با این که در شریعت اسلامی بر مشوره و تفاهم خانوادگی در تصمیمگیریها از جمله ازدواج، تأکید شده است؛ اما در بسیاری از خانوادهها در افغانستان، نقش مادران در این روند نادیده گرفته میشود و آنان از دایرهی تصمیمگیری کنار گذاشته میشوند. بر بنیاد منابع فقهی از جمله فقه حنفی، «ولایت نکاح» به طور معمول به پدر یا یکی از مردان خانواده سپرده شده است؛ اما این به معنای نفی نقش مادر نیست.
در دل کوههای سربهفلککشیدهی بدخشان، دختری با ابتکاری تازه کارگاه زرگری ایجاد کرده و امید را در دل دخترانی زنده نگه داشته که میان افسردگی و آرزوهای نیمهتمام، هنوز برای ساختن آیندهی بهتر تلاش میکنند.
سادیه، مادری ۳۳ساله از کنر و دارای چهار فرزند، میگوید که حدود چهار سال پیش کشت گل را داخل خانه آغاز کرده است. به گفتهی او، در آغاز با ترس و چالشهای بسیاری روبهرو بود؛ اما با تلاش و پشتکار توانست این کار را به موفقیت برساند. او میگوید که زنان میتوانند در خانه کار کنند و تولیدهای خانگیای داشته باشند که هم در روستاها و هم در شهرها مشتریان بسیاری دارد.
به باور پزشکان، با این که تطبیق واکسین تیتانوس برای پیشگیری از بیماریهای کشنده برای مادران و نوزادان حیاتی است؛ اما شماری از زنان در جوزجان، میگویند که به دلیل نبود آگاهی، مشکلات اقتصادی و دسترسی محدود به خدمات صحی، هنوز از دریافت این واکسین محروم مانده اند.
بر بنیاد دادههای بخش سیستم مدیریت اطلاعات سلامت شفاخانهی «شیخ زاید»، در ۱۴۰۴ خورشیدی ۹۰۲۰ مورد سکتهی مغزی در این مرکز ثبت شده است. از این میان، ۱۹۹۴ مورد مربوط به افرادی زیر ۳۸ سال بوده است. این رقم، در مقایسه با ۱۴۰۳ که ۱۶۱۳ مورد سکتهی مغزی میان جوانان ثبت شده بود، نشاندهندهی افزایش حدود ۲۳درصدی است.
در دوران بارداری، توجه به سلامت مادر یکی از مهمترین اولویتها به شمار میرود؛ اما در میان همهی این مراقبتها، سلامت دهن و دندان هنوز هم برای بسیاری از زنان، موضوعی کماهمیت تلقی میشود؛ در حالی که به گفتهی پزشکان، مشکلات دندان میتواند فراتر از یک درد ساده، سلامت جنین را نیز با خطر روبهرو کند.
از میان ۲۵ زن گفتوگوشده، هفت تن میگویند که در پرداخت هزینهی اینترنت با چالشی روبهرو نیستند؛ اما ۱۸ تن دیگر میگویند که با دشواری میتوانند این هزینه را بپردازند. بر بنیاد این بررسی، هزینهی ماهانهی اینترنت برای این زنان میان ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ افغانی است؛ هزینهای که در تمامی موارد توسط سرپرستان خانواده پرداخت میشود.
صندوق پشتیبانی از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، اعلام کرده که در سال گذشتهی میلادی به 25 هزار خانواده در افغانستان پول نقد توزیع کرده است.
مسئولان ریاست امربهمعروف و نهیازمنکر هرات، بر رعایت حجاب اسلامی به گونهی کامل تأکید میکنند و میگویند که معیار حجاب، پوشش فراخ و غیرچسب است. عزیزالرحمان المهاجر، رییس امربهمعروف و نهیازمنکر هرات، میگوید حجاب باید به گونهای باشد که تمام بدن زن را بپوشاند و جلب توجه نکند.
در قرآنکریم (سورهی توبه، آیهی ۶۰)، فقرا و نیازمندان از مستحقان زکات دانسته شده اند و در احادیث، رسیدگی به زنان بیوه همتراز با اعمال بزرگ اجتماعی توصیف شده است. در اسناد بینالمللی مانند اعلامیهی جهانی حقوق بشر نیز دسترسی به حداقلهای معیشتی و حمایت در شرایط بحران به عنوان یک حق اساسی شناخته میشود.
زنی در کابل، با ایجاد یک کارگاه خیاطی و صنایع دستی، زمینهی یادگیری حرفه و اشتغال به دیگر زنان را فراهم کرده است.
کارشناسان صحی، ۱۱ تا ۱۴سالگی را مهمترین مرحلهی رشد بدن میدانند؛ اما در افغانستان بیشتر دختران در این سن از تغذیهی متوازن و باکیفیت بیبهره اند. دختران نه تنها با مشکلات اقتصادی، بل به دلیل نبود آگاهی، باورهای نادرست سنتی و بیتوجهی خانوادهها نیز در زندگی با دشواریهای گوناگونی دستوپنجه نرم میکنند. در مناطق روستایی بیشتر دختران به دلیل مشکلات اقتصادی به غذای کافی دسترسی ندارند و حتا نمیتوانند غذاهای مغذی مصرف کنند؛ از همین رو با کمبود کلسیم، آهن، ویتامینها و دیگر مواد مهم روبهرو اند.
مسئولان امنیتی غزنی، میگویند که یک زن در این ولایت با انداختن به چاه خودکشی کرده است.
شماری از زنان در تخار، میگویند که ناداری و دسترسی محدود به خوراکیهای مغذی، سبب شده تا به ضعف جسمی، سرگیچی و بیحالی دچار شوند؛ مشکلی که به گفتهی آنان روزبهروز در حال افزایش است.
سال آموزشی جدید در افغانستان آغاز شده است؛ اما محدودیتهای آموزشی بر دختران همچنان ادامه دارد. در درازای این چند سال محدودیت آموزشی بر دختران، برخی از دختران ازدواج کردند، برخی به آموزش آنلاین–بدیل آموزشی رو آوردند، عدهای سرگرم فراگیری حرفه شدند و رقم قابل توجهی سرگرم کارهای خانه شده اند.
با این که شریعت اسلامی و قوانین حاکم در افغانستان پس از درگذشت پدر حق سرپرستی فرزندان را به مادر میدهد؛ اما برخی از زنان بیوه در گفتوگو با سلاموطندار میگویند که آنان از سوی خانوادهی شوهر از این حق محروم شده اند. زنان گفتوگوشده در این گزارش، نه تنها با درد ازدستدادن همسر روبهرو اند، بل برای نگهداری فرزندان شان نیز زیر فشار خانوادهی شوهر قرار میگیرند و در بیشتر موارد همزمان با ازدستدادن شوهر، از فرزندان شان نیز بر بنیاد فرهنگ حاکم در خانوادهها جدا میشوند.
