په ایران کې د کورونا ویرووس له خپرېدو سره هممهاله ګڼشمېرافغانان له دې وېرې چې پر دې ناروغۍ به اخته چې اړ شول چې خپل هېواد ته را وګرځي. ۳۰کلن عبدالوهاب سلیماني د زابل ولایت اوسېدونکی دی، نوموړی هم کورونا اړ کړی چې له ایران څخه خالي لاس بېرته خپل هېواد ته ستون شي.
سلاموطندار داځل هغو افغان زدهکړیالانو، د رسنیو او مدني ټولنې فعالانو سره د سولې په تړاو خبرې کړي چې د زدهکړو یا هم د مجبورۍ له کبله ترکیې ته کډوال شوي او بېرته هېواد ته د ستنېدو په اړه فکر کوي.
د دغو افغان ځوانانو له ډلې څخه د رسنیو فعاله، انځورګره او شاعره منیره اورګنج ده چې کارادنیز پوهنتون څخه د ژورنالیزم او عامه ادارې په برخو کې دوه د لیسانس سندونه لري او تېرو څو کلونو راهیسې ترکیه کې خپلې زدهکړې کوي.
محمدامیر فاریابي د فاریاب ولایت اوسېدونکی دی، خو اوس د ترکیې په استانبول ښار کې کډوال دی. هغه وايي، ۲۵ کاله يې د افغان امنیتي ځواکونو په لیکو کې د افسرۍ دنده لرله، خو له پنځو کلونو راهیسې په ترکیه کې بېبرخلیکه پروت دی. د نوموړي په وینا، د لوړو امنیتي ګواښونو له کبله يې هېواد پرېښی او په ۱۳۹۵ کال کې لومړی ایران او بیا هم ترکیې ته تللی دی.
په ترکیه کې ګڼشمېر افغان کډوال وايي، د تېر کال په پرتله د خوراکي توکو نرخونه، د کور کرایه، اوبه، برښنا او د ګازو بیې لوړې شوي او دوی یې په اړه سختې اندېښنې لري. د خوراکې توکو د بیې لوړوالی، او د کورونا له کبله پیدا شویو اقتصادي ستونزو د نورو هېوادونو تر څنګ، پر ترکیې هم منفي اغېز کړی او ډېر زیان یې بیا کډوالو ته رسېدلی دی.
یو افغان او ځوان انځورګر عرفان هزاره په ترکیه کې کډوال دی. عرفان په ډېره کمه موده کې د ترکي چارواکو پام ځان ته اړولی او په دغه هېواد کې یې ځانګړی ځای خپل کړی دی. نوموړي د خپلې انځورګرۍ په برخه کې نویو نوښتونو سره د ترکیې د لوړپوړو چارواکو پام ځان ته اړولی او له دې لارې یې خپل نوښتونه د ترکیې خلکو ته نندارې ته وړاندې کړي دي.
د فاریاب د پښتونکوټ ولسوالي په اویمه کلا او خواجه موسای سیمو کې د ولسي پاڅونوالو قوماندان نظرمحمد څو کاله له طالبانو سره جګړه کړې ده. نوموړي په دې جګړه کې د کورنۍ څو غړي هم له لاسه ورکړي دي. هغه اوس په ترکیه کې کډوال دی او د خپل پاڅون او د طالب ډلې د ګواښونو په اړه دردوونکې کیسې لري. د نظرمحمد په خبره، طالبانو یې د ورونو په ګډون، د کورنۍ څو غړي ور وژلي او کور ته یې هم اور اچولی دی.
د ولسمشر د ملي امنیت سلاکار حمدالله محب وايي، د افغانستان استازي د مسکو او استانبول په غونډو کې چې د افغان سولې په اړه د روسیې او ترکیې په کوربهتوب جوړېږي، ګډون کوي.
نوموړي چې نن په کابل کې د امنیتي چارواکو په غونډه کې خبرې کولې وویل، د روسیې او ترکیې په غونډو کې د افغان پلاوي پر څرنګوالي او ترکیب خبرې روانې دي او افغان حکومت په دواړو هغو کې ګډون کوي.
د کورونا ویروس چې په نږدې ټوله نړۍ کې خپور شوی، د پیدا کېدو او خپرېدو یې له یوه کاله ډېره موده کېږي. په لومړي ځل د چین د ووهان ښار یو اوسېدونکی پر دغه ویروس اخته شو. که څه هم خلکو د دغه ویروس له خپرېدو وروسته د ټولنیز واټن او نظافت په پام کې نیولو او ماسک اچولو سپارښتنې په پام کې نیولي، خو لا هم په ترکیه کې هره ورځ لسګونه کسان د دغه ویروس له کبله مړه کېږي او سلګونه نور پرې اخته کېږي.
