سره له دې چې د اسلامي شریعت او افغانستان کې نافذ قوانین د پلار له مړینې وروسته د ماشومانو د سرپرستۍ حق مور ته ورکوي، خو یو شمېر کونډې ښځې له سلاموطندار سره خبرو کې وایي چې د مېړه د کورنۍ له لوري له دې حقه محرومې شوي دي.
پخوانی ولسمشر حامد کرزی د نجونو او هلکانو لپاره د علم زدهکړه، د هېواد د پرمختګ، قوت، ځان بسیاینې او باعزته ژوندانه لپاره حیاتي بولي. هغه ویلي، له تعلیمه د نجونو محرومېدل او د ښځو پر کار بندیز ورځ تر بلې ولس لا ډیرې ناتوانۍ سره مخ کولی شي او د دې حالت دوام به د هېواد د ثبات او پرمختګ لپاره نه جبرانېدونکی زیان پېښ کړي.
فراه کې د نجیبې ناجي په نوم یوې ښځې د مړزانو روزنې کاروبار پیل کړی، څو د خپلې کورنۍ د لګښتونو په برابرولو کې فعاله
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنټ یو ځل بیا د نجونو پر زدهکړو د محدودیت لرې کولو
د ډېرو ښځو لپاره اختر یوازې جشن نه، بلکې د کورنیو د راټولېدو، د اړیکو تازه کولو او هغو دودونو د ژوندي ساتلو فرصت دی چې له نسلونو راهیسې د افغانستان په فرهنګ کې ریښه لري.
دغو ورځو کې ښځې په ډېر شوق د اختر د دسترخوانونو په چمتو کولو بوختېږي، هغه دسترخوانونه چې د مېلمهپالنې، مینې او د پخوانیو دودونو د ساتنې مهم سمبول ګڼل کېږي.
د کوچني اختر په رارسېدو سره د هېواد په ښارونو او لویو لارو کې د خلکو تګراتګ زیات شوی او د کوڅو له هر ګوټ څخه د «اختر مو مبارک شه» غږونه اورېدل کېږي. له اختر څخه مخکې بازارونه هم تاوده وو؛ د جامو، مېوو او خوږو دوکانونه له هغو کسانو ډک وو چې د دې ورځې لپاره یې چمتووالی نیوه.
کندز کې یو شمېر روغتیاپالان وایي، د ښځو لهخوا د خوږو ډېر استعمال د بېلابېلو ناروغیو د رامنځته کېدو لامل کېږي. دغه ډاکټران ټینګار کوي
دوی زیاتوي، که څه هم د کورنیو کرنیزې ځمکې د میراث په توګه ورته پاتې شوي او خپله یې کلونه کلونه د ځمکو په قلبه کولو، تخم شیندلو، اوبولګولو او حاصلاتو راټولولو کې زیار ایستلی، خو د ناسمو دودونو له امله تراوسه د ځمکو رسمي اسناد د هغوی په نوم نه دي ثبت شوي.
د کندوز د امنیې قومندانۍ ویاند جمعهالدین خاکسار وویل، ناپېژانده کس د دغه ولایت امامصاحب ولسوالۍ کې یوه ډاکټره وژلې. هغه نن وویل، پېښه د
د هېواد ۱۶ ولایتونو کې له ۴۲ کسانو (۲۱ نارینه او ۲۱ ښځو) سره د «سلاموطندار» د خبرو پایلې ښيي چې ډېری ګډونوال د ښځې ښهوالی یا بدوالی د جنسیت پر بنسټ نه، بلکې د انسان شخصيتي ځانګړنو له مخې تعریفوي.
د دغو ۴۲ کسانو له جملې ۱۴ هغوی د مېړه درناوی او اطاعت د «ښې ښځې» اساسي معیار بولي.
یو شمېر نجونې وایي چې د خورلڼو کوچنۍ دوستانه کړۍ او د څو نږدې دوستانو لرل لامل شوي چې په دې ورځو کې لږ ذهني فشار تجربه کړي.
د دوی په باور، د «خورلڼو» اړیکې او کوچنۍ دوستانه کړۍ داسې فضا برابروي چې انسان پهکې کولی شي پرته له دې چې د قضاوت له وېرې سره مخ شي، خپلې خبرې وکړي او واورېدل شي.
حقوقپوهان او دیني عالمان ټینګار کوي چې د قانون، حنفي فقې او اسلامي شریعت له مخې، ښځې د زدهکړې، کار او د مېړه د انتخاب حق لري.
خو دغه راپور کې مرکه شویو ښځو ویلي، ټولنه کې ناسم دودونه لامل شوي چې د زدهکړې، کار او د مېړه د انتخاب په څېر له خپلو اساسي حقونو محرومې شي.
بادغیس کې یوشمېر مېرمنې وايي چې د جنین او مور د وینې ترمنځ د سمون په اړه د نه پوهاوي له امله له بېلابېلو ستونزو سره لاس او ګرېوان شوې دي.
دوی خبرداری ورکوي چې ډېری کورنۍ په دې اړه پوهاوی نهلري او دا چاره کولای شي، د مور او ماشوم ژوند له ګواښ سره مخ کړي.
یوشمېر ډاکټران وايي چې کروموزومي اختلال د جنین د سقطېدو له اصلي لاملونو څخه شمېرل کېږي او دا د اومېندوارو مېرمنو لپاره ګواښونکي بولي.
د ډاکټرانو په وینا، د جنین سقط بېلابېل لاملونه لري چې د کروموزومي اختلالات، ارثي ناروغۍ، د مور جسمي ناروغۍ، د روغتیايي مرکزونو تړلکېدل، فقر، لومړۍ اومېندواري او ډاکټر ته نه مراجعه یې، مهم هغه دي.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق یونیسف د ښځو نړیوالې ورځې په مناسبت ټینګار کړی چې افغان ښځې حقونو، عدالت او فرصتونو ته
د ملګرو ملتونو سرمنشي د ښځو نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي، یوازې ۶۴ سلنه ښځې هغو قانوني حقونو ته چې نارینه ترې برخمن دي، لاسرسی لري.
انتونیو ګوترش نن یکشنبه د حوت ۱۷ / مارچ ۸ پر اېکسپاڼه لیکلي، کله چې ښځې او نارینه په مساوي توګه خپلو حقونو ته لاسرسی ونه لري، برابري نهرامنځ ته کیږي.
