هرات کې نن پنجشنبه د چنګاښ ۱۵مه د «امام سجاد» خیریه بنسټ له لوري د ۵۰ جوړو د ډلهییز واده مراسم ترسره شول.
د یاد بنسټ د مسوولانو په وینا، د یاد ډلهییز واده ترڅنګ یې هرې ناوې او زوم «جوړې» ته له ۲۰ تر ۳۰زره افغانیو د کور وسایل هم اخیستي دي.
د کورنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال بسمالله حبیب سلاموطندار ته وايي چې تراوسه یې د کابل په ګډون د هېواد له بېلابېلو ولایتونو څخه ۳۵۳۴۱ سوالګر ټول کړي چې له ډلې یې ۱۳۲۸۱ سوالګرې مېرمنې دي.
د نوموړې په وینا، د ټولو سوالګرو له ډلې ۱۴۳۶۴ یې د مرستو لپاره مستحق ګڼل شوي او پاتې ۲۰۹۷۷ یې مسلکي پېژندل شوي دي.
بلخ کې د برښنا لوړ لګښت له امله د دغه ولایت اوسېدونکو له «لمریزو دړو» یا سولر څخه د خپلې اړتیا وړ برښنا برابرولو ته مخه کړې ده.
دوی سلاموطندار ته وايي چې د وروستیو کلونو پر مهال دغه ولایت کې له لمریزې برښنا د خلکو ګټه اخیستنه زیاته شوې او په وینا یې، د وارداتي برښنا ښه بدیل دی.
د ټرافیک پولیسو عمومي ریاست مسوولان وايي چې تر راتلونکو دوو اوونیو به هېواد کې د ښاري او اطرافي ټکسي موټرو د رنکولو بهیر پیل شي.
لوګر یوشمېر کروندګر وايي چې د دغه ولایت په مرکز او ولسوالیو کې د پخوا په پرتله د هوږې کرکېله زیاته شوې ده.
د لوګر مرکز پلعلم کې کروندګر جمعهګل چې په خپل نیم جریب ځمکه یې هوږه کرلې، سلاموطندار ته وايي چې د پخوا په پرتله دغه ولایت کې د هوږې کرکېله د پام وړ زیاته شوې ده. نوموړي زیاته کړه چې دغه ولایت کې د هوږې کرکېلې له دې امله زیاته شوې چې لګښت یې کم دی او ګټه یې ډېره ده.
د کابل ښار یوشمېر نجاران شکایت کوي چې په دې وروستیو کې د ودانیزو چارو کمېدو او د خلکو اقتصادي وضعیت کمزورتیا لامل شوي چې د دوی بازار پیکه کړي.
د کابل ښار په قلعه فتحالله کې یو نجار زړګی وايي، له ۴۵ کلونو راهیسې نجاري کوي او دغه کسب ورته پلار او نیکه ورته پاتې دی. نوموړی وايي چې اوس یې کارونه د پخوا په پرتله ۸۰ سلنه کم شوي دي.
د اوسپنې ویلې کولو کارخونو د ټولنې مسوولان وايي چې هېواد کې د «پولاد» تولید برخه کې د اړتیا وړ خام مواد په ختمېدو دي او صنعتکارانو ته باید د اوسپنې استخراج زمینه برابره شي.
یوشمېر نجونې زدهکوونکې چې له تېرو دوو کلونو راهیسې د ښوونځیو بېرته پرانېستو ته سترګې پر لاره دي، وايي چې د بېوزلۍ او ژور خپګان له امله اړ شوي چې د سړک تر غاړې د توکو پلور ته مخه کړي.
دوی وايي، دې کار یې پر زدهکړو اغېز کړی او هغه څه یې چې ښوونځي کې زدهکړي وو، اوس یې له یاده وتلي دي.
د ملګروملتوونو سیاسي استازولي یا یوناما د افغانستان لپاره خپله نوې دوه کلنه تګلاره اعلان کړې چې پر بنسټ به یې ملګري ملتونه افغانستان کې تر راتلونکوو دوو کلونو خپلو فعالیتونو ته دوام ورکړي. په اعلان شوې تګلاره کې د ښځو، ماشومانو، بېځایه شویو کورنیو او قومي لږکیو وضعیت او ستونزو ته رسېدنه له لومړیتوبونو یاد شوي دي.
د خوړو نړیوال پروګرام «WFP» وايي، د بودیجې کمښت له امله اړ شوي چې افغانستان کې د مرستو ترلاسه کوونکو شمېر پنځه میلیونه کسانو ته راښکته کړي. د خوړو نړیوال پروګرام نن «سهشنبه د غبرګولي ۱۳مه» پر خپله ټوېټرپاڼه لیکلي چې راتلونکي ژمي کې اړمنو سره د مرستو لپاره یو میلیارډ او ۲۰۰ میلیونه ډالرو ته اړتیا لري.
د هېواد په کچه له ټولو ولایتونو څخه یوشمېر ځوانانو نن «چهارشنبه، غبرګولي ۳۱» کابل کې د «تشبث کمپ» تر عنوان لاندې په دوه ورځنۍ غونډه کې د کارموندنې ۴۶طرحې وړاندې کړې. دغه پروګرام د «ایلسو» اقتصادي او حقوقي مطالعاتو موسسې او باختر پوهنتون له لورې جوړ شوی و.
هېواد کې د وروستیو طبیعي پېښو له امله زیانمنې شوې کورنۍ وايي چې د هستوګنې کورونه او کښتونه یې لهمنځه تللي او تراوسه ورسره د حکومت او مرستندویه بنسټونو له لوري هېڅ راز مرستې نه دې شوي. د لوګر د ازرې ولسوالي اوسېدونکی قدرتالله وايي چې د وروستیو څو ورځو پر مهال راوتلیو سېلابونو خلکو درانه مالي زیانونه اړولي دي.
د خوړو نړیوال پروګرام وايي چې افغانستان کې د پرلهپسې درېیم کال لپاره د وچکالي او د ملخانو یرغل له امله اټکل کېږي چې سږکال به دغه هېواد کې د غنمو په حاصلاتو کې کموالی راشي. د یاد پروګرام له لوري په یوه تازه خپور شوي راپور کې وړاندوینه شوې چې سږکال د افغانستان د غنمو په حاصلاتو کې له ۳۰ تر ۳۵سلنې کموالی راشي.
د خوړو نړیوال پروګرام «WFP» د روان ۲۰۲۳ کال په اکتوبر میاشت کې افغانستان کې اړمنو کورنیو سره د خپلو مرستو د بندېدو خبر ورکړی دی.
د پکتیا ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست مسوولان وايي چې د دغه ولایت اریوبځاځي ولسوالي ته د اختر څلور ورځو او شپو کې د چکر لپاره ګڼشمېر سیلانیان ورغلي دي. د هغه په وینا، دغه شمېرې یې د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست له لوري ټاکل شوې کمېټې په مرسته ټولې کړې دي.
غور کې یوشمېر هغه ماشومان او مېرمنې چې د بېوزلۍ له امله د ښار له کثافاتدانیو، کثافات او کارول شوي طبي توکي راټولوي، پر بېلابېلو ناروغیو اخته شوي دي.
