افغانستانلیک اونلب یاش- پاکستانده عایله اعضالری بیلن یشهماقده، پاکستان پولیسی تامانیدن افغانستانلیک مهاجرلرنینگ حبس گه آلیش و اولرنی مجبوری چیقریلیشی کوپهیشی بیلن، اولر تورلی قیینچیلیکلر گه دوچ بولگنلرینی ایتیشهدی.
سلاموطندارنینگ پاکستانده ۱۰ افغانستانلیک یاش مهاجر و اوشبو مملکتدن ینگیلیکده چیقریلگن ۱۰ یاش بیلن صحبتی شونی کورستهدی کی، حبس گه آلینیشدن قورقیش، ویزه مدتی اوزهیتیریلمسلیگی و اساسی خذمتلردن فایدهلنه آلمسلیک، پاکستانده اولرنینگ اساسی قیینچیلیکلریدن حسابلنهدی، شونینگدیک افغانستان گه قیتریلگن حالده هم ایشسیزلیک اولرنینگ یگانه تشویشی.
اوشبو گزارشده صحبت قیلگن پاکستاندهگی افغانستانلیک یاش مهاجرلرنینگ برچهسی، اروپا و امریکادن باشپنه سورهش عریضهسینی بیرگنلر و حاضر انتقال بیریلیشنی کوتیشماقده.
اولرنینگ ایتیشیچه، پاکستانده افغانستانلیک فقرالرنینگ ویزه مدتی اوزهیتیریلمسلیگی سببلی هردایم حبس گه آلینیب و مجبوری چیقریلیشدن تشویش قیلهیاتگنلرینی ایتیشهدی. اولر گه کوره، ایکیله مملکت اورتهسیدهگی کیسکینلیک آشیشی اولرنی ایریم قیینچیلیک و حتا اساسی احتیاجلردن فایدهلنه آلمسلیک بیلن دوچ قیلگن.
۳۳ یاشلی آرش و ۲۷ یاشلی عالیه – ایکی ییلدن بیری عایله اعضالری بیلن پاکستانده یشب کیلماقده و بو مملکتده بیرقطار ایلچیخانهلرده باشپنه سورهش حجتلرینی قانونیلشتیریشماقده. اولر، پاکستانده کونسهیین مهاجرلر اوچون حیات کیچیریش آغیرلشیب بارهیاتگنینی ایتهدیلر.
آرش شوندهی دییدی: «هر کونی اونلب افغانستانلیک تورلی اسلوبلر بیلن پاکستاندن چیقریلهدی. پاکستان پولیسی کوزیدن اوزیمیزنی یشیریش گه حرکت قیلهمیز، اویدن تشقریگه آز چیقهمیز، پاکستان پولیسی آز بولگن حدودلردن اوی آلهمیز. ایشسیزلیک، امکانیت و فرصتلر یوقلیگی، اساسی قیینچیلیکلردن سنلهدی.»
عالیه گه کوره: «باشپنه سورهش حجتلریمیزنی ایزلش اوچون پاکستان گه کیلگنمیز، بو مملکت خلقی گه هیچ ضرریمیز ییتگنی یوق؛ بیراق هر کونی چیقریلیش باسیمی بیلن دوچ میز؛ احتیاجلریمیزنی تأمینلش اوچون اویدن چیقه آلمهیمیز؛ حتا شفاکار گه مراجعت قیله آلمهیمیز. چیقریلیشدن جودهیم قورقهمیز.»
حبس گه آلینیش و مجبوری چیقریلیش یانیده، اوشبو مهاجرلر سونگی آیلرده اقتصادی، ویزهلری مدتی اوزهیتیریلمسلیگی، باشپنه سیزلیک و طبی خذمتلردن فایدهلنه آلمسلیک باسیملری بیلن دوچ دیر.
علیزا، اوچ ییلدن بیری عایله اعضاسی بیلن پاکستانده یشهیدی ایتیشیچه: «کوپینچه قیینچیلیک بیلن دوچ من جملهدن ویزه مدتی اوزهیتیریلمسلیگی و مالیهوی قیینیچیلیک و بونی یانیده ایش هم یوق، پاکستانده یشهیدیگن بوتون افغانستانلیکلر ایشسیز. پاکستان دولتی اوی ایگهلریدن افغانستانلیکلر گه اوی اجاره بیرمسلیک بویروغینی بیرگن.»
پاکستاندهگی یاشلرنینگ ایتیشیچه، بو مملکتده افغانستانلیک مهاجرلر گه حاکم شرایط سببلی، اولر روحی ناخوشلیکلر گه روپهره بولگنلر.
۲۶ یاشلی جمیله، اوشبو مهاجرلردن بیری اوچ ییلدن بیری عایله اعضالری بیلن پاکستانده یشهیدی، ایتیشیچه: «مجبوری چیقریلیشدن قورقیب حتا اوخلهی آلمهی من، اقتصادی قیینچلیک بار و ایشسیز من. بیز گه اوزلرینگنی یاشیریب سیزلردیب آگاهلنتیریشدی. مهاجر بولگنلرنینگ احوالی جودهیم چتاق.»
پاکستان حکومتی میلادی ۲۰۲۳ ییلدن باشلب افغانستانلیک مهاجرلرنینگ مجبوری چیقریش جریانینی باشلهدی و میلادی ۲۰۲۵ ییلده بو جریان کینگ کولمده آشیریلدی. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ معلوماتیگه کوره، فقط میلادی ۲۰۲۵ ییلده ۸۷۰ مینگدن آرتیق مدرک و مدرکسیز افغانستانلیک مهاجر مملکت گه مجبوری طرزده قیتریلگن و بو جریان اسلام امیرلیگی و پاکستان حکومتی اورتهسیده توقنشوولر باشلنیشی بیلن آرتگن. پاکستان ییتکرمهلری هم، اوتگن هفته فقط شنبه کونیده، یوزلب افغانستانلیک مهاجر خیبرپشتونخواه ایالتیده حبس گه آلینیب و افغانستان گه قیتریلگنینی معلوم قیلگنلر.
پاکستاندهگی افغانستانلیک مهاجرلردن بولمیش ۲۸ یاشلی نویدالله، مهاجرلر گه باسیملر کوچهیشی حقیده شوندهی دییدی: «احوال چتاق بولگن اوتگن ایکی-اوچ کون ایچیده باسیم جودهیم کوپ ایدی. عموم آلگنده بوتون حدودلرده حبس گه آلینیش جریانی باشلنگن و افغانستانلیک مهاجرنی کورگن جایلریده حبس گه آلهدیلر.»
اوشبو گزارشده پاکستاندن ینگیلیکده افغانستان گه قیتگن ۱۰ یاش بیلن صحبت قیلینگن. اولرنینگ ایتیشیچه، چیقریلیش جریانیده پاکستان پولیسی اولر بیلن یامان معامله قیلگن و هیچ قندهی امکانیتسیز مملکت گه قیتریلگنلر.
پنجشیر یشاوچیسی ۳۴ یاشلی سیفالرحمان – ینگیلیکده عایلهسی بیلن مجبوری شکلده پاکستاندن چیقریلیب و افغانستان گه قیتگن شوندهی دییدی: «پاکستان خوفسیزلیک کوچلری بیز بیلن یامان معامله قیلدی؛ بیراق بیزنی حقارت قیلدیلر حتا تشک و کمپللریمیزنی آلیشگه ایزین بیرمهدیلر؛ کیچه ساعت ایکی یا کی اوچده اویدن چیقردیلر. یاردملر ییترلی ایمس، یشش اوچون جاییمیز یوق و ایشلش گه ایش یوق.»
پاکستاندن مجبوری شکلده چیقریلگن یاشلر، اسلام امیرلیگی تامانیدن یاردم بیریلهیاتگنینی ایتسه-لرده؛ بیراق بو یاردملرنی ییترلی بیلمهیدیلر شونینگدیک اولر، خلقارا تشکیلاتلردن یاردم قولینی چوزیشنی ایستهیدیلر.
بدخشانلیک ۲۸ یاشلی نوریه، اوچ آی اول عایلهسی بیلن پاکستاندن مجبوری شکلده چیقریلیب و افغانستان گه قیتگن، شوندهی دییدی: «هیچ نرسهدن فایدهلنه آلمهیمیز و اقتصادی قیینچیلیک بیلن دوچ میز، روحی احوالیمیز هم یخشی ایمس. حکومتدن مهاجرلرنینگ قیینچیلیگی بارهسیده دقت قیلیشینی ایستهیمیز.»
مهاجرت ساحهسیده بیلرمانلردن بیرقطارینینگ ایتیشیچه، حکومت بوتوغریده چاره کوریشی بیلن اوشبو قیینچیلیک کوپهیشیگه توسیق بوله آلهدی.
مهاجرت ساحهسیده بیلرمان عبدالحمید جلیلی شوندهی دییدی: «افغانستان و پاکستان اورتهسیده جنجل تاپیلگن پیتده، مهاجرلر نشانگه آلینهدی. افغانستان حکومتیگه باسیم کیلتیریش و مذاکرهلرده امتیاز آلیش اوچون، بوتوغریده خلقارا تشکیلاتلرنینگ مسئولیتی کوپ. مهاجرلرنینگ مسئولیتی بولگن و انسان حقلری تشکیلاتی پاکستان حکومتی بیلن صحبت قیلسه و مهاجرلر گه آسانلیک کیلتیرسهلر.»
مهاجرت ساحهسیده بیلرمانلردن باشقه بیری عبدالباسط انصاری گه کوره: «بیرینچیدن دولت ناقانونی مهاجرت آلدینی آلیشی کیرهک؛ آدملرنینگ خبردارلیگینی آشیریب و اولر گه ایش فرصتلرینی یرهتیشی درکار. مملکت ایچیده ایش فرصتلری یرهتیلسه و خلقارا تشکیلاتلر مسئول ادارهلر همکارلیگیده ایجابی چارهلر کوریشی لازم.»
افغانستان و پاکستانده مهاجرلر ایشلری بوییچه بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عالی کمیساری مسئوللری سلاموطندار بیلن صحبتده، میلادی ۲۰۲۶ ییلنینگ ایکی آی اولیده، ۵۹ مینگدن آرتیق مهاجر پاکستاندن افغانستان گه قیتگنینی معلوم قیلگنلر.
پاکستانده مهاجرلر ایشلری بوییچه بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عالی کمیسارینینگ مطبوعات مسئولی قیصرخان افریدی شوندهی دییدی: «میلادی ۲۰۲۶ ییل ۲۸ فبروری گچه، قریب ۵۹.۹۵۴ کیشی قیتگن – اولرنینگ ۱۳.۲۱۵ نفری دیپورت بولگن. قوشنی مملکتلر اورتهسیده حاضرگی کیسکینلیکلر طفیلی افغانستانلیک مهاجرلرنینگ کینگ کولمده حبس گه آلینیب و مجبوری چیقریلیش گواهی بولگنمیز.»
افغانستانده مهاجرلر ایشلری بوییچه بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عالی کمیسارینینگ مطبوعات مسئولی فرامرز برزیننینگ ایتیشیچه:«میلادی ۲۰۲۶ ییل، فبروری آی یکونیگچه، ۲۶۹ مینگ کیشی ایران و پاکستاندن افغانستان گه قیتگن. افغانستانده UNHCR ادارهسی چیگره حدودلرده مهاجرلر گه عایله اعضالریگه قرهب یاردم کورستهدی.»
شو بیلن بیرگه، اسلام امیرلیگی مهاجرلر و قیتهدیگنلر وزیرلیگی مسئوللری، افغانستان و پاکستان اورتهسیدهگی توقنشوولردن سونگ ۵۹۰ عایله مجبوری شکلده چیقریلگنیدن خبر بیرهدیلر.
اوشبو وزیرلیک سوزلاوچیسی عبدالمطلب حقانی سلاموطندار بیلن صحبتده شوندهی دییدی: «اسلام امیرلیگی حربی کوچلرینینگ پاکستان گه قرشی ردالظلم عملیاتیدن کیین، تورخم یولی یاپیلدی و اسپینبولدک یولی آرقهلی فقط ۱۱ کون ایچیده ۵۹۴ عایله – ۳۲۹۱ کیشی ایدی مملکت گه قیتدیلر و حکومت تامانیدن ثبت بولدی، اولر گه نقدی و طبی یاردم کورسهتیلدی و کیین ایسه اولر ترانسپورت آرقهلی حدودلریگه انتقال بیریلدی.»
اسلام امیرلیگی تشقی ایشلر وزیرلیگی مسئوللرینینگ پاکستانده افغانستانلیک مهاجرلرنینگ احوالی یخشیلنیشی بارهسیده اولرنینگ دیپلماتیک چارهلری و مهاجرلرنینگ کینگ کولمده چیقریلمسلیگی حقیده فکر-ملاحظهسینی اورگهنیشنی ایستهدیک؛ بیراق کیتمه-کیت قونغیراقلر بیلن موفق بولمهدیک.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ معلوماتیگه کوره، میلادی ۲۰۲۳ ییلدن بیری افغانستان بیلن قوشنی اولکهلردن بیش میلیوندن آرتیق مهاجر مملکت گه قیتگن؛ افغانستان تحلیلچیلرینینگ فکریچه، کینگ کولمده مهاجرلرنینگ قیتیشی انسانی انقراض و اقتصادی ناتینچلیکنی کوپهیتیریش یانیده، مملکتده اویلرنینگ اجارهسی و ساتیب آلیش نرخینی آشیرگن و کوپینچه قشاق عایلهلرنی اوی-جایسیز و باشپنهسیزلیک بیلن دوچ قیلگن.
