تاریخ امروز: شنبه، ۲۱ حمل/فروردین ۰۰

انسان در آرزوی مرگ؛ نگاهی به «توقف در مرگ» از ژوزه ساراماگو

فلسفۀ مرگ در تمام دوره‌های تاریخ از جمله بحث‌های اساسی در محافل فلسفی بوده و طرفداران و مخالفانی با دید‌گاه‌ها و دلیل‌های مخصوص خود را نیز داشته است. با وجود این مجادلات و رای‌زنی‌ها، کی‌ست که عمر جاوید داشته باشد. اما، اگر روزی مرگ دست از کار بکشد و همه نامیرا شوند، چه رخ خواهد داد؟

ملای لنگ چه‌گونه از آستین امان‌الله سر کشید؟

شورش ملای لنگ در برابر پروژۀ اصلاحات امان‌الله در سال ۱۹۲۴ میلادی، نقطۀ عطفی در تاریخ کشور است. این شورش را بسیاری از تاریخ‌نگاران واکنش ارتجاعی در برابر نوگرایی می‌دانند. از زمان تشکیل افغانستان نوین در زمان عبدالرحمان خان و مشخص‌شدن مرزهای سیاسی کشور، این شورش نخستین واکنش داخلی در برابر دولت مستقری است که مبنای مشروعیت‌اش را در دین و جهادی‌گری می‌جوید.

تلاش برای ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی در دوردست‌ترین منطقۀ بدخشان

برای نخستین‌بار در ولسوالی شغنان؛ از ولسوالی‌های دوردست ولایت بدخشان، یک نمایشگاه خیابانی کتاب راه‌اندازی شده است. این نمایشگاه از سوی یکی از جوانان این ولسوالی راه‌اندازی و هدف از آن ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی در میان نسل جوان و باشنده‌گان این ولسوالی عنوان شده است.

کنیزان شاهزاده‌زا

چندان که مذکور شد، امیرعبدالرحمان «خروس مذهب» بود و تاز باز، و حرمسرایش پر از پسران نوجوان، ولی امیرحبیب‌الله رسم پدرانه را منسوخ کرد و حرمسرا را به سیمین عذاران مخصوص گردانید و عیاشی و شاد¬خواری را بیش از پدر مقبول می¬شمرد.

«ادبیات اصیل افغانی»؛ طوماری که ننگ دفتر است

کاوه جبران، استاد دانشگاه می‌گوید، «ادبیات اصیل افغانی» مقولۀ تصادفی نیست، بلکه از زمان سردارمحمدداوودخان آغاز شده است. او در یادداشتی نوشته است که در دوران حکومت امان‌الله خان، تشخیص شد که زبان فارسی مانع رشد ادبیات اصیل افغانی یا همان زبان «پشتو» می‌شود و باید سرکوب شود، اما سرکوب نتیجه نداد.
او نوشته است: «محمد داوود خان، شماری از زبان‌شناسان شوروی وقت را دعوت کرد تا راه‌های جای‌گزینی پشتو را به جای فارسی بسنجند. این دانش‌مندان پیش‌نهاد کردند تا در زبان فارسی ماین بکارد، به این معنا که در هر جمله‌ی فارسی، بین دو تا چند واژه‌ پشتو را زیر نام مصطلحات ملی وارد کند.»

عمران راتب؛ فرارَوی از اراده و برگشت جاودانی

یادداشتی بر متن «در باب امکان عبور از خود» از کتاب «مالیخولیا و تردید» اثر عمران راتب. به مناسبت دومین سال‌مرگ این پژوهندۀ فلسفه که نقش تعیین‌کننده‌یی در افزایش سطح دانش و رشد اشتیاق جوانان افغانستان در مطالعه و پژوهش فلسفه و ادبیات و هنر داشت. (۱۹۹۱-۲۰۱۸)

«دستبرد فکری»؛ جنجال بر سر کتاب تازه‌چاپ‌شده

شقایق رستم‌پور نسخه‌‌هایی از نامه‌نگاری‌اش با نویسندۀ اصلی کتاب را نیز منتشر کرده که بر اساس آن «الان لمپرر»، به نوید نورمل اجازه داده از کتاب که در نوشتن آن آقای نورمل نقش نداشته در افغانستان استفاده کند.