زیبا جان، چهار سال پیش کارگاه خیاطی خود را با سرمایهی ۵۰ هزار افغانی در ولسوالی سیاهگرد پروان راهاندازی کرد. او اکنون با آموزش خیاطی و صنایع دستی به زنان و دختران، تلاش میکند زمینه درآمدزایی و خودکفایی آنها را فراهم کند.
او، میگوید در آغاز با مشکلهای زیادی، از کمبود وسایل و تجهیزات گرفته تا چالشهای اقتصادی و نبود بازار مناسب برای فروش محصولات، روبهرو بوده است. «با سرمایه ۵۰ هزار افغانی شروع کردم و فعلاً سرمایهام به ۲۰۰ هزار افغانی رسیده است. چهار سال میشود که در این زمینه شاگرد تربیه میکنم. بیشتر شاگردانم دخترانی هستند که از مکتب و دانشگاه بازمانده اند. گند افغانی، کُوتوشلوار، کُوتوپتلون، دستدوزی، گلدوزی، مهرهدوزی، شالبافی و گرافبافی را آموزش میدهم و شاگردانی که آموزش میبینند، میتوانند پس از فراغت کار کنند. هر شش ماه، ۳۰ تن شاگرد را فارغ میدهیم.»
زیبا جان میگوید در آغاز، برخی باشندگان محل فعالیت او را جدی نمیگرفتند؛ اما با گذشت زمان و افزایش فعالیت کارگاه، دیدگاه مردم تغییر کرد و شماری از زنان نیز به این حرفه روی آوردند. «خیلی زیاد مشکلات را در ابتدا تجربه کردیم؛ مردم باور نمیکردند. اما بعد، آهستهآهسته دیدند که شاگردان رشد کرده و برای خودشان نانآور شده اند. حتا همان کسانی که در ابتدا مانع میشدند، حالا خودشان این کار را شروع کرده اند. لباسهایی را که آماده میکنیم، به بازار ولسوالی سیاهگرد میبریم. گاهی به فروش میرسند و گاهی هم تا چهار ماه میمانند و فروخته نمیشوند.»
او میگوید برای گسترش کارگاه، به حمایت مالی، تجهیزات و بازار فروش نیاز دارد و امیدوار است شمار زنان شاغل در این کارگاه افزایش یابد. «میخواهیم تعداد شاگردان و افرادی که تحت پوشش کار ما هستند، از ۱۰۰ نفر به ۲۰۰ تن افزایش یابد و فعالیت ما رشد کند. همچنان امیدواریم در زمینه تهیه وسایل و تجهیزات پیشرفته با ما همکاری و کمک شود تا بتوانیم یک بازار مناسب ایجاد کنیم و محصولاتمان به فروش برسد.»
به گفتهی زیبا جان، در چهار سال گذشته بیش از ۱۰۰ زن و دختر در این کارگاه آموزش دیده و شماری از آنها پس از آموزش، در خانههای خود به خیاطی و صنایع دستی مشغول شده اند.
هجران، یکی از زنانی که در این کارگاه کار میکند، میگوید درآمد حاصل از خیاطی به تأمین هزینههای خانوادهاش کمک میکند. «تعداد اعضای خانواده ما ۱۱ نفر است. از همین طریق هزینههای خانواده و خودم را تأمین میکنم. درآمد ماهانهام بین پنج تا شش هزار افغانی است. محصولات مان را به بازار ولسوالی سیاهگرد میبریم و در روستای خودمان نیز برای کسانی که سفارش بدهند، کار میکنیم. گاهی هم سفارشها از روستاهای دیگر میرسد.»
نوریتا، زن دیگری که در این کارگاه فعالیت میکند نیز، میگوید از طریق خیاطی و صنایع دستی درآمدی به دست میآورد که در تأمین هزینههای زندگی به او کمک میکند. «گند افغانی را یاد گرفتهام و برای خانوادهها نیز لباسهای سفارشی میدوزم. دستکول هم درست میکنم و برای فروش به بازار ولسوالی سیاهگرد میبرم. از این طریق، ماهانه بین سه تا چهار هزار افغانی درآمد دارم.»
عبدالولی هژیر، استاد دانشگاه و آگاه مسائل اقتصاد خانواده، میگوید که حمایت از زنان کارآفرین میتواند به تقویت اقتصاد خانوادهها کمک کند. «از نظر تخنیکی، دولت باید وسایل و ابزار لازم را در اختیار این قشر قرار دهد. از نظر معلوماتی نیز باید در زمینه چه گونگی تولید و پروسس، راهیابی به بازارهای داخلی و بینالمللی، جذب مشتری و ارتقای کیفیت محصولات، آموزشها و معلومات لازم ارائه شود.»
در همین حال، مسئولان محلی پروان میگویند که برای حمایت از زنان صنعتکار، برنامههایی را در نظر گرفته اند.
سید حکمتالله شمیم، سخنگوی والی پروان، میگوید: «برای کسانی که در داخل خانههای خود به صنایع دستی و تولیدات مختلف میپردازند، بهویژه خانمها، از سوی اداره کار و امور اجتماعی برخی وسایل و تجهیزات فنی در نظر گرفته شده و توزیع میشود. این وسایل زمینه کار در داخل خانه را برای آنها فراهم میکند و به رونق تولیدات و صنایع دستی شان کمک میکند.»
در سالهای اخیر فعالیت زنان در بخش خیاطی و صنایع دستی افزایش یافته و بر اساس آمار سازمان ملل متحد اکنون بیش از ۱۰ هزار زن جواز رسمی کسبوکار را دارند.
