شرایط زندگی زنان افغانستان پس از ازدواج؛ تجربههای متفاوت از ولایتها تا پایتخت
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۶۰ زن متأهل در کابل و ولایتها، نشان میدهد که ازدواج برای آنها با مجموعهای از دگرگونیها در زندگی فردی، اجتماعی،
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۶۰ زن متأهل در کابل و ولایتها، نشان میدهد که ازدواج برای آنها با مجموعهای از دگرگونیها در زندگی فردی، اجتماعی،
با این که در فقه اسلامی به ویژه فقه حنفی، هر گونه ظلم، توهین، لتوکوب و سلب حقوق مشروع زن ممنوع شده؛ اما زنان در افغانستان هرازگاهی در معرض خشونتهای خانوادگی قرار میگیرند. خشونت علیه زن در چهارچوب شریعت اسلامی و قوانین، به هر گونه رفتار یا اقدامی گفته میشود که موجب آزار جسمی، روانی، جنسی یا تحقیر کرامت انسانی زن شود. عالمان دین و حقوقدانان، میگویند که خشونتهای خانوادگی بر بنیاد شریعت اسلامی و فقه حنفی حرام و قابل پیگرد است.
بخش کمکهای انساندوستانهی سازمان ملل متحد، گفته که افغانستان یکی از بالاترین میزان مرگومیر مادران در جهان را دارد.
در شهر مزارشریف، مرکز بلخ، دختر جوانی که از ناحیهی پا دارای معلولیت است، با ایجاد یک مرکز آموزشی، به دهها دختر در بخشهای خیاطی، سوادآموزی و آشپزی به گونهی رایگان زمینهی آموزش را فراهم کرده؛ اقدامی که برای بسیاری از دانشآموزان این مرکز آموزشی به فرصتی برای یادگیری مهارت و رسیدن به استقلال مالی تبدیل شده است.
هیئت نمایندگی اتحادیهی اروپا در قزاقستان، اعلام کرده که نمایندگان ویژهی اتحادیه اروپا، سازمان ملل متحد و کشورهای آسیای مرکزی در امور افغانستان، در بارهی تحولهای پسین افغانستان و پیامدهای آن برای منطقه گفتوگو کرده اند.
روانشناسان، میگویند که ازدواج اجباری میتواند زندگی زنان را زیر تأثیر قرار دهد و سبب احساس بیارزشی، خودکمبینی، اضطراب، کاهش شدید عزت نفس و حتا سبب بروز رفتارهای خودآزارانه در آنان میشود. زنان گفتوگوشونده در این گزارش، میگویند که با اجبار و بدون رضایت شان، بر بنیاد تصمیم خانواده مجبور به ازدواج شده اند و این وضعیت برای شان، آسیبهای روانی، نارضایتی و مشکلهای عاطفی در پی داشته است.
همزمان با ۲۴ جوزا، روز مادر در افغانستان، شماری از مادران با روایت تجربهها و چالشهای زندگی خود میگویند که با وجود تفاوت در شرایط اقتصادی و اجتماعی، بسیاری از آنها با دغدغهها و آرزوهای مشترکی چون سلامت، آموزش و آیندهی بهتر فرزندان شان روبهرو استند.
ترکهای پوستی یا «استریا»، خطهای روی پوست هستند که به دلیل کشش زیاد پوست ایجاد میشوند. این خطها بیشتر در دوران بارداری، بلوغ یا زمانی که وزن به سرعت تغییر میکند، ظاهر میشوند که این حالت برای برخی از زنان نگرانیهای ظاهری را به وجود آورده است. شماری از زنان در لغمان، میگویند که در دوران بارداری با پدیدهای به نام «استریا» یا ترکهای پوستی روبهرو میشوند.
بر بنیاد این یافتهها، آمار زایمان با روش سزارین از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ حدود ۳۸ درصد افزایش یافته که تنها از ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ رشد ۱۵درصدی داشته است. متخصصان و نهادهای بهداشتی، عاملهایی مانند کمبود اکسیژن جنین، خونریزی پیش از وقت، توقف پیشرفت روند طبیعی زایمان و کمخونی مادران را دلیل افزایش سزارین عنوان میکنند.
کَفائت یا «همکفوبودن» در ازدواج، از مفاهیم مهم فقهی-حقوقی اسلام است که بر تناسب، همسطح و همترازبودن مرد و زن، در ویژگیهای دین، اخلاق، رفتار، وضعیت اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی اشاره دارد. بر بنیاد گفتههای حقوقدانان اصول فقهی، قوانین وضعی و بینالملل نیز بر همترازبودن زن و مرد در ازدواج تأکید دارند.
خانمگل، باشندهی روستای «سرمته»ی ولسوالی دشتارچی کندز، بیش از ۲۰ سال است که در بخش دامداری فعالیت میکند و در کنار آن، پنج سال میشود که باغداری را نیز آغاز کرده است. او، روزهایش را میان نگهداری گاو و بز، رسیدگی به باغ و کار در زمینهای زراعتی سپری میکند؛ کارهایی که به گفتهی خودش، با وجود خستگی و دشواری، بخشی جداییناپذیر زندگیاش شده اند.
دختری در شهر فیضآباد، مرکز بدخشان، با راهاندازی یک کارگاه خیاطی به ۳۵ دختر زمینهی یادگیری این حرفه و کار را فراهم کرده است.
در یکی از کوچههای شهر هرات، صدای چرخهای خیاطی و بوی چرم، از کارگاه کوچک اما پرجنبوجوش حکایت میکند؛ جایی که کامله میرزایی، دختری که مسیر زندگی برخلاف انتظارش پیش رفت و فرصت ادامهی تحصیل برایش فراهم نشد، اکنون پشت درِ کارگاهی مصروف کار است. او، میگوید که این کارگاه از چهار سال به این سو به گونهی رسمی فعالیت دارد و با همکاری اعضای خانوادهاش اداره میشود.
بخش افغانستان صندوق جمعیت سازمان ملل متحد، گفته که قابلهها در بخشهای دوردست این کشور نقش مهمی در حفظ سلامت مادران و نوزادان دارد.
به باور دندانپزشکان، تغییرات هورمونی در مراحل مختلف زندگی زنان، از بلوغ تا بارداری و دوران قاعدگی، از عاملهای مهم بروز مشکل در دندانها و لثه به شمار میرود. این تغییرات میتواند سبب التهاب لثه، خونریزی، پوسیدگی دندان و حساسیت آن شود. با این حال، شماری از زنان در بدخشان، میگویند که مشکل دندان در دورههای مختلف زندگی به ویژه پس از ازدواج و در دوران بارداری، افزایش مییابد.
شماری از باشندگان هرات، میگویند که در روزهای اخیر در برخی مسجدها، از سوی محتسبان ریاست امربهمعروف و نهیازمنکر در بارهی رعایت حجاب به زنان هشدار داده شده و در مواردی نیز از برخورد با زنان در سطح شهر گزارشهایی منتشر شده است.