بادغیس ولایتیده ایریم یاش‌لر ارتودنسی (تیش‌لرنی تیکیسلش) امکانیتیدن فایده‌لنه آلمسلیک سببلی، درمان اوچون باشقه ولایت‌لر اینیقسه هرات گه باریش گه مجبور ایکنلرینی ایته‌دیلر. ۲۳ یاشلی بادغیس‌لیک سمیرا نوری‌نینگ ایتیشیچه، بیر ییلدن کوپراق وقت دوامیده تیش‌لرینی ارتودنسی قیلگن و شو دورده اوشبو خذمت‌دن فایده‌لنیش اوچون بیر نیچه بار هرات گه بارگن.
کیکسه‌لر خلق‌ارا کونی مناسبتی بیلن، مملکتده‌گی ایریم کیکسه‌لر یاشی اولغه‌یب، جسمانی امکانیت‌لری کمه‌یگنیگه قره‌می، اقتصادی قیینچیلیک و دستلبکی احتیاج‌لرینی تأمینلش اوچون حلی هم ایشلشگه مجبور ایکنلرینی ایته‌دیلر.
مملکت‌ده سوو منبع‌لری کمه‌یب باره‌یاتگن بیر پیتده، فراه ولایتیده‌گی ایریم دهقان‌لرنینگ ایتیشیچه، زعفران ایکینی‌نینگ سوو گه احتیاجی کم بولگنی سببلی اولر اوچون درآمدلی منبع بولیشی ممکن. اولر مملکت‌ده زعفران ییتیشتیریش زمینه‌سی یره‌تیلیب و سودا بازاری یره‌تیلیشینی سوره‌یدیلر.
اسلام امیرلیگی مدافعه وزیرلیگی، نورستان ولایتی کامدیش تومنیده امنیتی و مدافعه کوچلرنینگ عملیاتی یکونلنگنیدن خبر بیردی. اوشبو وزیرلیک‌نینگ ایتیشیچه، بو عملیات پاکستان همکارلیگی بیلن دیورند چیزیغی آرقه‌لی افغانستان گه کیرگن عصیانچی گروه‌لر گه قرشی اوتکزیلگن.
۲۹ سپتمبر – بوتون جهان یوره‌ک کونی گه تینگ؛ بو کون هر ییلی یوره‌ک کسللیک‌لری حقیده خبردارلیک‌نی آشیریش شونینگدیک، اولرنینگ آلدینی آلیش و اوز وقتیده انیقلش مهم‌لیگینی تأکیدلش مقصدیده نشانلنه‌دی. شفاکارلرنینگ ایتیشیچه، عیاللر هم تورلی یوره‌ک کسللیک‌لری خوفی آستیده، یوقاری قان باسیمی، دیابت، قان چربیسی، سیمیزلیک، کم‌حرکتلیک، چیکیش، ارثی عامللر همده ایریم هورمون اوزگریش‌لر یوره‌ک کسللیک‌لریگه چلینیش خوفینی آشیریشی ممکن.
بوتون جهان یوره‌ک کونی بیلن، ایریم یشاوچیلرنینگ ایتیشیچه، یوره‌ک کسللیک‌لرینی دوالش خره‌جت‌لری‌نینگ یوقاریلیگی بیمارلرنینگ دوالنیش‌نی قیینچیلیک بیلن دوچ قیلگن.
هرات ییللر دوامیده ۱۲۰ کونلیک شماللر و چنگ-توزان‌لر یوز بیریشی گواهی بولیب کیلگن، بو شماللر سیستان حوزه‌سی و افغانستان غربی‌نینگ طبیعی اقلیم حادثه‌لریدن بیری بولیب، بهارنینگ آخریدن یاز و کوزنینگ باش‌لریگچه اوشبو منطقه‌ده ایسه‌دی. اما معما فقط شمال‌نینگ اوزی‌ده ایمس، ییر قوریب، ییر آستی سوولری سطحی پسه‌یگنده و اوسیملیک قاپلمی یوقالگنده، دریالرنینگ سووی کمه‌یشی و تشلب کیتیلگن ییرلر کوپراق چنگ-توزان آستیده قاله‌دی.
کاپیسا ولایتیده ایریم یاش‌لر پارک‌لر و یشیل حدودلرده چیقیندیلر توپلنیب قاله‌یاتگنیدن شکایت قیلیب، چیقیندی قوتی‌لرنینگ آزلیگی همده ایریم یشاوچیلرنینگ تازه‌لیک‌نی سقلش گه اعتبارسیزلیگی سببلی اوشبو حدودلر افلاسلنه‌یاتگنینی ایته‌دیلر.
افغانستان‌ده تحصیل قیلگن ایریم یاش‌لرنینگ ایتیشیچه، ییللر دوامیده تعلیم کوریب و کونیکمه‌لرنی اورگنگن بولسه-لرده، رشته‌لریگه ماس ایش اورین‌لری بولمه‌ی و خره‌جت‌لریگه نسبتن درآمدلری آزلیگیدن شکایت قیله‌دیلر. اولرگه کوره، رشته‌لریگه ضد و آز درآمدی بولگن اورین‌لر گه ایشلش گه مجبور بولگنلر.
روان‌شناس‌لر همده عقلی و عصبی شفاکارلرنینگ ایتیشیچه، آلزایمر عیاللرده کوپراق کوزه‌تیله‌دیگن کسللیک‌لردن حسابلنه‌دی. بونینگ سبب‌لریدن بیری عیاللرنینگ ایرکک‌لر گه نسبتن اوزاق‌راق عمر کوریشی، شونینگدیک، هورمون اوزگریش‌لر، استرس و تشویش قیلیش اساسی عامللریدن دییش ممکن.
مومیایی – بدخشان‌نینگ بلند تاغ‌لری و باریش قیین بولگن حدودلریده اوچره‌یدیگن نایاب طبیعی ماده دیر. بو قاره رنگلی ماده تاش‌لر و قایه‌لر (صخره‌لر) آره‌سیدن سیزیب چیقه‌دی و ییغیب آلینگچ تازه‌لنه‌دی و قیته ایشلنیب بازار گه چیقریله‌دی. او ییغیش جریانیده کوپلب قیینچیلیک‌لر و خوف-خطرلر گه قره‌می، اوشبو حدودلرنینگ کوپلب اهالیسی هنوزگچه اونی قزیب آلیش و ساتیش بیلن شغللنیب کیلماقده.
اسلام امیرلیگی رهبری شیخ هبت‌الله آخوندزاده‌نینگ، ۱۴۰۳ییل، آلتینچی فقره بیرینچی ماده‌سی فرمانیده، جمعیتده ناتوغری عرف-عادت‌لرنینگ آلدینی آلیش باره‌سیده عیال‌نینگ مهر حقی رعایه ایتیلیشیگه تأکیدلنگن. فرمان‌ده مهرنی بیلگی‌لشده حددن آشیش توغری ایمس‌لیگی، مهر عیال‌نینگ حقی ایکنی و باشقه هیچ کیم اونی آلیشگه حقلی ایمس‌لیگی قید ایتیلگن. شونینگدیک، آغیر و حددن تشقری کتته مقدارده‌گی مهرلر نکاح و تورموش قوریشگه توسقین‌لیک قیلوچی نامقبول عرف-عادت‌دن بیری صفتیده بهالنگن.
هلمند ساغلیق‌نی سقلش باشلیغی نقیب‌الله فاتح، اسلام امیرلیگی رهبری‌نینگ حکمی اساسیده، اوشبو ولایت‌نینگ گرشک تومنیده بیر کسلخانه‌نینگ قوریش ایشی باشلنگنیدن خبر بیره‌دی.
مین عباس حبیبی، مکتب‌نینگ اون بیرینچی صنف اوقووچیسی من. مکتب دستورلری و درس‌لیکلردن تشقری، وقتیم‌نینگ بیر قسمینی تعلیم آلیش و اجتماعی فعالیت گه بغیشله‌گنمن؛ چونکی کیله‌جک‌نی بنیاد ایتیش عینن بوگوندن و منه شو صنف میزلری آرتیدن باشلنه‌دی دیب ایشانه‌من.
مملکت اکثریت یشاوچیلری اوچون تلفون و اینترنت‌دن فایده‌لنیش، کونده‌لیک حیات‌لری‌نینگ بیر قسمی گه ایلنگن؛ بیراق کوپینچه حدودلرده مخابرات و اینترنت خذمت‌لری پس‌لیگی یشاوچیلرنی ایریم قیینچیلیک بیلن دوچ قیلگن.
پروان ولایتی سیاه‌گرد تومنیده ایریم عیاللرنینگ ایتیشیچه، کیچیک توزلمه (ترشی)، رُب و محلی سوت محصولات‌لری (لبنیات) ایشلب چیقریش ایشخانه‌سی‌نینگ آچیش، نه‌فقط اولر اوچون ایش و درآمد منبعی بولگن، بلکی قیشلاق عیاللریده اوزیگه بولگن ایشانچ و کیله‌جککه امیدینی هم اویغاتگن.
