هلمند کې د بيبي تاریخي کلا چې د دغه ولایت سوېل خانشین ولسوالي کې موقعیت لري، د لهمنځه تلو ګواښ سره مخ ده.
تاریخپوهان وايي، دغه کلا شاوخوا ۱۰۰۰کاله تاریخ لري چې د حکومتونو د نهپاملرنې له امله اوس د لهمنځه تلو ګواښ سره مخ ده. د سیمي اوسېدونکي وايي، که حکومت دغه کلا ته پاملرنه ونهکړي، په یومخیز ډول به لهمنځه لاړه شي.
یوشمېر افغان ښځې د اختر په را نږدې کېدو سره د نارینهوو له همکاري پرته د کور کارونه کوي؛ جامې مینځي، کور پاکوي، وچه او تازه مېوه برابروي او د مېلمنو لپاره د دسترخوان په اوارولو سره د اختر هرکلی کوي. سلاموطندار په دغه راپور کې د بېلابېلو ولایتونو له ۲۶ ښځو سره مرکې کړي او ۱۹ هغو ویلي چې نارینه یې د کور په کارونو کې ورسره همکاري نه کوي.
د ا.ا رییسالوزرا محمدحسن اخوند له خلکو غوښتي چې په افغانستان کې د اسلامي نظام غوڅ ملاتړ وکړي.
نوموړي په خپل اختریز پیغام کې چې د ارګ پر اېکس خپور شوی، ویلي چې د خلکو همکاري او ملاتړ د نظام د ساتنې او پیاوړتیا لپاره ډېر مهم دي.
نن د مې میاشتې ۲۹مه، غبرګولي نهمه د «پښتو ژبې نړیواله ورځ» ده. د افغانستان او پاکستان په ګډون د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې هر کال د مې میاشتې ۲۹مه «غبرګولي نهمه» د پښتو ژبې نړیوالې ورځې په توګه نمانځل کېږي.
ګڼشمېر فرهنګپالو او پښتنو پر ټولنیزو رسنیو د «پښتو ژبې نړیوالې ورځې» مبارکي لیکلي او د یادې ژبې د ودې او پراختیا غوښتنه یې کړې ده.
د بامیان محلي مسوولان وايي چې دغه ولایت کې د یوې موسسې په مرسته «۱۵» بېوزله نجونې او هلکان چې د واده لګښت یې نشوای برابرولی، د ډلهییز واده مراسم جوړ شوي دي.
د ډلهییز واده دغه مراسم تېره ورځ د «کوثرالقران» موسسې په مالي لګښت جوړ شوي و چې د یاد ولایت والي او نورو چارواکو هم پهکې ګډون کړی وو.
سږ کال په لغمان کې د «سمسور لغمان» په نوم کلنۍ مشاعره چې هر کال په پسرلي کې جوړېږي، د بېلابېلو ولایتونو د یوشمېر شاعرانو، لیکوالانو، فرهنګیانو، ژورنالېستانو او ځوانانو په ګډون جوړه شوه.
د اطلاعاتو اوفرهنګ وزارت نن د مې مياشتې ١٨مه د اسلامي دورې، د سپینو زرو دورې او آىخانم د آثارو د نندارتونونو په جوړولو سره د موزيم نړيواله ورځ ونمانځله.
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت سرپرست خیرالله خیرخواه وايي، د ا.ا له بیاځلې واکمنۍ وروسته يې له هېواده د ۱۵۰۰ لرغونو اثارو د قاچاق مخه نیولې ده.
په غور کې محلي سرچینې وايي، په دغه ولایت کې راغلو سېلابونو خلکو ته د ځاني او مالي زیانونو اړولو تر څنګ، د «جام» تاریخي څلی هم له خطر سره مخامخ کړی دی.
د هېواد د شمال په پنځو ولایتونو کې ۲۲صنعتکارو او سوداګرو مېرمنو سلاموطندار سره د مرکو په ترڅ کې ویلي چې کاروبار یې بازار نهلري.
یادو مېرمنو خپلو مرکو کې اندېښنه څرګنده کړې چې د لاسي صنایعو عاید یې کم دی، خو په وینا یې، اړ دي د خپلې کورنۍ اړتیاوو برابرولو لپاره پر دې کار ځان بوخت وساتي.
افغانستان کې د نجونو او مېرمنو پر زدهکړو-لوړو زدهکړو د محدودیتونو دوام او د ښوونځیو او پوهنتونونو د نهپرانېستلکېدو نامعلوم برخلیک، مېندې د خپلو لورګانو ناڅرګندې راتلونکې په اړه اندېښمنې کړې دي. سلاموطندار په دې راپور کې له ۱۵ هغو مېندو سره مرکې کړي چې د ښوونځیو تړلکېدو له امله یې ځینو خپلې لورګانې واده کړې دي.
د غور د اطلاعاتو او کلتور ریاست مسوولان وايي، یوولس ایټاليايي ګرځندویان دغه ولایت ته ورغلي دي.
د غور د اطلاعاتو او کلتور ریاست د اطلاعاتو امر محمد حماس وايي: «یوولس ایټالیايي ګرځندویان غور ولایت ته راغلي او د دغه ولایت تاریخي ځایونه، په تېره د منار جام ګوري.»
افغان ښځې تل په هېواد کې د شته دودونو او هم د مینې له کبله تر نارینهوو ډېر د اختر نمانځلو ته هوسېږي او د کور له پاکولو نیولې تر ځان او ماشومانو ته د نویو جامو تیارولو او د مېلمنو تر هرکلي پورې هر څه ته چمتووالی نیسي.
د کار او ټولنیزو چارو وزارت د روان کال د وري میاشتې پنځهویشتمه، د شنبې ورځ هم عمومي رخصتي اعلان کړه.
د پکتیا یوشمېر اوسیدونکي وایي، دغه ولایت کې ځینې هغه دودونه او رواجونه چې د خلکو د هوساینې لامل کېدل، کمرنګه شوي او یا هم لمنځه تللي.
په کابل کې یوشمېر خیاطان چې د نارینهوو جامې ګنډي وايي، په وروستۍ یوه میاشت کې یې کاروبار تر ۷۰ سلنې ښه او زیات شوی دی.
جمالالدین چې شل کاله کېږي د کابل ښار په بهارستان کې د جامو ګنډلو دوکان لري وايي، د اختر په را نږدې کېدو سره یې کارونه زیات شوي او تر نیمو شپو جامې ګنډي.
د ملي موزیم مسوولان وايي چې د سرپرست حکومت له راتګ وروسته د لوګر د عینک مسو کان څخه تر زرو زیات لرغوني اثار کشف او د کابل ملي موزیم ته لېږدول شوي دي.
په دې اثارو کې د بودا مجسمې، ګاڼې او د کوشانیانو او سامانیانو د دورې اړوند له درېیمېڅخه تر شپږمې پیړۍ پورې د جګړې وسایل شامل دي.
