بازار کار افغانستان؛ نیروی کار بیش‌تر، فرصت‌های شغلی محدود

بازگشت گسترده‌ی مهاجران، رشد جمعیت و افزایش شمار فارغان دانش‌گاهی، در حالی فشار بر بازار کار افغانستان را بیش‌تر کرده که به گفته‌ی کارشناسان، ظرفیت ایجاد شغل و رشد اقتصادی با افزایش نیروی کار هم‌گام نیست. به گفته‌ی آنان، در صورت ادامه‌ی این روند، فشار بر بازار کار و خطر افزایش فقر و بی‌کاری بیش‌تر خواهد شد.

پنج سال امارت اسلامی؛ جوانان از حکومت چه می‌خواهند؟

هم‌زمان با پنج‌سالگی حاکمیت امارت اسلامی، شماری از جوانان از نبود فرصت‌های کافی آموزشی و شغلی ابراز نگرانی می‌کنند و خواهان فراهم‌شدن زمینه‌های بیش‌تر برای تحصیل، مهارت‌آموزی و اشتغال‌ اند. گفت‌وگوی سلام‌وطندار با ۲۸ جوان، شامل ۱۶ دختر و ۱۲ پسر در ۱۳ ولایت، نشان می‌دهد که آنان در بخش‌های آموزش، مهارت‌آموزی و دست‌رسی به فرصت‌های شغلی با چالش‌هایی روبه‌رو اند.

روایت دخترانی که در خانه آموزگار شده‌ اند

شماری از دختران در افغانستان، با وجود محدودیت در ادامه‌ی آموزش و تحصیل، بخشی از آموخته‌های شان را در خانه با خواهران و برادران خود شریک می‌کنند. یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۲۱ دختر در هشت ولایت نشان می‌دهد که حفظ دانش، تداوم یادگیری و کمک به اعضای خانواده، از انگیزه‌های اصلی آنان برای آموزش در خانه است.

از ورزش تا علم؛ جوانانی که نام افغانستان را درخشاندند

با این که بسیاری از جوانان با کم‌بود فرصت‌های آموزشی، مشکل‌های اقتصادی و محدودیت‌های کاری روبه‌رو اند، ۱۶ جوان در گفت‌وگو با سلام‌وطندار می‌گویند که با وجود شکست‌ها، کم‌بود امکانات و نبود حمایت کافی، توانسته ‌اند در میدان‌های ورزش، فن‌آوری پزشکی، بهداشت و رقابت‌های علمی و کارآفرینی بدرخشند و نام افغانستان را در سطح ملی و بین‌المللی بلند کنند.

کار به امید فردا؛ روایت زنانی که بدون معاش برای حفظ رؤیای اشتغال کار می‌کنند

یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۴۰ زن داوطلب در ۱۱ ولایت افغانستان نشان می‌دهد که آنان به دلیل کم‌بود فرصت‌های شغلی، کسب تجربه‌ی کاری، حفظ ارتباط با حرفه، رشد مهارت‌ها، علاقه به کار و خدمت به مردم، به فعالیت‌های داوطلبانه رو آورده‌ اند.

جوانان زیر سایه‌ی قضاوت دیگران؛ وقتی دیگران تصمیم می‌گیرند

گفت‌وگوی سلام‌وطندار با ۳۳ جوان (۱۸ دختر و ۱۵ پسر) در کابل و شماری از ولایت‌های افغانستان، نشان می‌دهد که دخالت و قضاوت دیگران، تأثیر چشم‌گیری بر انتخاب‌های شخصی، تحصیل، روابط اجتماعی و دیگر بخش‌های زندگی آنان داشته است.

مرگ‌ومیر مادران در افغانستان؛ وقتی فقر، فاصله و کم‌بود خدمات صحی جان می‌گیرد

خون‌ریزی پس از زایمان، فشار خون بالا و دست‌رسی محدود به خدمات صحی، از مهم‌ترین عامل‌های مرگ‌ومیر مادران در افغانستان است؛ یافته‌ای که بر بنیاد گفت‌وگو با خانواده‌های قربانیان، پزشکان، نهادهای بین‌المللی و وزارت صحت عامه به دست آمده است. سلام‌وطندار در این گزارش با ۱۵ خانواده، نهادهای بین‌المللی، پزشکان و وزارت صحت عامه‌ی امارت اسلامی گفت‌وگو کرده است.

بار سنگین گذشته؛ روایت جوانان از فرصت‌های ازدست‌رفته

«کاش آن فرصت را از دست نمی‌دادم»؛ این پاره‌‌ی مشترک از گفته‌های ۳۱ جوان گفت‌وگوشونده در این گزارش است؛ جوانانی که امروز از انتخاب‌های گذشته، فرصت‌های ازدست‌رفته و آرزوهای ناتمام ‌شان سخن می‌گویند. یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۱۶ دختر و ۱۵ پسر در نُه ولایت نشان می‌دهد که آموزش، اشتغال، مهاجرت و ازدواج، مهم‌ترین حوزه‌هایی اند که فرصت‌های ازدست‌رفته در آن‌ها، به حسرتی ماندگار و در بسیار موردها به ناخوشی‌های روانی تبدیل شده است.

زنان روستایی و بار سنگین آب؛ مسئولیتی برخلاف عرف و شریعت

با این که از نگاه عرف و شریعت، تأمین آب آشامیدنی سالم از مسئولیت‌های مردان خانواده دانسته می‌شود، واقعیت زندگی در شماری از روستاهای افغانستان نشان می‌دهد که این مسئولیت در عمل بیش‌تر بر دوش زنان است. زنان، می‌گویند که مردان به دلیل اشتغال به کارهای بیرون از خانه، نقش کم‌تری در تهیه‌ی آب دارند و همین موضوع سبب شده است که آوردن آب به بخشی از مسئولیت روزمره‌ی زنان تبدیل شود. یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۲۵ زن در هفت ولایت نشان می‌دهد که بسیاری از آنان روزانه میان ۲۰ دقیقه تا یک ساعت از وقت خود را صرف تهیه‌ی آب آشامیدنی می‌کنند.

کتاب‌های دیجیتالی، انتخاب جوانان؛ دست‌رسی آسان، اما چالش‌های صحی

شماری از جوانان، در گفت‌وگو با سلام‌وطندار می‌گویند که دست‌رسی آسان، صرفه‌جویی در وقت و هزینه و رایگان‌بودن کتاب‌های دیجیتالی  (PDF)، سبب شده است به استفاده از این کتاب‌ها رو بیاورند. در این گزارش با ۲۹ جوان در ۱۲ ولایت افغانستان گفت‌وگو شده است. از میان اشتراک‌کنندگان، ۱۶ تن مرد و ۱۳ تن زن استند. این افراد در رده‌ها‌ی سنی ۱۸ تا ۳۵ سال قرار دارند و از یک تا ۱۰ سال است که از کتاب‌های دیجیتالی برای مطالعه استفاده می‌کنند.

روایت مادرانی که نتوانسته اند با غم ازدست‌دادن فرزندان شان کنار بیایند

«پسرم ۱۶ساله بود. در خانه نبودیم. وقتی برگشتیم، همین اتفاق بد افتاده بود. پسرم خودش را از بین برده بود، خودش را دار زده بود.» این‌ها، بخشی از حرف‌های فرزانه است؛ مادری ۴۰ساله‌ از کاپیسا که دو سال پیش، پس از برگشتن به خانه، با پسرش در حالی روبه‌رو می‌شود که دیگر نفس نمی‌کشد. فرزانه، می‌گوید که پسرش خودکشی کرده است؛ مرگی که برای پسر پایان‌ زندگی بود و برای مادر، آغاز دردی جانکاه و غریبی که اکنون مثل موریانه روان او را ذره‌ذره می‌فرساید.

جوانان افغان متولد خارج؛ از دلبستگی به میهن تا نگرانی از شرایط بازگشت

سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۳۲ جوان افغان (۲۰ دختر و ۱۲ پسر) متولد کشورهای مختلف جهان که هیچ گاه افغانستان را ندیده ‌اند، به بررسی میزان دلبستگی این نسل به میهن و شرایط بازگشت احتمالی آنان پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد با این که همه‌ی این جوانان حس گرایش به کشور دارند و آرزومند اند روزی افغانستان را ببینند، اما بازگشت بیش‌تر آنان مشروط است. از میان گفت‌وگوشونده‌ها، ۲۴ جوان (۱۷ دختر و هفت پسر) می‌گویند که سفر شان به افغانستان به امنیت، فرصت‌های برابر آموزشی، زمینه‌ی کار و حقوق برابر زن و مرد در کشورهای میزبان بستگی دارد.

برنامه‌های صحی رسانه‌ها آگاهی و رفتار زنان را بهبود بخشیده است

یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با 35 زن در 10 ولایت افغانستان (کاپیسا، بدخشان، کابل، دایکندی، سمنگان، سرپل، فاریاب، غور، کندز و بادغیس) نشان می‌دهد که برنامه‌های صحی رسانه‌ها، آگاهی زنان را در باره‌ی مسائل بهداشتی افزایش داده و به بهبود رفتارهای آنان در برابر مسائل انجامیده است. بر بنیاد این یافته‌ها، همه‌ی زنان گفت‌وگوشونده، رسانه‌ها را در افزایش آگاهی صحی خود مؤثر دانسته اند.

از دانش‌گاه تا بازار کار؛ سروی سلام‌وطندار از وضعیت اشتغال فارغان دانش‌گاه‌ها

سلام‌وطندار در سروی‌ای، وضعیت اشتغال فارغان دانش‌گاه‌های افغانستان را در فاصله‌ی سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ بررسی کرده است؛ سروی‌ای که تصویر روشنی از فرصت‌ها، چالش‌ها و انتظارهای جوانان در مسیر ورود از دانش‌گاه به بازار کار ارائه می‌کند. یافته‌های این سروی که با اشتراک یک هزار و ۵۰۹ فارغ دانش‌گاه‌های دولتی و خصوصی در ۲۵ ولایت انجام شده است، نشان می‌دهد که ۶۵.۹ درصد فارغان بی‌کار و تنها ۳۴.۱ درصد شاغل‌ اند. فارغان دانش‌گاه‌ها، نبود فرصت‌های شغلی، کم‌بود تجربه‌ی کاری، پایین‌بودن معاش و ناآشنایی با شیوه‌های کاریابی را، از مهم‌ترین چالش‌های ورود به بازار کار عنوان کرده‌ اند.

مهاجرت، امنیت و محدودیت؛ روایت زنان متأهل افغان از زندگی در بیرون از کشور

نتیجه‌ی گفت‌وگوی سلام‌وطندار با ۴۴ زن متأهل افغان ساکن در کشورهای کانادا، آلمان، فرانسه، انگلستان، استرالیا، امریکا و روسیه، نشان می‌دهد که شماری از آنان پس از هجرت با محدودیت‌هایی در آزادی‌های فردی، رابطه‌های اجتماعی، ادامه‌ی آموزش و فرصت‌های کاری روبه‌رو شده ‌اند و در عین حال شماری دیگر، در آزادی‌ها و فرصت‌های زندگی ‌شان احساس تغییر زیادی نکرده‌ اند و هم‌چنان از پشتیبانی همسران و خانواده‌های خود برخوردار اند؛ از این‌ رو، تجربه‌ی این زنان از زندگی در مهاجرت یک‌سان نیست. سه تن از زنان گفت‌وگوشونده در این گزارش، از محدودشدن رابطه‌های اجتماعی، سه تن از کاهش آزادی‌های فردی و مشارکت در تصمیم‌گیری و دو تن به طور هم‌زمان از این محدودیت‌ها سخن گفته اند.