دغه ملي نظرپوښتنه په هېواد کې له ۱۸ تر ۳۵ کلونو ځوانانو ترمنځ د شوخطبعي او ښادۍ د کچې د معلومولو لپاره شوې ده. د پایلو له مخې، ۶۲ سلنه ځوانان ځانونه شوخطبع ګڼي، په داسې حال کې چې ۸۱.۵ سلنه له طنز څخه د سترس د کمولو لپاره ګټه اخلي.
سلاموطندار د هېواد په ۱۲ ولایتونو ک له ۳۴ مېرمنو سره چې د واده یې، دوه تر ۱۸کاله کېږي، د مرکو پرمهال موندلې چې ډېری دغه مېرمنې د منظمې درملنې نشتوالي له امله د ماشوم له پیدا کولو محرومې شوې دي.
په داسې حال کې چې پر افغانو نجونو د ژوند محدودیتونه سیوری غوړولی، په هرات کې یوشمېر نجونې د تذهیب هنر ته مخه کړې ده. دوی د رنګ او قلم په ژبه خبرې کوي او د دې هنر تر سیوري لاندې د خپلې راتلونګې لپاره د هیلو او ارامۍ لټون کوي.
د دغو نجونو په وینا، هنر ورته د تیارو او ورځ تر بلې د زیاتېدونکو محدودیتونو پر وړاندې یو امن پناه ځای ګرځېدلی، چېرې چې د خلاقیت او ښکلا له لارې خپلې هیلې ژوندۍ ساتي.
سلاموطندار له ۴۵ ځوانانو سره د هېواد په ۱۳ ولایتونو کې مرکې کړې دي او د دوی بېلابېل نظرونه یې راټول کړي دي. له دې ډلې ۲۴ ځوانانو ویلي چې مصنوعي ځیرکتیا (هوش مصنوعي) د دوی د زدهکړې او ظرفیت لوړوالي لامل شوی، خو نهو نورو بیا برعکس ویلي چې د مصنوعي ځیرکتیا پهکارولو سره یې خپل ظرفیتونه کمزوري شوي دي. همدارنګه ۱۲ نورو ټینګار کړی چې ځوانان باید د مصنوعي ځیرکتیا کارول منظم مدیریت کړي.
یوشمېر دنده لرونکې مېندې سلاموطندار ته وايي چې په کار ځای کې یې، ځینې حقوق نهورکول کېږي. دوی وايي چې د کار قانون پر بنسټ باید د شیدو ورکوونکو مېندو کاري ساعتونه باید کم شي، د ماشومانو د پالنې مرکزونه فعال وي او ټرانسپورټ ولري، خو په وینا یې، کاري چاپېریال کې د دې کارونو نشتوالي، دوی له ستونزو سره مخ کړي دي.
سره له دې چې د مېړه انتخاب د ښځو له حقونو او امتیازونو څخه بلل کیږي، خو یوشمېر ښځې چې ګډ ژوند څخه یې کلونه
غور کې ډاکټران وايي چې مېرمنو کې د «تخمدان کیست» عامه ناروغي ده چې پر تخمدان او د تخمدان دننه رامنځته کېږي. په ځانګړي ډول د اومېندوارۍ پرمهال د هر عمر کچې مېرمنې ورسره مخ شي.
د نسايي-ولادي برخې ډاکټره فریبا مشفق سلاموطندار ته وايي چې د یادې ناروغي نښې او نښانې د غېټې لاندې درد، د خېټې نفخ، د میاشتني عادت بېنظمي، خونریزي او د پښو دردونه دي.
کله چې اړتیا ډېره شي، شکایتونه پورته کېږي، خو بلخ کې یوه ځوان له وزګارتیا او ننګونو سره سره د مبارزې لار خپله کړې او غواړي د ښکلا او جلدي برخه کې د بریالیتوب لوړو څـوکو ته ورسېږي.
عبدالرحمن شیرزاد چې ۳۱کاله عمر لري، کابل کې د بلاویتا په نوم د خرڅلاو ځای په ۱۵۰زره امریکايي ډالرو جوړ کړی دی.
دغه څېړنه د افغانستان په ښاري او کلیوالي سیمو کې د روغتیایي خدماتو د لاسرسي وضعیت څېړلو په موخه ترسره شوې. د ۳۲ ولایتونو له ۱۱۳۶ اوسېدونکو څخه ترلاسه شوي مالومات ښيي چې د لاسرسي، د خدماتو کیفیت او د درملو د شتون په برخه کې د ښاري او کلیوالي سیمو ترمنځ د پام وړ توپیرونه شتون لري.
سلاموطندار ښارونو او کلیو کې روغتیايي خدماتو ته د لاسرسي څېړلو په موخه د هېواد په ۳۲ ولایتونو کې د ۱۱۳۶ ښاریانو ترمنځ سروې ترسره کړې.
دغه سروې کې له ۱۰ مختلفو شاخصونو د راټول شویو مالوماتو پر بنسټ، د ښاریانو او کلیوالو ترمنځ روغتیایي خدماتو ته د لاسرسي، کیفیت او رضایت په برخه کې ستونزې پرتله شوي.
په دې سروې کې له ټول افغانستان ۱۰۴۵ ښځو ګډون کړی چې د مېرمنو ترمنځ د پېرلو توان، د سپما، د عواید سرچینو او اقتصادي محدودیتونور کره او هر اړخیز تصویر وړاندې کوي. موندنې ښيي چې د وروستیو درېوو کلونو پرمهال د مېرمنو د پېرلو توان کم شوی او اقتصادي ناورین پر کورنیو ناوړه اغېزې کړې دي.
د هېواد په ۲۹ ولایتونو کې د سلاموطندار د سروې پایلې ښيي چې د سروې ۹۱سلنه ښځینه ګډونوالې، د خپلې او کورنۍ د اساسي اړتیاوو د برابرولو توان نهلري.
د سروې ۶۵.۱سلن بیا خپلې اساسي اړتیاوې برابرولی شي او ۲۶.۵سلنه هم په بشپړه توګه د دې وړتیا نهلري چې خپلې اړتیاوې برابرې کړي.
دغه سروې چې د هېواد په ۳۰ ولایتونو کې د ۱۰۲۰ کروندګرو په ګډون شوې، په کلیوالي سیمو کې پر ټولنیز پایښت، خوړو خوندیتوب او د خلکو پر معیشت د وچکالي د پراخو اغېزو، کره او ټکانورکوونکی خبرداری وړاندې کوي.
موندنې ښيي چې وچکالي یوازې اقلیمي ننګونې نه، بلکې څو اړخیز ناورین دی چې اقتصادي، ټولنیزې او چاپېریالي پایلې له ځان سره لري او د کروندګرو ژوند ګواښي.
سلاموطندار د یوې پراخې سروې له مخې موندلې چې وروستۍ وچکالۍ د کروندګرو پر ژوند، د خواړو په خوندیتوب او ټولنیز وضعیت د پام وړ اغېز کړی.
دا سروې د هېواد په ۳۰ ولایتونو کې له ۱۰۲۰ بزګرانو سره د مرکو په بڼه شوې چې ۸۰ سلنه یې ترې په لویه کچه اغېزمن شوي او ۹۰ سلنه په جدي ډول اندېښمن دي.
د افغانستان د کار قانون کې چې ۲۶ څپرکي او ۱۴۷ مادې لري، د کار ساعتونو، تنخوا، د کار شرایطو، د کار قراردادونو او د
د ۳۸ مېرمنو له ډلې ۳۲ یې ویلي چې له خپل خاوند د جلا کېدو غوښتنه د دوی له لوري شوې او د طلاق بهیر د دوی لهخوا پیل شوی دی؛ پاتې نورې هم د خاوند او یا هم د دواړو لوریو په خوښه سره جلا شوې دي.
