پکتیا ولایتی‌نینگ اورمانلی حدودلریده یشاوچی ایریم فقرالرنینگ ایتیشیچه، ولایتده جلغوزه حاصلی عنعنوی و ناتوغری اصوللرده ییغیب آلینه‌دی؛ بونده‌ی اصول درخت شاخه‌لریگه ضرر ییتکزیب همده حاصل‌نینگ کمه‌یشی و جلغوزه اورمانلری‌نینگ استه-سیکین یوق بولیشیگه سبب بوله‌دی.
پکتیا افغانستان‌ده کینگ کولمده جلغوزه اورمانلر گه ایگه ولایت‌لردن بیری بولیب، او ییرده یوزلب عایله‌لر اوشبو محصولات‌نی ییغیش و ساتیش آرقه‌لی تیریکچیلیک احتیاجلرینی تأمینله‌یدی. شونگه قره‌می، اورمانلی حدودلر اهالیسی درخت‌لرنی کیسیش‌نینگ آلدینی آلیش و بو اورمانلرده چاروا ماللرینی باقیش منع ایتیلیشی باره‌سیده محلی درجه‌ده کوریله‌یاتگن چاره‌لر گه قره‌مسدن حاصل‌نی ناتوغری اصول‌ده ییغیش همان اوشبو طبیعی بایلیکلرنی محافظه قیلیش یولیده‌گی جدی معمالردن بیری بولیب قاله‌یاتگنینی ایته‌دیلر.
پکتیا ولایتی‌نینگ جانی‌خیل تومنی اهالیسی بولگن رقیب‌جان‌نینگ ایتیشیچه، او تخمیناً بیر آی اول جلغوزه حاصلینی ییغیش‌نی باشله‌گن و بو ییل اوتگن ییللر گه قره‌گنده کوپراق حاصل آلیشگه امید قیلماقده. بیراق اونینگ فکریچه، ضرور اسباب-اوسکونه‌لرنینگ یوقلیگی اهالینی عنعنوی اصوللردن فایده‌لنیشگه مجبور قیله‌دی.
اونینگ کوپه‌یتیریشیچه، ایشچیلر جلغوزه خوشه‌لرینی پست گه توشیریش اوچون بعضاً درخت‌لرنینگ ییریک شاخه‌لرینی سیندیره‌دی. او شونده‌ی دییدی: «بو جوده کتته ضرر کیلتیره‌دی، چونکه بیزده کیره‌کلی اسباب-اوسکونه‌لر یوق. ایشچیلر جلغوزه ییغیش اوچون درخت گه چیققنیده، جلغوزه‌نی پست گه توشیریش اوچون کتته شاخه‌لرنی سیندیریشگه مجبور بوله‌دی. اگر شاخه‌لرنی سیندیرمسه، جلغوزه درخت‌دن پست گه توشمه‌یدی.»
جانی‌خیل تومنی‌نینگ ینه بیر فقراسی رفیق‌نینگ ایتیشیچه، تاغلی حدودلرده‌گی کوپلب عایله‌لرنینگ تورموش طرزی جلغوزه حاصلیگه باغلیق. ایش اورینلری و باشقه درآمد منبعلری چیکلنگن حاضرگی شرایط‌ده اوشبو محصولات اهالی‌نینگ حیاتیده ینه‌ده مهم اهمیت کسب ایته‌دی. او شونده‌ی دییدی: «تاغلی حدودلر اهالیسی اوزی‌نینگ کونده‌لیک احتیاجلرینی عینن شو جلغوزه‌دن آله‌دیگن درآمد حسابی‌دن تأمینله‌یدی. اولرنینگ بوتون امیدی شو اورمانلر دیر. حاضرده درخت‌لرنی کیسیش منع قیلینگن، آدملر ایسه فقط جلغوزه حاصلی گه امید باغلب قالگن، چونکه باشقه محصولات‌لری یوق.»
جانی‌خیل‌نینگ ینه بیر فقراسی قاسم هم تورموش خره‌جتلری‌نینگ بیر قسمینی جلغوزه ساتیش آرقه‌لی قاپلشینی ایتیب، اوشبو محصولات‌نی بیلگیلنگن معیارلر اساسیده ییغیب-تیریب آلیش ضرورلیگینی تأکیدله‌یدی. اونینگ ایتیشیچه، اوشبو طبیعی منبع‌نی اسره‌ش و حاصل کمه‌یشی‌نینگ آلدینی آلیش اوچون حاصل‌نی ییغیش جریانیده درخت شاخه‌لرینی سیندریش گه یول قویمسلیک کیره‌ک. اونگه کوره: «بو ییل جلغوز حاصلی جوده مول بولدی. بو درخت‌لر تاغلرده جایلشگن و بیز اولردن جلغوزه‌نی احتیاط‌کارلیک بیلن تیریب آله‌میز. اگر شاخلر سیندیریلمسه، درخت گه هیچ قنده‌ی ضرر ییتمه‌یدی. بو بیزنینگ درآمد منبعی‌میز، بیز بوندن فایده کوره‌میز.»
شو بیلن بیرگه، زراعت و اورمان متخصص‌لری جلغوزه‌نی ناتوغری اصوللرده ییغیب آلیش درخت‌لر گه ضرر ییتکزیشی، ینگی شاخلرنینگ اوسیش جریانیگه سلبی تأثیر کورسه‌تیشی و نتیجه‌ده کیلگوسی ییللرده اوشبو محصولات حاصلی‌نینگ کمه‌یشیگه آلیب کیلیشی حقیده آگاه‌لنتیره‌دی.
اسماعیل لاروی، پکتیا بیلیم یورتی زراعت فاکولته‌سی‌نینگ اورمان بولیمی اوقیتووچیسی، اوشبو ولایتده‌گی جلغوزه اورمانلری اقلیم اوزگریشی عاقبتیده یوزه گه کیله‌یاتگن ضررلردن تشقری، باشقه معمالر گه هم دوچ کیله‌یاتگنینی بیلدیره‌دی. اونینگ سوزلریگه کوره، ایریم اورمان حدودلریدن ییلاو صفتیده فایده‌لنیش ینگی اونیب چیقه‌یاتگن نهاللرنینگ نابود بولیشیگه و اورمانلرنینگ طبیعی روشده قیته تیکلنیش امکانیتی‌نینگ کمه‌یشیگه سبب بوله‌دی.
او، اوشبو اورمانلرنی محافظه قیلیش اوچون درخت‌لرده‌گی برچه جلغوزه خوشه‌لرینی ییغیب آلمسلیک کیره‌کلیگینی ایته‌دی. عکسینچه، ینگی نهاللرنینگ اوسیشی و اورمانلرنینگ طبیعی روشده کینگه‌یشی اوچون اوروغلرنینگ بیر قسمینی اورمانده قالدیریش لازم. او شونده‌ی دییدی: «آدملر هنوزگچه جلغوزه‌نی درخت‌لردن عنعنوی و ایسکی اصوللر بیلن ییغیب آلماقده. بو جریانده درخت‌لرنینگ ینگی شاخلری سینه‌دی یا که شکستلنه‌دی، درخت پُست‌لاغی هم ضرر کوره‌دی. بونده‌ی حالت درخت‌لرنینگ ییریک شاخلری ضررلنیشی یا که قوریب قالیشیگه آلیب کیلیشی ممکن.»
باشقه تاماندن، ایریم جلغوزه سوداگرلری جاری ییلده اوشبو محصولات حاصلی اوتگن ییلگه نسبتن کوپه‌یگنینی، بیراق اونینگ نرخی اوتگن ییلگه قره‌گنده ایکی برابر پسه‌یگنینی ایته‌یدیلر.
جلغوزه سوداگرلریدن بیری اسلم‌خان‌نینگ ایتیشیچه، حاضرگچه پکتیا اورمانلریدن ییغیب آلینگن حاصل بازار گه چیقریلمه‌گن. بیراق بو ییل محصولات ییتیشتیریش حجمی آشگن و اونینگ صفتی هم یخشی‌لنگن. او شونده‌ی دییدی: «بو ییل باشقه ییللر گه نسبتن جلغوزه حاصلی جوده کوپ. بلکه بو تاغلرده سونگی قیرق ییل دوامیده بونده‌ی مول حاصل بولمه‌گن دیر. بو ییل حاصل جوده کوپ ایکنینی همه بیله‌دی. جلغوزه صفتی هم اوتگن ییللر گه قره‌گنده یخشی‌راق. اما معما شونده که، اونینگ نرخی جوده پس توشگن.»
پکتیا ولایتی زراعت ریاستی مسئوللری‌نینگ ایتیشیچه، اوشبو ولایت‌نینگ احمدآبا، زازی‌اریوب، لجه منگل، سمکنی، جانی‌خیل، سیدکرم، گرده ثیری، وزه‌زدران، میرزکه و شواک تومنلریده قریب ۱۷۲ مینگ هکتار تاغلی حدودلرده جلغوزه درختلری موجود.
پکتیا زراعت ریاستی اورمانلرنی ترتیب گه سالیش بولیمی مدیری مینه‌خیل خاکسارنینگ ایتیشیچه، جاری ییلده جلغوزه حاصلی تخمیناق ۳۰۰ متریک تُن بولیشی کوتیلماقده.
متخصص‌لر، مسئول اداره‌لر و یاردم کورسه‌تووچی تشکیلات‌لردن جلغوزه حاصلینی بیلگیلنگن ستندردلر اساسیده ییغیب آلیش همده اورمانلرنی محافظه قیلیش اوچون ضرور تخنیک واسطه و اوسکونه‌لر بیلن تأمینلشنی سوره‌یدی.
