از دل یک نیاز، ایدهای جوانه زد؛ ایدهای که امروز برای کودکان محیطی امن برای آموزش و بازی فراهم کرده و برای خانوادهها امیدی تازه آفریده است. در بدخشان، یک بانوی جوان با ایجاد کودکستان خصوصی، نه تنها گامی برای آموزشوپرورش کودکان برداشته، بل نمونهای از نقش ابتکار و سرمایهگذاریهای کوچک در پاسخگویی به نیازهای جامعه را نیز به نمایش گذاشته است.
بهار احمدی ۲۶ساله، مسئول این کودکستان در بدخشان، میگوید که تا کنون ۱۵۰ هزار افغانی در راهاندازی آن سرمایهگذاری کرده است. به گفتهی او، این مرکز دارای محیطی امن و فضای باز برای بازی و آموزش کودکان است. «این کودکستان را به خاطری ایجاد کردم که یک ضرورت اولیه بود. قبلاً ما خود مان هم در کودکستان کار کرده بودیم و نظر به تقاضای مردم، این کودکستان را ایجاد کردیم؛ به خاطر این که بیشتر بانوان یک نیاز اولیهی شان همین است که یک پرستار، یک خانم باشد که از کودک شان مراقبت کند. به همین دلیل، ما این کودکستان را ایجاد کردیم که بتوانند هم به کار خود بروند و هم بچههای شان درست نگهداری شوند.»
به گفتهی احمدی، با وجود این که کمتر از یک ماه از آغاز فعالیت این کودکستان میگذرد، اکنون حدود ۱۰ تا ۱۲ کودک در آن شامل آموزش اند. کودکان سه تا ششساله در این مرکز پذیرفته میشوند و در صورت فراهمشدن امکانات بیشتر، برنامهی ایجاد شیرخوارگاه نیز در نظر گرفته شده است. او، نبود مکان مناسب را یکی از چالشهای اصلی در آغاز کار عنوان میکند و میگوید: «یگانه چالشی که ما زیاد با آن روبهرو بودیم، همین نبود مکانی بود که خوشبختانه پیدایش کردیم.»
مسئول این کودکستان، تأکید میکند که هدفش تنها نگهداری از کودکان نیست، بل آموزش، پرورش و رشد آنان نیز بخش مهمی از برنامههای این مرکز را تشکیل میدهد.
در همین حال، حمیده، یکی از آموزگاران این کودکستان که از رشتهی ادبیات انگلیسی فارغ شده است، میگوید که کار با کودکان تغییرات مثبتی در زندگی او ایجاد کرده و سبب افزایش اعتمادبهنفسش شده است. «من این جا آمدم، اعتمادبهنفسم خیلی بالا رفته؛ به خاطری که از آموزش به طفلها و کارکردن با طفلها، خیلی خوشحال میشوم. در این بخش زیاد کار کردهام. به استقلال مالیام هم خیلی خوب است که میتوانم درآمد خوبی برای خودم داشته باشم.»
به گفتهی حمیده، هر کودک ویژگیها و رفتارهای متفاوتی دارد و همین موضوع سبب میشود که آموزگاران برای آموزشوپرورش آنان از روشهای گوناگون استفاده کنند. او، میافزاید که بیشتر برنامههای این کودکستان آموزشی است، اما آموزشها به شیوهای ارائه میشود که کودکان از طریق بازی، سرگرمی و فعالیتهای گروهی مهارتهای لازم را فرا بگیرند.
سجادالله بیان، کارشناس آموزشوپرورش، نقش کودکستانها را در رشد ذهنی، اجتماعی و عاطفی کودکان مهم میداند و میگوید کودکستان محیطی است که کودک در آن با همسالان خود ارتباط برقرار میکند و برای ورود به مراحل بعدی آموزش آماده میشود. «آموزشهای پیش از مکتب در رشد اجتماعی و عاطفی کودکان خیلی اهمیت بسزای خود را دارد. از جمله یکی از مراحل اساسی این است که طفل را برای دورهی مکتب آماده میکند.»
از سوی دیگر، کارشناسان مسائل اقتصادی، ایجاد کودکستانها را تنها یک فعالیت آموزشی نمیدانند، بل آن را نوعی سرمایهگذاری مؤثر در جامعه عنوان میکنند. جمشید یولچی، کارشناس مسائل اقتصادی، میگوید: «هر سرمایهگذاری، ولو کوچک هم باشد، سبب ایجاد اشتغال میشود و ایجاد کودکستانها تولید خدمات است و این مسئله هم سبب میشود که سهمی در اقتصاد کشور ایفا بکند؛ چون با ایجاد هر کودکستان نیازمندی احساس میشود که معلمین و موظفین باید استخدام شوند که آنها هم درآمد در این قسمت به دست میآورند.»
با وجود چالشهای موجود، مسئولان این کودکستان، امیدوار اند که این فضای کوچک اما پر از لبخند و یادگیری، با حمایت بیشتر گستردهتر شود و در آینده کودکان بیشتری فرصت تجربهی آموزش و رشد در چنین محیطهایی را داشته باشند. صدای خندهی کودکان در این کودکستان، تنها نشانهی شادی نیست؛ روایت آغاز راهی است که با یک فکر نو شروع شده است؛ راهی که در آن هر بازی، هر آموزش و هر لبخند کودکانه میتواند نخستین گام برای ساختن آیندهای روشنتر باشد.
