پروان ولایتی سیاهگرد تومنیده ایریم عیاللرنینگ ایتیشیچه، کیچیک توزلمه (ترشی)، رُب و محلی سوت محصولاتلری (لبنیات) ایشلب چیقریش ایشخانهسینینگ آچیش، نهفقط اولر اوچون ایش و درآمد منبعی بولگن، بلکی قیشلاق عیاللریده اوزیگه بولگن ایشانچ و کیلهجککه امیدینی هم اویغاتگن.
عبرین اسملی یاش عیال اوز فعالیتینی سوت بیرهدیگن سیگیر و ایچکیلر باقیشدن باشلهگن. او تورت ییلدن کوپراق اول، قریب ۱۰۰ مینگ افغانی مبلغ و عادی جهازلردن فایدهلنیب، اوشبو ایشخانهده آییگه اورتچه ۱۰۰-۱۵۰ کیلوگرام توزلمه، رب و سوت محصولاتلری ایشلب چیقریلهدی. ایشخانهنینگ آیلیک درآمدی ۱۵-۲۰ مینگ افغانی اطرافیده بولیب، هر بیر شاگرد آیی گه قریب ۲-۳ مینگ افغانی آیلیک آلهدی. او شوندهی دییدی: «اوزیمده بار آزگینه پولگه و باشقهلردن قرض آلیب، بیر سیگیر آلدیک و شو سرمایهنی باشلهدیک. ۴-۵ ییلدن بیری توزلمه، جتنی، مربا، پیشلاق (پنیر)، قتیق، چکه و قروت تیارلهیمیز. بیز بیلن بیر گه ایشلهیدیگن قیزلر هم بار.»
اونینگ تأکیدلشیچه، اگر تخنیک و مالیهوی یاردم آلسه، ایشلب چیقریش حجمی و ایشخانهده ایشلهیدیگنلر سانینی آشیریشی ممکن. او اوز محصولاتلرینی ساتیش اوچون سیاهگرد تومنی مرکزی گه آلیب بارهدی. اونینگ ایتیشیچه: «محصولاتلریمیزنی شو حدودنینگ اوزیده ساتهمیز، بعضاً تومن گه آلیب بارهمیز، ایریم پیتلرده ضرریگه ساتیشگه توغری کیلهدی. بیزگه محصولاتلرنی سقلب تورهدیگن و بوزیلیب کیتیشینینگ آلدینی آلهدیگن اوسکونهلر بیریلیشی کیرهک. شونینگدیک، سوت بیرهدیگن سیگیر، ایچکی و قویلر بیریلسه، مین بیلن ایشلهیدیگن عیاللر سانی ۱۰ نفر گه، ۲۰ نفر گه ییتیشی ممکن.»
باشقه تاماندن، اوشبو ایشخانهده تعلیم آلگن عیاللر ایشلب چیقریش و قداقلش اصوللریدن تشقری، مارکیتینگ و سودا کونیکمهلرینی هم اورگنگنینی ایتهدیلر. اولرنینگ فکریچه، بو کونیکمهلر هم عایلهده، هم جمعیتده اولرنینگ اجتماعی موقعی و اوز قابلیتلریگه بولگن ایشانچینی مستحکملهگن.
ایشخانهده ایشلهیدیگن بنفشه شوندهی دییدی: «بانو نرگسدن توزلمه، رب تیارلش و سوت محصولاتلرینی قیته ایشلش هنرینی اورگنگنیمدن بیری، حاضر اوزیم تیارلهیمن. اوندن تاپگن پولیم بیلن اوزیم و فرزندلریمنینگ ایریم احتیاجلرینی تأمینلهیمن. او کبی تدبیرکار بولیشنی، کوپراق عیاللر و قیزلرگه یاردم بیریشنی ایستهیمن. اگر تشکیلاتلر و دولت بو بارهده مینگه یاردم بیرسه، خیالیمده بیر قنچه غایهلر بار، اولرنی بیر کون عملگه آشیرهمن.»
ینه بیر شاگرد زلیخا، بو تجربهنی حیاتیدهگی ینگی دورنینگ باشلنیشی دیب بیلهدی: «دستلب جوده امیدسیز ایدیم، هیچ قندهی امکانیت یوق دیب اویلردیم. اما استه-سیکین شونی توشوندیم کی، اگر بیز ایستهسک، هیچ قندهی ایش امکانسیز ایمس. تینگداشلریمگه خبریم شو کی، قول قاووشتیریب اوتیرمهسینلر. مینیمچه حاضر قیشلاق سوت محصولاتلری و باشقه محصولاتلر گه بای، اگر بیز بیلسک و حرکت قیلسک، او اوزینی-اوزی تأمینلش منبعی گه ایلنیشی ممکن.»
اقتصاد شناسلر هم ایکینچیلیک محصولاتلرینی قیته ایشلش و قیشلاقلرده کیچیک ایشخانهلر تشکیل ایتیش برقرار ایش اورینلری یرهتیشدن تشقری، محصولاتلرنینگ قوشیلگن قیمتینی آشیریش، محلی اقتصادیاتنی رواجلنتیریش و آزیق-آوقت خوفسیزلیگینی تأمینلش گه خذمت قیلیشینی بیلدیرهدی.
بیلیم یورتی استاذی و اقتصاد شناس عبدالولی هژیر شوندهی دییدی: «تخنیک جهتدن دولت بو طبقهنی ضرور اوسکونهلر بیلن تأمینلشی، ایشلب چیقریش، قیته ایشلش، ایچکی و خلقارا بازارلر گه چیقیش، مجازلرنی جلب قیلیش همده محصولاتلرنی صفتلی قیته ایشلش اصوللری بوییچه اولر گه معلومات و تعلیم بیریشی کیرهک.»
بیراق، پروان ولایتی حاکمی سوزلاوچیسی سیدحکمتالله شمیم، عیاللرنی ولایتدهگی کیچیک صناعت و ایشلب چیقریش ساحهلریگه جلب ایتیش کینگهیماقدهلیگینی ایتیب، تدبیرکار عیاللرنی اوقیتیش، اولر گه کیچیک قرضلر اجرهتیش و مارکیتینگ ساحهسیده قوللب-قوتلش دستورلری عملگه آشیریلهیاتگنینی تأکیدلهیدی. اونینگ ایتیشیچه: «اویلریده تورلی هنرمندچیلیک و ایشلب چیقریش بیلن شغللنهیاتگن کیشیلر، جملهدن عیاللر اوچون محنت و اجتماعی مسئلهلر باشقرمهسی تامانیدن ایریم تخنیک واسطهلر ترقهتیلماقده. بو اولر گه اویلرینینگ اوزیده هم ایشلش، هم محصولات ایشلب چیقریش امکانینی بیرهدی.»
اوشبو گزارش معلوماتلریگه کوره، بانو عبریننینگ ایشخانهسی امکانیتلر چیکلنگنیگه قرهمی، ۱۰ نفردن آرتیق عیال اوچون بیواسطه و بیلواسطه ایش امکانیتلرینی یرهتگن همده هر آی ۱۰۰-۱۵۰ کیلوگرام محلی محصولات ییتکزیب بیرماقده. شونگه قرهمی، ساووتکیچلی امبارلرنینگ یوقلیگی، ستندرد قداقلش تیزیمینینگ یوقلیگی، یخلیت سودا ترماغینینگ یوقلیگی و ییریک بازارلردن فایدهلنه آلمسلیک اوشبو تجارتنی رواجلنتیریشیگه اساسی توسیق بولیب قالماقده.
عایله اقتصادیاتی بوییچه بیلرمانلرنینگ فکریچه، اگر تخنیک، مالیهوی و مارکیتینگ کمکیدن عبارت تیزیملی قوللب-قوتلش اوشبو تجارتلر گه عملی و هر تامانلمه کورسهتیلسه، بوندهی کیچیک اوی ایشخانهلری افغانستاننینگ قیشلاقلریده کمبلغلیکنی کمهیتیریش، عایلهلر تورموش درجهسینی یخشیلش و عیاللر امکانیتلرینی کینگهیتیریشنینگ برقرار و اوزاق مدتلی مودللریگه ایلنیشی ممکن.



