۲۴ زن در نُه ولایت افغانستان، میگویند که ورود به بازار کار، وضعیت اقتصادی خانوادههای شان را بهبود داده و وابستگی آنان به خانواده را کاهش داده است. با این حال، پایینبودن درآمد، نبود بازار مناسب، کمبود تجربه و امکانات، همچنان از چالشهای اصلی آنان در مسیر دستیابی به استقلال مالی است.
شیخ هبتالله آخوندزاده، رهبر امارت اسلامی، در فرمان شماره ۱۷ که در سال ۱۴۰۴ صادر کرده، بر پیشگیری از رسوم ناپسند و مصارف گزاف در مراسم عروسی، نامزدی، مصیبتها و بازگشت از حج تأکید کرده و آن را منع قرار داده است. در این فرمان آمده است که افزون بر مهر، گرفتن پول به نام «ولور»، غذا ــ اشیا و اجناس خوراکی که یک یا دو روز پیش از عروسی، داماد به خانهی عروس میبرد ــ و تویانه از طرف خانوادهی عروس یا به نام رواجهای دیگر، جایز نیست. در همین حال، سیفالاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امربهمعروف و نهیازمنکر امارت اسلامی، میگوید که این وزارت بر بنیاد فرمان رهبر امارت اسلامی، مسئولیت پیشگیری از مصارف گزاف در مراسم عروسی را دارد و به شکایتهای مربوط به گذاشتن بار مالی سنگین بر خانوادهها رسیدگی میکند.
روانشناسان، میگویند که خودکشی معمولاً نتیجهی یک عامل واحد نیست؛ بل ترکیبی از مشکلهای روانی، ناامیدی شدید، احساس درماندگی، تجربههای تروماتیک و فشارهای سنگین زندگی میتواند خطر افکار و رفتارهای خودکشی را افزایش دهد.
زنبورداری برای شماری از زنان و جوانان در ننگرهار، تنها راهی برای تولید عسل نیست؛ بل به منبع درآمدی برای تأمین هزینههای زندگی و ایجاد زمینهی کار برای دیگران تبدیل شده است. شماری از زنبورداران در این ولایت، میگویند که از سالها به این سو با پرورش زنبور عسل، برای خود و خانوادههای شان درآمد فراهم میکنند. آنان، میافزایند که با فراهمشدن امکانات بیشتر، آموزشهای مسلکی و زمینههای بهتر بازاریابی، میتوانند میزان تولید عسل را افزایش دهند.
شماری از زنان در گفتوگو با سلاموطندار از چالشهای خود در هنگام زایمان در خانه و مرکزهای درمانی شکایت دارند. در این گزارش، با ۱۰ زن از هشت ولایت در ردههای سنی ۲۰ تا ۴۸ سال که در یک سال پسین تجربهی زایمان در خانه یا شفاخانه را داشته اند، گفتوگو شده است.
پزشکان متخصص نسایی-ولادی، میگویند که اندومتریوز بیماریای است که در آن بافتی مشابه پوشش داخلی رحم، در بیرون از رحم رشد میکند. به گفتهی آنان، این بیماری میتواند تخمدانها و لولههای فالوپ را نیز درگیر کند و سبب دردهای شدید هنگام قاعدگی، دردهای لگنی و در برخی موارد ناباروری شود. شماری از زنان مبتلا به اندومتریوز، میگویند که به دلیل ناآگاهی از نشانههای این بیماری، در نخست دردهای شدید خود را عادی تصور کرده اند. آنان، میافزایند که مراجعهنکردن به موقع به پزشک سبب شده است بیماری شان پیشرفت کند و در برخی موارد بر توانایی آنان برای بارداری تأثیر بگذارد. نرگس ۲۷ساله از ولسوالی استالف کابل، میگوید که نزدیک به دو سال از عروسیاش میگذرد، اما به دلیل این بیماری نتوانسته باردار شود.
شیخ هبتالله آخوندزاده، رهبر امارت اسلامی افغانستان طی فرمانی که در ۲۰۲۱ در بارهی حقوق زنان صادر کرده است، در مادهی پنجم آن گفته است که زن در مال شوهر متوفی، فرزند، پدر و دیگر اقارب به طور «فرضیت و عصبیت» حق میراث و سهم ثابت دارد و هیچ کسی او را از حقش محروم کرده نمیتواند.
در گوشهای از کارگاه کوچک و سادهاش، با دقت مشغول ساخت اثری تازه است. سکوت حاکم بر کارگاه تنها با صدای ابزارهای کار او شکسته میشود؛ فضایی که از تلاش، خلاقیت و امید حکایت دارد. فریده وکیلزادهی ۲۶ساله، دانشآموختهی رشتهی علوم سیاسی، میگوید که پس از آموختن هنرهایی چون ساخت سنگ مصنوعی، کار با رزین، ساخت قالبهای سیلیکونی و شمعسازی در ایران، تصمیم گرفت آموختههایش را به کار بگیرد و کارگاه هنری کوچکی را در کابل راهاندازی کند. فریده، میافزاید که با راهاندازی این کارگاه، تلاش کرده است زمینهای فراهم کند تا دختران و زنان دیگر نیز با فراگیری این مهارتها به استقلال مالی دست یابند و مسیر تازهای برای زندگی خود بسازند.
فاصلهی زیاد تا مرکزهای صحی، مشکلات اقتصادی، کمبود پزشک زن، نبود یا کمبود دارو و امکانات درمانی، دسترسی زنان روستانشین به خدمات صحی را با دشواریهای جدی روبهرو کرده است. بر بنیاد آمار وزارت صحت عامه، اکنون بیش از چهار هزار مرکز صحی و بیش از ۳۵ هزار نیروی صحی در سراسر افغانستان فعالیت دارند.
هر صبح، پیش از آنکه رفتوآمد در روستا آغاز شود، گلمبوی ۳۱ساله در ولسوالی الفاروق غور، دروازه دکان کوچک خود را باز میکند؛ دکانی که حالا به منبع درآمد و امیدی برای زندگی خانوادهاش تبدیل شده است. او لوازم مورد نیاز بانوان، کودکان و خانوادهها را که در قفسههای کوچک دکان چیده شده، مرتب میکند و چشمبهراه مشتریانی میماند که برای خرید به دکانش میآیند.
باد گرم عصرهنگام بر دشتهای خشک ولسوالی آبکمری بادغیس میوزد. آفتاب تند تابستان بر زمینهایی میتابد که روزگاری پوشیده از خوشههای طلایی گندم بود؛ اما اکنون بسیاری از آن کشتزارهای سبز، به زمینهای خشک و ترکخورده بدل شده است. در گوشهای از این دشت، پروانهی ۲۹ساله، زنی کشاورز، با چادری سیاه و غبارآلود ایستاده و به زمینهایی نگاه میکند که سالها بخشی از زندگی و خاطراتش را در خود جا داده اند.
سید بیبی عزیزی، زنی هنرمند در کابل است که با استفاده از سنگهای طبیعی و رنگارنگ، زیورآلاتی مانند گردنبند و دستبند میسازد. او سنگها را تراش میدهد و با ترکیب آنها با فلزات، زیورآلاتی متفاوت و دستساز تولید میکند.
سید بیبی حدود شش ماه پیش با سرمایهی ۲۰۰ هزار افغانی، کارگاه صنایع دستی زینت را در شهرنو کابل راهاندازی کرد.
زیبا جان، چهار سال پیش کارگاه خیاطی خود را با سرمایهی ۵۰ هزار افغانی در ولسوالی سیاهگرد پروان راهاندازی کرد. او اکنون با آموزش خیاطی و صنایع دستی به زنان و دختران، تلاش میکند زمینه درآمدزایی و خودکفایی آنها را فراهم کند.
در همین حال، مسئولان محلی پروان میگویند که برای حمایت از زنان صنعتکار، برنامههایی را در نظر گرفته اند.
شماری از زنان، میگویند که فعالیتهای تجاری آنها از آرزوی داشتن یک درآمد مستقل آغاز و آهستهآهسته به مسیری برای حمایت از خانواده، رشد فردی
شماری از دختران در افغانستان، با وجود محدودیت در ادامهی آموزش و تحصیل، بخشی از آموختههای شان را در خانه با خواهران و برادران خود شریک میکنند. یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۲۱ دختر در هشت ولایت نشان میدهد که حفظ دانش، تداوم یادگیری و کمک به اعضای خانواده، از انگیزههای اصلی آنان برای آموزش در خانه است.
کمخوابی مزمن، یکی از اختلالهای شایع خواب است که با دشواری در شروع یا حفظ خواب، بیش از سه شب در هفته و برای چند ماه، شناخته میشود. این وضعیت میتواند با خستگی مزمن، کاهش کارایی شناختی، اختلال در عملکرد سیستم ایمنی و افزایش خطر بروز برخی مشکلات روانی همراه باشد.
