د اطلاعاتو اوفرهنګ وزارت نن د مې مياشتې ١٨مه د اسلامي دورې، د سپینو زرو دورې او آىخانم د آثارو د نندارتونونو په جوړولو سره د موزيم نړيواله ورځ ونمانځله.
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت سرپرست خیرالله خیرخواه وايي، د ا.ا له بیاځلې واکمنۍ وروسته يې له هېواده د ۱۵۰۰ لرغونو اثارو د قاچاق مخه نیولې ده.
په غور کې محلي سرچینې وايي، په دغه ولایت کې راغلو سېلابونو خلکو ته د ځاني او مالي زیانونو اړولو تر څنګ، د «جام» تاریخي څلی هم له خطر سره مخامخ کړی دی.
د هېواد د شمال په پنځو ولایتونو کې ۲۲صنعتکارو او سوداګرو مېرمنو سلاموطندار سره د مرکو په ترڅ کې ویلي چې کاروبار یې بازار نهلري.
یادو مېرمنو خپلو مرکو کې اندېښنه څرګنده کړې چې د لاسي صنایعو عاید یې کم دی، خو په وینا یې، اړ دي د خپلې کورنۍ اړتیاوو برابرولو لپاره پر دې کار ځان بوخت وساتي.
افغانستان کې د نجونو او مېرمنو پر زدهکړو-لوړو زدهکړو د محدودیتونو دوام او د ښوونځیو او پوهنتونونو د نهپرانېستلکېدو نامعلوم برخلیک، مېندې د خپلو لورګانو ناڅرګندې راتلونکې په اړه اندېښمنې کړې دي. سلاموطندار په دې راپور کې له ۱۵ هغو مېندو سره مرکې کړي چې د ښوونځیو تړلکېدو له امله یې ځینو خپلې لورګانې واده کړې دي.
د غور د اطلاعاتو او کلتور ریاست مسوولان وايي، یوولس ایټاليايي ګرځندویان دغه ولایت ته ورغلي دي.
د غور د اطلاعاتو او کلتور ریاست د اطلاعاتو امر محمد حماس وايي: «یوولس ایټالیايي ګرځندویان غور ولایت ته راغلي او د دغه ولایت تاریخي ځایونه، په تېره د منار جام ګوري.»
افغان ښځې تل په هېواد کې د شته دودونو او هم د مینې له کبله تر نارینهوو ډېر د اختر نمانځلو ته هوسېږي او د کور له پاکولو نیولې تر ځان او ماشومانو ته د نویو جامو تیارولو او د مېلمنو تر هرکلي پورې هر څه ته چمتووالی نیسي.
د کار او ټولنیزو چارو وزارت د روان کال د وري میاشتې پنځهویشتمه، د شنبې ورځ هم عمومي رخصتي اعلان کړه.
د پکتیا یوشمېر اوسیدونکي وایي، دغه ولایت کې ځینې هغه دودونه او رواجونه چې د خلکو د هوساینې لامل کېدل، کمرنګه شوي او یا هم لمنځه تللي.
په کابل کې یوشمېر خیاطان چې د نارینهوو جامې ګنډي وايي، په وروستۍ یوه میاشت کې یې کاروبار تر ۷۰ سلنې ښه او زیات شوی دی.
جمالالدین چې شل کاله کېږي د کابل ښار په بهارستان کې د جامو ګنډلو دوکان لري وايي، د اختر په را نږدې کېدو سره یې کارونه زیات شوي او تر نیمو شپو جامې ګنډي.
د ملي موزیم مسوولان وايي چې د سرپرست حکومت له راتګ وروسته د لوګر د عینک مسو کان څخه تر زرو زیات لرغوني اثار کشف او د کابل ملي موزیم ته لېږدول شوي دي.
په دې اثارو کې د بودا مجسمې، ګاڼې او د کوشانیانو او سامانیانو د دورې اړوند له درېیمېڅخه تر شپږمې پیړۍ پورې د جګړې وسایل شامل دي.
د بلخ د مرکز مزارشریف ښار اوسېدونکي وايي چې د ۱۴۰۳ لمریز کال لومړۍ ورځ یې د تېرو دوو کلونو په څېر د جنډې له پورته کولو پرته پیل کړې ده.
دوی وايي، روژه او د نوروز پر نمانځنې د سرپرست حکومت بندیز د خلکو د ګڼهګوڼې کموالی لامل شوی او په وینا یې، سږ کال دا ورځ یې د عادي ورځو په څېر تېره کړې ده.
د نوي کال په را رسېدو سره د کابل په کارته سخي کې جنډه پورته شوه. د کابل ښار یوشمېر اوسېدونکي چې په دغو مراسمو کې یې ګډون کړی و، وايي چې د دې ورځې نمانځنه په هېواد کې لرغونی تاریخ لري.
افغانستان د اسیا په زړه کې هغه هېواد دی چې په څه باندې سلو کلونو کې د سیاسي او نظامي اړ و دوړ شاهد دی او دغه وضعیت یې د وګړو، په تېره د ښځو پر ژوند منفي اغېزې کړې دي.
افغان ښځو ته په ۲۰۰۱ کال کې یو ځل بیا د فعالیت لاره هواره شوه او په شاوخوا دوو لسیزو کې یې له هر اړخه د پام وړ پرمختګ وکړ، خو دا ګړندی بهیر یې د ۲۰۲۱ کال په اګېسټ میاشت کې یو ځل بیا ټکنی او ان په ټپه ودرېده.
د هرات د اطلاعاتو او کلتور ریاست د ګرځندوی آمر رحمت الله محمدي وایي، لس چینایي ګرځندویان چې ښځې او نارینه پکې شامل دي، پرون دغه ولایت ته راغلي دي.
د روزګان د اطلاعات او فرهنګ ریاست مسوولان وايي چې د دغه ولایت په چهارچینو ولسوالي کي یې د یوه کس له کوره، لسګونه تاریخي اثار موندلي دي.
د یاد ولایت د اطلاعات او فرهنګ ریاست د فرهنګ او ګرځندوی امر محمدافضل سید سلاموطندار ته وویل چې دغه اثار یې، له ډېرو هڅو وروسته موندلي او تر څېړنیو وروسته به یې تاریخي مخینه معلومه کړي.
هرات کې پر «کاشیو» د خطاطۍ صنعت یوشمېر کاروباریان او خطاطان د یاد صنعت د بازار سوړوالي له امله شکایت کوي.
هرات کې پر کاشیو د خطاطۍ او حکاکۍ صنعت اوږده مخینه لري چې اوس، د دغه صنعت کاروباریان وايي، ملاتړ ته اړتیا لري.
۷۰کلن میراحمد صبري هروي چې څه باندې ۵۰کاله یې په دې صنعت کې کار کړی، وايي، هڅه کوي، څو پر کاشیو د خطاطۍ صنعت ژوندی وساتي.
