شیخ هبتالله آخوندزاده، رهبر امارت اسلامی، در نشست علمی-تحقیقی دانشگاه کابل از مخالفان و افغانهای مقیم خارج خواست که به کشور بازگردند. این دعوت، در میان چهرههای حکومت پیشین با استقبال محتاطانه همراه شده است.
نقیبالله فایق، والی پیشین فاریاب، میگوید که اصل پیام امیدوارکنندهاست، اما معیار گزینش افراد نباید قومی و منطقهای باشد. به گفتهی فایق، «افرادی نیز هستند که در بیرون از افغانستان زندگی میکنند و علاقهمندند به کشور برگردند و زندگی کنند. هیچکس نمیگوید که من دیگر به افغانستان برنمیگردم. کسانی که در بیرون از افغانستان هستند، چنین پیامهای مثبت و نرمتر، مایهی امید میشود.»
عبدالله قرلق، والی پیشین تخار نیز، تأکید میکند که برای اعتمادسازی، به طرح و برنامهی روشن نیاز است. «پیام آنان از لحاظ دعوت از مخالفان، مثبت است؛ اما پرسش اساسی این است که این دعوت بر اساس چه معیارها و شرایطی صورت میگیرد؟ صرف دعوت از مخالفان، چهرههای سیاسی، اعضا و جریانهای سیاسی کافی نیست؛ بل که این موضوع شرایط، برنامه، طرح و دیدگاههای مشخص خود را میطلبد.»
از سوی دیگر، آگاهان سیاسی چالش اصلی را در وضعیت اقتصادی و بازار کار میبینند. بلال فاطمی، آگاه سیاسی، باور دارد که بدون فراهمسازی زمینهی کار، بازگشت متخصصان نتیجهای نخواهد داشت. «تا حال سیاسیون و افراد مسلکی برگشته اند. بسیاری آنان حق کار ندارند و این خود یک مشکل جدی به شمار میرود. تا زمانی که این مشکل حل نشود مشکل است. دعوت نمیتواند نتیجهب مطلوبی داشته باشد.»
با اینحال، صمیم شمسی، دیگر آگاه سیاسی، حضور صدها مقام پیشین در افغانستان را نشانهای از بازبودن درهای همکاری میداند.
کمیسیون تماس با شخصیتهای افغان نیز بر تلاشهای این نهاد برای حمایت از بازگشتکنندگان تأکید میکند. احمدالله وثیق، سخنگوی کمیسیون تماس با شخصیتهای افغان میگوید: «هر روز شمار زیادی از افراد با ما تماس میگیرند و ما زمینهی حمایت از آنان را فراهم میکنیم. افغانستان خانهی تمام افغانهاست و هر افغان حق دارد در وطن خود زندگی کند. تلاش نهایی ما این است که هیچکس به دلیل احساس تهدید یا نگرانی از افغانستان خارج نشود.»
بر بنیاد آمار این کمیسیون، از آغاز فعالیت آن تاکنون، هزار و ۴۴۸ تن به کشور بازگشتند؛ روندی که در تازهترین مورد به بازگشت محمدخان رحمانی، معاون پیشین ریاست اجرایی، از ایران انجامید.






