خریدهای غیرضروری و تصمیم‌های لحظه‌ای هنگام خرید می‌توانند بر بودجه‌ی شخصی افراد و وضعیت مالی خانواده‌ها تأثیر بگذارند. این رفتار بخشی از تجربه‌های روزمره‌ی برخی زنان است؛ اما تداوم آن می‌تواند تأمین هزینه‌های ضروری زندگی را با چالش روبه‌رو کند.
سلام‌وطندار در این گزارش با ۲۴ زن ۱۷ تا ۳۴ساله در هشت ولایت گفت‌وگو کرده است.
گفت‌وگوی سلام‌وطندار با ۱۰ خانواده از ۹ ولایت افغانستان نشان می‌دهد که اعضای خانواده‌های آن‌ها در دو سال اخیر، هنگام مهاجرت از مسیرهای غیرقانونی به ایران و ترکیه، جان باخته اند. این خانواده‌ها، می‌گویند که بی‌کاری و مشکل‌های اقتصادی، جوانان را به پیمودن مسیرهای پرخطر مهاجرت سوق داده و خانواده‌های شان را با پیامدهای سنگین عاطفی و اقتصادی روبه‌رو کرده است.
فسخ نامزدی برای شماری از دختران، تنها به پایان یک رابطه محدود نمی‌شود؛ بل که می‌تواند آغازگر فشارهای خانوادگی، قضاوت‌های اجتماعی و نگرانی در باره‌ی ازدواج دوباره باشد. دختران گفت‌وگوشونده در این گزارش پس از فسخ نامزدی با سرزنش و نگرانی از حرف مردم روبه‌رو و شماری نیز در انتخاب رابطه‌ی بعدی محتاط‌تر شده اند.
شماری از جوانان در ۱۰ ولایت می‌گویند با وجود داشتن حساب بانکی، به دلیل دشواری دست‌رسی فوری به پول نقد، مشکلات دستگاه‌های خودپرداز و بی‌اعتمادی ناشی از تجربه‌های ناموفق، ترجیح می‌دهند پول خود را در خانه نگه‌داری کنند. در این گزارش با ۱۸ جوان میان ۲۰ تا ۳۵ سال شامل ۱۰ زن و هشت مرد، گفت‌وگو شده است.
پشتیبانی نهادهای حامی، برای شماری از زنان بازگشته به افغانستان فرصتی فراهم کرده تا پس از تجربه‌ی بی‌کاری و مشکل‌های اقتصادی، دوباره از مهارت‌های شان برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای کوچک استفاده کنند.
با این که نبود باشگاه در نزدیکی محل زندگی، هزینه‌های بلند و محدودیت دست‌رسی به امکانات ورزشی، مسیر ورزش را برای بسیاری از جوانان دشوار کرده، جوانان هم‌چنان علاقه‌مند ورزش اند. شماری از جوانان به باشگاه‌های دورتر می‌روند، برخی در خانه تمرین می‌کنند و گروهی نیز با استفاده از فضاهای در دست‌رس، ورزش را ادامه می‌دهند.
اطلاعات به دست‌آمده از وزارت صحت عامه‌ی، سازمان پزشکان بدون مرز، صندوق جمعیت سازمان ملل متحد، گفت‌وگو با هشت پزشک نسایی-ولادی و ۱۷ زن در ۱۱ ولایت، نشان می‌دهد که بیش‌تر مرگ‌ومیر نوزادان در افغانستان، به دلیل عامل‌های قابل پیش‌گیری رخ می‌دهد. داده‌های به‌دست‌آمده از وزارت صحت عامه نشان می‌دهد که در ۲۰۲۴ از هر ۱۰۰ نوزاد متولدشده، نزدیک به یک نوزاد در همان روزهای نخست زندگی جان باخته است.
گذشته‌ای که فراموش نشده و آینده‌ای که هنوز نرسیده است؛ برای شماری از جوانان به دغدغه‌ای تبدیل شده که آنان را از زندگی در لحظه‌ی حال دور کرده است. گفت‌وگوی سلام‌وطندار با ۲۰ جوان در کابل و شماری از ولایت‌های افغانستان نشان می‌دهد که خاطره‌ها، حسرت‌ها و تجربه‌های پیشین، در کنار نگرانی از آنچه که در پیش است، ذهن آنان را هم‌چنان درگیر نگهداشته است. از میان جوانان مصاحبه‌شونده در این گزارش نُه تن آنان می‌گویند که در گذشته مانده اند و ۱۱ تن دیگر با نگرانی‌ها و دغدغه‌های آینده زندگی را سر می‌کنند.
خانواده، وضعیت اقتصادی، دست‌رسی به امکانات، سن و حتا میزان آگاهی زنان و دختران، همه در شکل‌گیری نگاه آن‌ها به فردا نقش دارند. سلام‌وطندار در گفت‌وگو با ۲۵ زن و دختر در ولایت‌های مختلف در گروه سنی ۱۷ تا ۳۵ سال دریافته که خانواده برای شماری از آن‌ها به مهم‌ترین منبع پشتیبانی و امید به آینده تبدیل شده است.
گفت‌وگو با ۳۳ جوانی که آغاز تحصیلات عالی را با فاصله‌ی چهار تا چهارده سال از سن معمول و با وقفه تجربه کرده اند، نشان می‌دهد که با فراهم‌شدن دوباره‌ی شرایط، این جوانان آموزش عالی را از سر گرفته اند. به گفته‌ی این جوانان، مهم‌ترین عامل عدم ورود به موقع آنان به دانش‌گاه مشکل اقتصادی بوده است.
۲۴ زن در نُه ولایت افغانستان، می‌گویند که ورود به بازار کار، وضعیت اقتصادی خانواده‌های شان را بهبود داده و وابستگی آنان به خانواده را کاهش داده است. با این حال، پایین‌بودن درآمد، نبود بازار مناسب، کم‌بود تجربه و امکانات، هم‌چنان از چالش‌های اصلی آنان در مسیر دست‌یابی به استقلال مالی است.
در سال‌های پسین، بازی‌های آنلاین به یکی از سرگرمی‌های مورد علاقه‌ی جوانان در افغانستان تبدیل شده است؛ سرگرمی‌ای که با دست‌رسی بیش‌تر به گوشی‌های هوش‌مند و اینترنت، برای شماری جای بازی‌های فیزیکی و ورزش‌کردن را گرفته و بخشی از وقت روزانه‌ی آنان را به خود اختصاص داده است.
شماری از زنان در گفت‌وگو با سلام‌وطندار از چالش‌های خود در هنگام زایمان در خانه و مرکزهای درمانی شکایت دارند. در این گزارش، با ۱۰ زن از هشت ولایت در رده‌های سنی ۲۰ تا ۴۸ سال که در یک سال پسین تجربه‌ی زایمان در خانه یا شفاخانه را داشته اند، گفت‌وگو شده است.
شماری از جوانان، می‌گویند با این که به دلیل‌های مختلف فرصت فراگیری برخی مهارت‌های علمی و فنی را در مکتب‌ها و دانش‌گاه‌ها ندارند، با تلاش و پشت کار، این مهارت‌ها را به گونه‌ی خودآموز فرا گرفته اند و پس از کسب توانایی، در همان بخش صاحب شغل و درآمد شده اند. گفت‌وگوی سلام‌وطندار با ۲۴ جوان در رده‌ی سنی ۲۰ تا ۳۵ ساله از شش ولایت کشور نشان می‌دهد که این جوانان در بخش‌های مختلف، مهارت‌های مورد نیاز بازار کار را به گونه‌ی خودآموز فرا گرفته اند.
فاصله‌ی زیاد تا مرکزهای صحی، مشکلات اقتصادی، کم‌بود پزشک زن، نبود یا کم‌بود دارو و امکانات درمانی، دست‌رسی زنان روستانشین به خدمات صحی را با دشواری‌های جدی روبه‌رو کرده است. بر بنیاد آمار وزارت صحت عامه، اکنون بیش از چهار هزار مرکز صحی و بیش از ۳۵ هزار نیروی صحی در سراسر افغانستان فعالیت دارند.
بازگشت گسترده‌ی مهاجران، رشد جمعیت و افزایش شمار فارغان دانش‌گاهی، در حالی فشار بر بازار کار افغانستان را بیش‌تر کرده که به گفته‌ی کارشناسان، ظرفیت ایجاد شغل و رشد اقتصادی با افزایش نیروی کار هم‌گام نیست. به گفته‌ی آنان، در صورت ادامه‌ی این روند، فشار بر بازار کار و خطر افزایش فقر و بی‌کاری بیش‌تر خواهد شد.
