۲۹ سپتمبر – بوتون جهان یورهک کونی گه تینگ؛ بو کون هر ییلی یورهک کسللیکلری حقیده خبردارلیکنی آشیریش شونینگدیک، اولرنینگ آلدینی آلیش و اوز وقتیده انیقلش مهملیگینی تأکیدلش مقصدیده نشانلنهدی. شفاکارلرنینگ ایتیشیچه، عیاللر هم تورلی یورهک کسللیکلری خوفی آستیده، یوقاری قان باسیمی، دیابت، قان چربیسی، سیمیزلیک، کمحرکتلیک، چیکیش، ارثی عامللر همده ایریم هورمون اوزگریشلر یورهک کسللیکلریگه چلینیش خوفینی آشیریشی ممکن.
یورهک ایچکی شفاکاری جلیلاحمد عبیدینینگ ایتیشیچه، یوقاری قان باسیمی، دیابت، قاندهگی یاغلرمقداری (قان چربیسی)نینگ یوقاریلیگی و سیمیزلیک یورهک تامیرلرینینگ بند قالیشیگه همده یورهک موشهگیگه قان آقیمینینگ کمهیشی یا کی بوتونلی توختهتیشگه آلیب کیلیشی ممکن. بوندهی حالت ایریم حاللرده یورهک موشهگینینگ ضررلنیشی و یورهک خروجیگه سبب بولهدی. او شوندهی دییدی: «یوقاری قان باسیمی، دیابت، قان دهگی یاغلر مقدارینینگ یوقاریلیگی، جسمانی فعالیتنینگ آزلیگی، سگرت و الکول استعمال قیلیش، ارثی عامللر یا کی عیاللرده یائسگیدن کیین یوز بیرهدیگن هورمون اوزگریشلر خوف عامللری بولیشی ممکن.»
عبیدینینگ کوپهیتیریشیچه، بعضاً حاملهدارلیک هم یورهک موشهگینینگ ضعیفلشیشیگه سبب بولیب، ینهده جدی معمالرنی کیلتیریب چیقریشی ممکنلیگینی ایتهدی. ایریم عیاللرنینگ تجربهسی شونی کورستهدی کی، یورهک کسللیکلرینینگ بیلگیلری هر دایم هم یورهک ساحهسیده کوچلی و انیق آغریق کورینیشیده نمایان بولمهیدی. بعضاً بو بیلگیلر آشقازان آغریغی، چرچاق یا کی حالسیزلیک کبی معمالر بیلن ادهشتیریلیشی ممکن.
لغمانلیک ۶۷ یاشلی راکعه، شفاکار گه بارگندن سونگ یورهک تامیرلری تیقیلیب قالگنینی بیلگنینی ایتهدی. او کسللیگی انیقلنیشیدن آلدین آغریقلرینینگ سببینی یورهک بیلن باغلیق دیب اویلمهگن. او شوندهی دییدی: «کوکرهگیمده اچیشیش بار ایدی، آشقازانیم آغریپتی دیب اویلردیم. اصلیده معما یورهگیم تامیرلری تیقیلیب قالگنیده ایکن. قان باسیمیم کوتریلهدی، چپ تامانیمده بیرآز آغریق تاپیلردی، لیکن معما یورهگیمده دیب اویلهمسدیم.»
هرات ولایتیدن بولگن ۳۰ یاشلی صدف، کسللیگینینگ دستلبکی بیلگیلرینی یورهک اوریشینینگ تیزلشیشی، چرچاق، حالسیزلیک و بعضاً نفس قیسیشی کورینیشیده سیزگنینی ایتهدی. اولیگه او بو بیلگیلرنی کوندهلیک چرچاق بیلن باغلهگن. صدف شوندهی دییدی: «مین سیزگن بیرینچی بیلگی یورهگیمنینگ تیز اوریشی بولدی. چرچاق، حالسیزلیک و درمانسیزلیک بار ایدی، بعضی پیتلرده نفسیم قیسردی. اولیگه معما یورهگیمده دیب اویلمهگندیم. بو کسللیک حیاتیمده اوزگریشلر کیلتیریب چیقرگچ، ساغلیغیم حقیده کوپراق قیغورهدیگن بولدیم.»
قندهارلیک نیایشنینگ ایتیشیچه، اونده یورهک کسللیگی آیاقلری و بوتون تنهسیده شیش تاپیلگنیدن سونگ انیقلنگن. او شفاکار گه مراجعت قیلگن و دوالنیشنی باشلهگن، بیراق اوزینینگ ایتیشیچه، حاضر اولگیدیک کوندهلیک ایشلرنی بجریش و جسمانی فعالیت بیلن شغللنیش امکانی یوق. قندهارلیک بو عیال شوندهی دییدی: «ایکی آیدن بیری یورهگیم بیلن معما تاپیلدی. شفاکار گه مراجعت قیلگنیمدن سونگ، یورهگیمده شیش تاپیلگنینی ایتیشدی. شفاکار ایکی ایاغیم اوستیده اوزاق اوتیرمسلیگیمنی، آغیر جسمانی ایشلرنی قیلمسلیگیمنی و کوپ یورمسلیگیمنی ایتدی، چونکی یورهگیم کوچلی زوریقیشگه برداش بیره آلمهیدی.»
نیایشنینگ کوپهیتیریشیچه، یورهک کسللیگی سببلی کوندهلیک فعالیتلرده قیینچیلیک بیلن دوچ بولهدی. او شوندهی دییدی: «تورگن بولسم اولتیره آلمهیمن، اولتیرگن بولسم توره آلمهیمن؛ حتا نمازنی اولتیریب اوقیمن و کوپراق نان ییب و سوو ایچهمن و اشتهام هم یوق.»
شفاکارلرنینگ ایتیشیچه، عیاللر حیاتینینگ تورلی دورلریده اینیقسه حاملهدارلیک و اوندن کیینگی دورده یورهک سلامتلیگیگه اعتبار قرهتیش ینهده مهم دیر.
یورهک (قلب) جراحلیگی بوییچه متخصص خالد راشد، حاملهدار عیاللر حاملهدارلیک دوریده منتظم روشده نسایی-ولادی شفاکارلر گه مراجعت قیلیب توریشلری کیرهکلیگینی ایتهدی. بو خوف عامللرینی اوز وقتیده انیقلش و نظارت قیلیش امکانینی بیرهدی. او شونینگدیک، قان باسیمی، قان دهگی قند و یاغ مقدارینی نظارت قیلیش، معیاری وزننی سقلش، جسمانی فعاللیک و ساغلام آوقتلنیشگه رعایه قیلیش مهملیگینی تأکیدلهیدی. اوشبو شفاکارنینگ کوپهیتیریشیچه: «یورهک معماسی بولگن عیاللر حاملهدارلیک دوریده کونیگه کمیده ۳۰ دقیقه پیاده یوریشلری و آوقتلنیشگه اعتبار بیریشلری کیرهک. بازارده تیارلنگن یا کی ساتیلهدیگن آزیق-آوقتلرنی استعمال قیلمسلیکلری، طبیعی منرال و ویتامینلر گه بای محصولاتلر مثلاً سبزهواتلر همده سوت، یومورتقه و گوشت کبی آقسیل (پروتین) گه بای آزیق-آوقتلرنی استعمال قیلیشلری کیرهک. شونینگدیک، یاغ و شکر گه بای محصولاتلر مثلاً، شکلات، کیک و کلچهنی استعمال قیلمسلیک لازم. بوندن تشقری، قان باسیمینی منتظم و انیق نظارت قیلیشلری همده وزننینگ حددن تشقری آشیب کیتیشیگه یول قویمسلیکلری کیرهک.»
شو بیلن بیرگه، ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی سوزلاوچیسی شرافتزمان امرخیل، وزیرلیک طبی خذمتلرنی کینگهیتیریش و کسللیکلر حقیده اهالینینگ خبردارلیگینی آشیریش بارهسیده ایش آلیب بارهیاتگنینی، یورهک کسللیکلری بوییچه طبی خذمتلرنی رواجلنتیریش یونهلیشیده هم ایریم ایشلر عملگه آشیریلهیاتگنینی بیلدیرهدی. او شوندهی دییدی: «کسللیکلرنینگ آلدینی آلیش بوییچه هم ایشلر آلیب باریلماقده. یوقوملی کسللیکلر بوییچه هم اهالیگه توشونتیریش و خبردارلیک تدبیرلرینی اوتکزدیک. ایریم کنفرانسلرنی هم تشکیل ایتدیک. دوالش خذمتلرینی رواجلنتیریش بوییچه هم دایمی روشده ایش آلیب بارهیپمیز.»
یورهک کسللیکلری فقط معلوم بیر یاش یا کی جنس گروهی گه خاص ایمس. بیراق شفاکارلر عیاللر یورهک کسللیکلرینینگ خوف عامللری و بیلگیلریگه جدی اعتبار بیریشلری کیرهکلیگینی تأکیدلهیدی. بوتون جهان یورهک کونی یورهک کسللیکلرینینگ آلدینی آلیش فقط کسللیک بیلگیلری پیدا بولگن پیتدن باشلنمسلیگینی ایسلهتیش اوچون مهم امکانیت دیر. ساغلام آوقتلنیش، منتظم جسمانی فعاللیک، قان باسیمی، قان دهگی قند و یاغ مقدارینی نظارت قیلیش، معیاری وزننی سقلش همده اوز وقتیده شفاکار گه مراجعت قیلیش یورهک کسللیکلری خوفینی کمهیتیریش و اولرنی ایرته انیقلشده مهم اهمیت گه ایگه.
