اسلام امیرلیگی ایکینچیلیک وزیرلیگی سلام‌وطندار گه ایتیشیچه، اوشبو ییل مملکتده جمعی ۷ میلیون ۵۳ مینگ هکتار ایکین ایکیش ییرنینگ قریب اوچ میلیون هکتاری‌ده ایکین ایکیلگن.
اوشبو وزیرلیک مسئوللری، قالگن ییرلرنینگ ایکیلمه‌ی قالیشیگه اساسی سبب، سوو آزلیگی، دایمی قوروقچیلیک و ایکینچیلیک اوچون ضرور واسطه‌لرنینگ آزلیگی عنوان قیله‌دیلر.
زراعت وزیرلیگی سوزلاوچیسی شیرمحمد حاتمی شونده‌ی دییدی: «افغانستان‌ده قریب ۷.۵۳ میلیون هکتار ایکین ایکیشگه یراقلی زراعتی ییرلری بار. ۱۴۰۵ هجری شمی ییل معلومات‌لریگه کوره، اوشبو ییرلرنینگ قریب اوچ میلیون هکتاری ایکین ایکیش اوچون فایده‌لنیلگن. سوو و سووغاریش انشاآت‌لری‌نینگ ییتیشمسلیگی، قورغاقچیلیک، اقلیم اوزگریشی، دهقان‌لرنینگ مالیه‌وی معمالری همده ایکینچیلیک واسطه‌لری و اوسکونه‌لریدن فایده‌لنیش امکانیتی‌نینگ چیکلنگنی قالگن ییرلرنینگ ایکیلمه‌ی قالیشیگه سبب بولگن.»
ایریم دهقان‌لر هم ایکینچیلیک واسطه‌لری‌نینگ آزلیگیدن تشقری، سیل عاقبتیده کوریلگن ضررلر، یاغینگرچیلیک‌نینگ کمه‌یشی و تکامللشتیریلگن اوروغ‌لرنینگ یوق‌لیگینی جاری هجری شمسی ییلده دهقانچیلیک قیلیش یولیده‌گی اساسی توسیق‌لر صفتیده کورسته‌دیلر. اولرنینگ ایتیشیچه، بو حالت اقتصادی احوالیگه سلبی تأثیر کورستگن.
قندوز ولایتیده دهقان شعیب گه کوره: «بو ییل ییرده ایکه آلمه‌دیک، چونکی او سیل عاقبتیده ضرر کورگن، ایکیش اوچون ایسه ماس اوروغ‌لریمیز یوق ایدی. شو سببلی ایکین ایکه آلمه‌دیک. کیلگوسی ییللرده ییرلریمیزنی ایکیشی‌میز اوچون اینیقسه بوغدای و ارپه‌نینگ تکامللشتیریلگن اوروغ‌لریگه محتاج میز.»
بدخشان ولایتیده ینه بیر دهقان محمد داوود شونده‌ی دییدی: «قورغاقچیلیک و ایکینچیلیک واسطه‌لری‌نینگ ییتیشمسلیگی سببلی ییرلریمیزنی یخشی ایکه آلمه‌یپمیز. بیز گه ایکینچیلیک ماشین‌لری، تکامللشتیریلگن اوروغ‌لر، کود و دله‌لر گه سیپیله‌دیگن دارولر کیره‌ک. اوشبو واسطه‌لر ییتیشمه‌گنی سببلی ییرلریمیزنی ایکیشده قیینیچیلیک‌لر گه دوچ کیلماقده‌میز.»
غور ولایتیدن بولگن دهقان عصمت‌الله گه کوره، آز یاغینگرچیلیک کمه‌یگنی و قوللب-قوتلنمسلیک سببلی، نیچه ییلدن بیری ایکینچیلیک ییرلریگه ایکین ایکمه‌یاتگنینی بیلدیره‌دی. اونینگ ایتیشیچه: «یاغینگرچیلیک کمه‌یب کیتدی و بیز ییرلریمیز گه ایکین ایکمه‌دیک. حکومت‌دن دهقان‌لر بیلن همکارلیک قیلیشنی، ایکینچیلیک ییرلرینی قیته تیکلش و دهقانچیلیک‌نی یخشی‌لش اوچون یول-یوریق همده یاردم کورسه‌تیشنی سوره‌یمیز.»
شونینگدیک، غزنی ولایتیده یشاوچی دهقان قمرالدین هم دایمی قورغاقچیلیک و سووغاریش سوو آزلیگی دهقانچیلیک‌نی قیینلشتیرگنینی، ییرلرینی سووغاریش اوچون یوقاری خره‌جت‌لرنی تولشگه قوربی ییتمسلیگینی بیلدیره‌دی. او شونده‌ی دییدی: «قوروقچیلیک و سوو تنقیص‌لیگی سببلی ییرلریمیزنی اولگیدیک ایکه آلمه‌یپمیز. حکومت‌دن سوو امبارلر قوریشنی و کاریزلرنی تازه‌لشینی سوره‌یمیز. چونکی سوو پمپ‌لریدن فایده‌لنیش اوچون قیمت یاقیلغی خره‌جت‌لرینی تولشگه امکانی‌میز یوق.»
شونگه قره‌می، ایریم زراعت ساحه‌سی متخصص‌لری ایکین ایکیلمه‌یاتگن ییرلر میدانینی کمه‌یتیریشده سوو منبع‌لرینی توغری باشقریش، سووغاریش تیزیم‌لرینی تکامللشتیریش، ایکینچیلیک اوچون ضرور شرایط‌لرنی یره‌تیش و دهقان‌لرنی اوقیتیش کبی چاره-تدبیرلر ثمره‌لی ایکنینی ایته‌دیلر.
شونگه قره‌می، زراعت وزیرلیگی سوزلاوچیسی‌نینگ ایتیشیچه، وزیرلیک ایکین ایکیش گه یراقلی ییرلردن فایده‌لنیش ثمره‌دارلیگینی آشیریش و ایچکی قوللب-قوتلش همده دولت ییرلرینی دهقان‌لر و سرمایه کیریتووچیلر اوچون اجاره اساسیده اجره‌تیش چاره‌لرینی عملگه آشیرماقده.
