شماری از جوانان: برای فرار از مشکلات دخانیات مصرف میکنیم
همزمان با روز جهانی بدون دخانیات، شماری از جوانان در کابل، میگویند که برای فرار از مشکلات زندگی به دخانیات رو آورده اند و آهستهآهسته از استفاده از آن برای شان به عادت بدل شده است.
همزمان با روز جهانی بدون دخانیات، شماری از جوانان در کابل، میگویند که برای فرار از مشکلات زندگی به دخانیات رو آورده اند و آهستهآهسته از استفاده از آن برای شان به عادت بدل شده است.
سروی هوش مصنوعی و جوانان افغانستان، با مشارکت 1154 تن از 32 ولایت انجام شده است. یافتهها، نشان میدهد که هوش مصنوعی در زندگی روزمرهی جوانان افغانستان به شکل عمیقتری از آن چه انتظار میرفت، جا افتاده است. 92 درصد پاسخدهندگان با هوش مصنوعی آشنایی دارند و بیش از دو-سوم آنها (66.6 درصد) کاربران منظم هستند. 84.1 درصد از جوانان دستکم یک بار از هوش مصنوعی برای دریافت مشوره استفاده کرده اند.
امروز، هوش مصنوعی فقط یک مفهوم علمی نیست؛ بل به بخشی از زندگی روزمرهی جوانان تبدیل شده است. از آموزش و کار گرفته تا مشورههای شخصی، این فنآوری آرامآرام جای خود را میان جوانان افغانستان نیز باز کرده است. بررسی سلاموطندار از سروی ۱۱۵۴ جوان (مردان ۵۰.۶ درصد و زنان ۴۹.۴ درصد) در ۳۲ ولایت افغانستان نشان میدهد که ۸۴.۱ درصد از جوانان دستکم یک بار از هوش مصنوعی در زمینههای مختلف کاری، تحصیلی و مسائل شخصی زندگی، استفاده کرده اند و ۹۲ درصد پاسخدهندگان با هوش مصنوعی آشنایی دارند.
شماری از جوانان در سمنگان، میگویند که با ایجاد کتابخانههای خصوصی و نهادهای فرهنگی، در تلاش اند تا فرهنگ مطالعه را میان مردم به ویژه نسل جوان، ترویج دهند. آنها، میافزایند که با وجود مشکلات اقتصادی، کمبود امکانات و دسترسی محدود به منابع مطالعاتی، تلاشها برای گسترش فرهنگ مطالعه همچنان ادامه دارد.
نبود فرصتهای شغلی متناسب با رشتههای تحصیلی در افغانستان، بسیاری از جوانان تحصیلکرده را وادار کرده است که پس از سالها آموزش عالی، برای تأمین معیشت به دکانداری، تکسیرانی و سایر شغلهای غیرتخصصی روی بیاورند.
یافتههای یک سروی در بارهی میزان استفادهی جوانان افغانستان از هوش مصنوعی که از سوی مؤسسهی رسانهای سلام افغانستان (رادیو سلاموطندار) انجام شده، در نشستی در دفتر این مؤسسه در کابل رونمایی شد. بر اساس یافتهها، هوش مصنوعی برای بسیاری از جوانان شرکتکننده به یک مرجع مشاوره تبدیل شده است.
افزایش اعتمادبهنفس، رشد مهارتها، بهبود وضعیت تحصیلی، استقلال مالی و دستیابی به جایگاه شغلی، از جمله مواردی است که به گفتهی جوانان، در نتیجهی استفاده از فرصتهای پیشآمده به آن دست یافته اند. دستآوردهایی که نشان میدهد فرصتها، میتوانند مسیر زندگی جوانان را به گونهی بنیادین دگرگون کند و افقهای تازهای از پیشرفت و کامیابی را به روی شان بگشاید.
شماری از دانشآموختگان رشتههای طب معالجوی، تکنالوژی طبی، فزیوتراپی و محیطزیست، میگویند که به دلیل دسترسیداشتن به فرصتهای کاری از رشتهی تحصیلی شان راضی اند.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۳۰ جوان شامل 20 دختر و ۱۰ پسر، نشان میدهد که داشتن مهارت های کاربردی افزون بر مدرک تحصیلی در انتخاب شغل نقش دارد. جوانانی که مهارتهای کاربردی استفاده از کمپیوتر و زبان انگلیسی را آموخته، بیشتر در شغلهای مرتبط به این بخشها سرگرم کار استند. در مقابل، جوانانی که به مهارتهای عملی دسترسی ندارند، بیشتر در کارهای غیرمرتبط با رشتهی تحصیلی شان سرگرم کار اند.
در فرهنگ افغانستان، سفره تنها محل صرف غذا نیست، بل بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی مردم به شمار میرود. غذاهای سنتی در منطقههای مختلف این کشور، بازتابدهندهی تنوع قومی و سبک زندگی مردم اند. با این حال، شماری از باشندگان کابل میگویند که این جایگاه در میان نسل جوان تا حدی کمرنگ شده است.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۱۵ زوج در آستانهی ازدواج در افغانستان، نشان میدهد که ۱۱ زوج به دلیل افزایش بیپیشینهی بهای طلا، مراسم عروسی خود را به تأخیر انداخته اند؛ در حالی که مواردی از جدایی و تنشهای شدید خانوادگی نیز در پی این بحران میان این زوجها به وجود آمده است. در بازهی زمانی اواخر ۲۰۲۵ تا اوایل ۲۰۲۶، بهای طلا در بازارهای جهانی تا دو برابر افزایش را تجربه کرده است.
بر بنیاد دادههای بخش سیستم مدیریت اطلاعات سلامت شفاخانهی «شیخ زاید»، در ۱۴۰۴ خورشیدی ۹۰۲۰ مورد سکتهی مغزی در این مرکز ثبت شده است. از این میان، ۱۹۹۴ مورد مربوط به افرادی زیر ۳۸ سال بوده است. این رقم، در مقایسه با ۱۴۰۳ که ۱۶۱۳ مورد سکتهی مغزی میان جوانان ثبت شده بود، نشاندهندهی افزایش حدود ۲۳درصدی است.
با فرارسیدن عید فطر، حالوهوای شهرها و جادهها دگرگون شده است. رفتوآمد مردم برای عیدگردی افزایش یافته است و از کوچهها صدای احوالپرسی و «عید مبارک» به گوش میرسد. پیش از رسیدن عید نیز دکانهای لباس، میوه و شیرینی پر از مشتریانی بود که برای این روز آماده میشدند. در کوچهها صدای تکاندن فرشها شنیده میشد و جوانان در حال پاککاری و آراستن خانهها حتا بیرون از خانههای شان، به چشم میخوردند.
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۱۳ جوان شاغل و دانشجو در افغانستان، نشان میدهد که کار همزمان با تحصیل میان این جوانان بیش از این که یک انتخاب حرفهای باشد، یک ضرورت اقتصادی است. تمامی جوانان گفتوگوشده در این گزارش، میگویند که بدون کار قادر به ادامهی تحصیل نیستند؛ موضوعی که به باور کارشناسان، در صورت مدیریت درست، میتواند مهارتهای حرفهای و سرمایهی انسانی جوانان را تقویت کند.
تکههای کتان گلدار، پیراهنهای کمرچین و دامنهای وریب از شناختهشدهترین نمونههای لباسهای سنتی و فرهنگی بدخشان به شمار میروند؛ لباسهایی که بیشتر با دست دوخته میشوند و ظرافت شان نتیجهی ساعتها کار دقیق و صبورانه است. با این حال، تغییر سلیقهی نسل جوان به سوی پوششهای مدرن، میزان سفارش و کار خیاطان لباسهای فرهنگی در بدخشان را نسبت به سالهای گذشته کاهش داده است.
گفتوگوی سلاموطندار با ۳۰ جوانی که افسردگی شغلی دارند، نشان میدهد که کار خلاف رشته و نبود زمینهی رشد در کار، دو عاملی اند که سبب شده است این جوانان دچار افسردگی شغلی شوند. این جوانان شامل ۱۵ دختر و ۱۵ پسر هستند و در بخشهای مختلف از جمله «طبابت، رسانه، مکتبها، نهادهای خصوصی، کارگاههای خیاطی، دانشگاه و کتابخانه» سرگرم کار اند.