کمخوابی مزمن، یکی از اختلالهای شایع خواب است که با دشواری در شروع یا حفظ خواب، بیش از سه شب در هفته و برای چند ماه، شناخته میشود. این وضعیت میتواند با خستگی مزمن، کاهش کارایی شناختی، اختلال در عملکرد سیستم ایمنی و افزایش خطر بروز برخی مشکلات روانی همراه باشد. از علتهای شایع آن میتوان به استرس، اختلال در چرخهی شبانهروزی و رعایتنکردن بهداشت خواب اشاره کرد.
گفتوگو با سه زن در فاریاب نشان میدهد که آنان، به دلیل آگاهینداشتن از پیامدهای کمخوابی مزمن، با چالشهایی در زندگی روزمرهی خود روبهرو شده اند. شکیلای ۲۰ساله و فاطمهی ۲۵ساله، دو تن از باشندگان فاریاب، میگویند که به دلیل کمخوابی مزمن با خستگی، کاهش انرژی و ضعف عمومی روبهرو شده اند. به گفتهی آنان، کمخوابی بیش از همه بر روند زندگی روزمرهی شان تأثیر گذاشته است.
شکیلا، میگوید: «شبها هر قدر تلاش میکنم بخوابم، ذهنم پر از فکرهای مختلف میشود و تا دیروقت بیدار میمانم. همین موضوع باعث شده است روزها همیشه خسته و بیانرژی باشم.»
فاطمه، نیز میگوید: «شبها چندین بار بیدار میشوم و دیگر نمیتوانم دوباره به راحتی بخوابم. همین باعث شده است در طول روز همیشه احساس ضعف و بیحوصلگی داشته باشم.»
مریم ۲۳ساله، دیگر باشندهی فاریاب، میگوید که به دلیل نداشتن خواب کافی و کاهش انرژی روزانه، بارها نزد پزشک مراجعه کرده است. او، میافزاید که حتا با مصرف دارو نیز نتوانسته مشکل خواب خود را برطرف کند.
او، میگوید: «به داکتر/پزشک مراجعه کردم و دوا گرفتم؛ اما هیچ تغییر جدی احساس نکردم و هنوز هم شبها خواب درست ندارم. این وضعیت واقعاً روی کار و زندگی روزمرهام تأثیر منفی گذاشته است.»
از سوی دیگر، ناهید احمدی، پزشک متخصص نسایی-ولادی، عاملهای روانی، محیطی و فیزیولوژیکی را از علتهای کمخوابی مزمن میداند و تأکید میکند که ادامهی این وضعیت میتواند به افزایش استرس و اضطراب، تغییرات هورمونی و تضعیف سیستم ایمنی بدن، منجر شود.
او، میگوید: «استرسهای طولانیمدت، اضطراب و تغییرات هورمونی در زنان، از مهمترین عاملهای بیخوابی مزمن است و اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، سلامت عمومی بدن نیز زیر تأثیر قرار میگیرد.»
حامد صدیقی، پزشک داخلهی عمومی، نیز با تأکید بر اهمیت اصلاح سبک زندگی برای بهبود خواب میگوید که تنظیم برنامهی خواب، کاهش استفاده از موبایل در شب و پرهیز از مصرف قهوه در ساعتهای پایانی روز، میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.
او، میافزاید: «اگر افراد برنامهی خواب منظم داشته باشند و استفاده از موبایل را در شب کاهش دهند، در بسیاری از موارد میتوانند کیفیت خواب خود را به طور قابل توجهی بهبود ببخشند.»
این در حالی است که میزان خواب مورد نیاز بزرگسالان طبق معمول هفت تا نُه ساعت در شبانهروز دانسته میشود. کمبود خواب میتواند با خستگی، کاهش تمرکز و اختلال در عملکرد روزانه همراه باشد و در صورت تداوم، میتواند بر سلامت جسمی و روانی افراد تأثیر بگذارد.
