مسئولان در ریاست زراعت، آبیاری و مالداری بدخشان، میگویند که تغییرات اقلیمی به جنگلهای پسته در این ولایت آسیب زده و از بیش از ۱۰ هزار هکتار پستهزار طبیعی، بیش از چهار هزار آن باقی مانده است.
کیکاووس تکساری، سخنگوی این ریاست، میگوید که در سالهای پسین خشکسالیها و وقوع ژاله به درختان پسته در بیشتر ولسوالیهای بدخشان زیان وارد کرده است. او میافزاید: «پسته در سال گذشته در بدخشان به علت خشکسالی حاصلاتش صفر بود؛ ما حاصلات مطلوبی نداشتیم؛ در ۱۴۰۵ وقوع ژاله در هنگام گلدهی و تشکیل میوه سبب شد که حاصلات پسته در بدخشان کاهش پیدا کند.»
شماری از کشاورزان در بدخشان نیز، میگویند که در سال روان از باغهای پستهی شان حاصلات اندکی برداشت کرده اند. نبیالله، کشاورزی در ولسوالی شهر بزرگ بدخشان، میگوید که سالهای گذشته از باغهای پستهاش ۵۶۵ کیلوگرم محصول برداشت میکرد؛ اما در سال روان به دلیل خشکسالی حاصل قناعتبخشی از باغهایش نگرفته است. «ما در سالهای گذشته میتوانستیم تا ۸۰ سیر پسته از باغها جمعآوری کنیم؛ اما امسال به دلیل کمبارانی و کاهش برف نتوانستیم پسته بیشتری جمعآوری کنیم.»
سیدشاه، کشاورز در ولسوالی تشکان بدخشان، میگوید: «سالهای پیش از ۱۰ تا ۱۵ جریب زمین، هر فرد ۵۰ تا ۶۰ سیر پسته برداشت میکرد؛ اما امسال متأسفانه نتوانستیم حتا ۲۰ یا ۳۰ سیر به دست بیاوریم.»
برهانالدین، دیگر کشاورز در بدخشان، میگوید که قطع درختان پسته نیز از علتهای کاهش حاصلات این محصول است. به گفتهی این کشاورز، «برای جمعآوری و حفاظت از پسته یک محافظ میگیریم تا فردی درختان را قطع نکند؛ هنگام حاصلدهی نیز همه مردم در یک وقت مشخص برای جمعآوری میروند. قطع درختان و در کنار آن، خشکسالی، حاصلات پسته را بسیار متأثر کرده است.»
جنگلهای پسته در بدخشان در ولسوالیهای ارغنجخواه، یفتل پایان، یاوان، شهر بزرگ، تشکان، تگاب، کشم و ارگوی این ولایت موقعیت دارد. شماری از باشندگان بدخشان به ویژه ساکنان بخشهای دوردست این ولایت با کار در باغهای پسته زندگی شان را تأمین میکند و کاهش این محصول میتواند معیشت آنها را متأثر کند.

در سوی دیگر، هبتالله، مدیر عمومی جنگلات آمریت منابع طبیعی ریاست زراعت بدخشان، میگوید که برای حفظ جنگلهای پسته تلاش داردند آفتهای نباتی را کنترل و از قطع جنگلات پسته پیشگیری کند. «در سالهایی که حاصلات کاهش پیدا میکند، درآمد خانوادهها نیز کاهش پیدا میکنند؛ ما تلاش میکنیم با همکاری مردم و شعبههای همکار در بخش مدیریت و کنترل آفات و امراض نباتی و جلوگیری از چرای بیرویه اقدام لازم را انجام دهیم.»
با این همه، عبدالحافظ معروفی، کارشناس منابع طبیعی، میگوید که جلوگیری از قطع درختان پسته، احیای پوشش گیاهی و رویدستگرفتن برنامههایی برای کاهش پیامدهای تغییرات اقلیمی میتواند به حفظ جنگلهای پسته و افزایش حاصلات این محصول کمک کند. «قطع درختان، چرای بیش از حد و تخریب پوشش گیاهی نیز پستهزارها را در برابر خشکسالی آسیبپذیرتر کرده است؛ برای جلوگیری از تخریب این جنگلها، جلوگیری از قطع درختان، تنظیم چرا، احیای پوشش گیاهی، حفاظت از نهالهای طبیعی، جلوگیری از فرسایش خاک، ایجاد روشهای جمعآوری آب و پایش منظم تغییرات اقلیمی را لازم است.»
پسته، از محصولات مهم کشاروزی افغانستان است که بیشتر در بادغیس، هرات، سرپل، بلخ، سمنگان و دیگر ولایت کاشت و افزون بر بازارهای داخلی سالانه بخشی از آن به بیرون نیز صادر میشود.






