با این که نبود باشگاه در نزدیکی محل زندگی، هزینههای بلند و محدودیت دسترسی به امکانات ورزشی، مسیر ورزش را برای بسیاری از جوانان دشوار کرده، جوانان همچنان علاقهمند ورزش اند. شماری از جوانان به باشگاههای دورتر میروند، برخی در خانه تمرین میکنند و گروهی نیز با استفاده از فضاهای در دسترس، ورزش را ادامه میدهند.
در این گزارش با ۵۰ جوان شامل ۲۷ دختر و ۲۳ پسر در ۱۵ ولایت گفتوگو شده است. ۲۹ تن از آنها در رشتههایی مانند فوتبال، والیبال، فوتسال، بسکتبال، کرکت، پرورش اندام، فیتنس و تکواندو در باشگاهها ورزش میکنند؛ در حالی که ۲۱ تن دیگر به دوش، پیادهروی و تمرینهای ورزشی در خانه یا محیطهای در دسترس روی آورده اند. این جوانان بین ۱۸ تا ۳۵ سال سن دارند.
با این حال، دسترسی به امکانات ورزشی برای شماری از آنها آسان نیست. ۲۸ تن گفته اند که در محل زندگی شان باشگاه ورزشی وجود ندارد و برای ورزش باید به مناطق دورتر بروند. ۱۳ تن دیگر گفته اند که با وجود موجودیت باشگاه در محل زندگی شان، هزینههای بلند مانع استفاده آنها از این امکانات میشود و ۹ تن دیگر محدودیتهای ورزشی برای دختران را از چالشهای شان عنوان کرده اند.
نثار احمد نایل۳۳ساله، آموزگار در پروان، میگوید که ورزش مورد علاقهاش پرورش اندام است و روزانه یک ساعت ورزش میکرد؛ اما اکنون به دلیل چالشهای اقتصادی، توان ادامهدادن ورزش مورد علاقهاش را ندارد و ناگزیر است فقط دوش کند. «ورزشیکه علاقه دارم بدنسازی است صبح وقت، بعد از نماز یک ساعت ورزش میکردم فعلاً نمیتوانم هزینهی ورزشی خود را فراهم کنم. تنها دوش میکنم و حرکتهای آزاد را انجام میدهم.»
محمدشعیب رستمی ۲۲ساله از کابل، میگوید که هزینههای باشگاههای ورزشی بلند است و وضعیت اقتصادی خانوادهها به گونهای نیست که بتوانند از عهدهی پرداخت آن برایند. او، میافزاید: «همراه دوستانم روزهای چهارشنبه و پنجشنبه در دانشگاه ورزش میکنم؛ اما متاسفانه به جیم نمیروم به خاطریکه هزینهاش بالاست و اقتصاد مردم خیلی خراب است و پره کرده نمیتوانند.»
چالشهای جوانان ورزشکار تنها به هزینههای ورزش محدود نمیشود؛ شماری از آنها میگویند که نبود باشگاههای ورزشی و یا دوربودن باشگاه از محل زندگی شان نیز از عاملهایی است که ورزشکردن را برای آنها دشوار کرده است.
زهرا صدیقی ۲۸ساله از بلخ که تمرینات ورزشی خود را در خانه انجام میدهد، میگوید: «ورزشی را که بیشتر از همه دوست دارم انجام دهم پیادهروی، ورزشهای سبک و تمرینهای داخل خانه است مثل یوگا. بعضی و رزشهای دیگری که نمیتوانم در بیرون یا باشگاه بروم داخل خانه انجام میدهم.»
تفسیره اکبری ۲۵ساله، آموزگار از هرات، میگوید که هزینه مناسب و دسترسی آسان به مکانهای ورزشی میتواند جوانان بیشتری را به ورزش تشویق کند. او، میگوید: «مکانهای مناسب برای جوانان وجود داشته باشد و رایگان نیز باشد؛ اگر هزینهی کمتری داشته باشد چه بهتر! برای این که جوانان بتوانند به آسانی به امکانات ورزشی دسترسی داشته باشند، باید در میان مردم از طریق ایجاد جمنازیومهای ورزشی بیشتر فرهنگسازی شود تا جوانان به ورزش روی بیاورند.»
با این وجود، کارشناسان ورزش تأکید میکنند که ورزش میتواند جوانان را از کمتحرکی دور کرده و زمینهی فعالیت و مفیدبودن آنها برای خود و جامعه را فراهم کند و حس مسئولیتپذیری، رقابت سالم و همبستگی را در میان جوانان تقویت کند.
عبدالبصیر نیرومند، کارشناس حوزهی ورزش، میگوید: «ورزش یکی از مهمترین عوامل تأمین سلامت جسمی و روانی افراد، بهویژه جوانان، است. از نگاه اجتماعی نیز ورزش روحیهی همکاری، نظم، مسئولیتپذیری، ایجاد دوستی و همبستگی، استفادهی سالم از اوقات فراغت، رقابت سالم و احترام متقابل را در میان جوانان بهبود بخشد.»
در همین حال، مسئولان ریاست عمومی المپیک، تربیت بدنی و ورزش امارت اسلامی، به سلاموطندار میگویند که ۶۰ فدراسیون ورزشی در افغانستان فعالیت دارد و شمار ورزشکاران زیر چتر این ریاست، به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تن میرسد. اتل مشوانی، سخنگوی ریاست عمومی المپیک و تربیت بدنی در زمینه، میگوید: «در حدود ۶۰ فدراسیون ورزشی فعال در مرکز و ولایات نمایندگیهای خود را دارد. تعداد کلپهای ورزشی در هر فدراسیون به صدها و هزاران میرسد. ما از برنامههای داخلی فدراسیونها چه به سطح ولایت باشد چه به سطح ولسوالی و چه به سطح ملی، حمایت کردیم و همچنین برنامههای داخلی آنها به طور منظم پیش میرود.»
در سال جاری، شماری از ورزشکاران جوان افغانستان در رقابتهای بینالمللی حضور یافته و موفق به کسب مدالهایی نیز شده اند. مصطفی وکیلی، در رقابتهای «جوجیتسو» در آلماتی قزاقستان مدال برنز کسب کرد و گزارش مربوط به دستآورد او در ۱۶ سپتمبر ۲۰۲۶ منتشر شد. همچنین روهید استانکزی در ۲۰ می ۲۰۲۶، در رقابتهای هنرهای رزمی جوانان آسیا در اوزبیکستان مدال نقره به دست آورد.
