پزشکان متخصص نسایی-ولادی، با تأکید بر طبیعیبودن عادت ماهوار به عنوان بخشی از روند طبیعی رشد دختران، میگویند که بسیاری از آنان به دلیل نداشتن آگاهی و وجود باورهای نادرست در جامعه، این مرحله را با ترس و نگرانی آغاز میکنند. آنان، میافزایند که آگاهیدهی به موقع در بارهی تغییرات جسمی و روانی دوران بلوغ میتواند به دختران کمک کند تا این مرحله را با آرامش بیشتری سپری کنند.
زرغونه محبت، پزشک متخصص نسایی-ولادی، میگوید که خانوادهها به ویژه مادران، مکلف اند پیش از رسیدن دختران به سن بلوغ، آنان را در بارهی تغییرات جسمی و رعایت بهداشت فردی آگاه کنند و رهنماییهای لازم را به آنان ارائه دهند. «عادت ماهوار یک عادت طبیعی یا نارمل است و هیچ ارتباطی با مریضی ندارد. زمانی که یک دختر به نُهسالگی میرسد، باید در مورد عادت ماهوار و تغییرات دوران بلوغ برایش معلومات داده شود تا هنگام تجربهی نخستین عادت ماهوارش دچار ترس و نگرانی نشود.»
طوبا محبی، روانشناس، میگوید که نخستین عادت ماهوار دختران با احساساتی چون ترس، اضطراب، خجالت و سردرگمی همراه است و آگاهیدهی در این زمینه میتواند به آنان کمک کند تا این مرحله را با فشار روانی کمتری تجربه کنند. «دختران هنگام نخستین قاعدگی احساسات متفاوتی را تجربه میکنند. برخی خوشحال میشوند که وارد مرحلهی جدیدی از رشد شده اند، اما بسیاری نیز دچار نگرانی، سردرگمی یا حتا ترس میشوند؛ به ویژه اگر قبلاً در بارهی آن آگاهی کافی نداشته باشند. نوع برخورد خانواده و میزان آگاهی دختر، نقش مهمی در شکلگیری این احساسات دارد.»
شماری از مادران، میگویند که به دلیل سنتهای رایج، در بارهی عادت ماهوار با دختران شان صحبت نکرده اند؛ مسئلهای که سبب شده دختران شان نخستین عادت ماهوار خود را با ترس، نگرانی و سردرگمی شدید تجربه کنند
فاطمهی ۴۵ساله، مادر چهار فرزند، میگوید که دخترش در نخستین تجربهی عادت ماهوار، ترس شدیدی را تجربه کرده است. «یک روز دخترم از مکتب با گریه به خانه آمد. تصور میکرد که مشکل جدی برایش پیش آمده است. وقتی برایش توضیح دادم که این یک روند طبیعی است، آرام شد؛ اما از من پرسید چرا قبلاً چیزی به او نگفته بودم. آن سؤال برایم بسیار سخت بود و احساس کردم کوتاهی کردهام.»
ناهید ۴۲ساله، مادر سه فرزند، میگوید که به دلیل شرم و سنتهای رایج خانواده، هیچ گاه در بارهی عادت ماهوار با دخترش صحبت نکرده است. «دخترم وقتی به خانه آمد، بسیار مضطرب بود. میگفت در مکتب متوجه خونریزی شده، اما نمیدانسته چه کار کند. از ترس این که همصنفیهایش متوجه شوند، تمام روز را با نگرانی سپری کرده بود. بعد از آن برایش توضیح دادم که این یک موضوع طبیعی است و رهنماییاش کردم که با آن چه گونه برخورد کند.»
در همین حال، شماری از دختران، میگویند که تجربهی نخستین قاعدگی شان با ناآگاهی، ترس از خونریزی و ندانستن شیوهی مدیریت این وضعیت همراه بوده که در نتیجه سبب اضطراب و سردرگمی آنان شده است.
مریم ۱۷ساله، میگوید که پیش از نخستین قاعدگی هیچ آگاهیای در این زمینه نداشته است. «آن روز در مکتب بودم و خیلی خجالت کشیدم. وقتی به خانه آمدم، گریه میکردم. بعد به مادرم که گفتم، برایم توضیح داد که این یک موضوع طبیعی است و همهی دختران آن را تجربه میکنند، ولی قبلاً در بارهی آن هیچ کسی برایم نگفته بود. اولین باری که اتفاق افتاد، خیلی ترسیده بودم.»
فرشتهی ۱۶ساله، میگوید که ناآگاهی پیش از نخستین قاعدگی تأثیر مستقیمی بر ایجاد ترس، نگرانی و سردرگمی او داشته است. «من اصلاً نمیدانستم عادت ماهوار چیست؟ وقتی به آن دچار شدم، بسیار ترسیدم و حتا فکر کردم زخمی شدهام. چند ساعت هیچ چیزی به کسی نگفتم. بعد به خواهرم گفتم، او برایم توضیح داد که این یک مرحلهی طبیعی است. صحبتهای او مرا آرام کرد و نگرانیام کمتر شد.»
در این میان، سمیهی ۱۵ساله، میگوید که پیش از تجربهی عادت ماهوار، مادرش در بارهی آن برایش آگاهی داده بود. «مادرم پیش از این در بارهی عادت ماهوار با من صحبت کرده بود و گفته بود که این یک بخش طبیعی از جریان رشد و بزرگشدن دختران است. به همین دلیل وقتی برای نخستین بار با آن مواجه شدم، زیاد نترسیدم. فقط کمی نگران بودم، اما میدانستم چه اتفاقی افتاده است. ولی باز هم احساس عجیبی داشتم و به تشویش شده بودم.»
عادت ماهوار یکی از نشانههای طبیعی رشد و بلوغ در دختران است. با وجود طبیعیبودن این روند، کمبود آگاهی، بیتوجهی مادران و برخی باورهای نادرست اجتماعی، سبب میشود بسیاری از دختران نخستین عادت ماهوار خود را با خجالت و نگرانی آغاز کنند. متخصصان حوزهی صحت و روان، تأکید دارند که آموزش به موقع و فراهمکردن فضای مناسب برای گفتوگو در بارهی این موضوع، نقش مهمی در حفظ سلامت جسمی و روانی دختران در این مرحلهی حساس دارد.
