پزشکان متخصص نسایی-ولادی، میگویند که اندومتریوز بیماریای است که در آن بافتی مشابه پوشش داخلی رحم، در بیرون از رحم رشد میکند. به گفتهی آنان، این بیماری میتواند تخمدانها و لولههای فالوپ را نیز درگیر کند و سبب دردهای شدید هنگام قاعدگی، دردهای لگنی و در برخی موارد ناباروری شود.
شماری از زنان مبتلا به اندومتریوز، میگویند که به دلیل ناآگاهی از نشانههای این بیماری، در نخست دردهای شدید خود را عادی تصور کرده اند. آنان، میافزایند که مراجعهنکردن به موقع به پزشک سبب شده است بیماری شان پیشرفت کند و در برخی موارد بر توانایی آنان برای بارداری تأثیر بگذارد.
ناهیده سلیم ۳۱ساله از کابل که به این بیماری مبتلا است، میگوید: «چند سال است که دردهای رحمی دارم. اول فکر میکردم دردهای عادت ماهوار است، اما خونریزی زیاد و دردهای شدید داشتم. پیش داکتر رفتم و گفت بیماری رحمی داری.»
نرگس ۲۷ساله از ولسوالی استالف کابل، میگوید که نزدیک به دو سال از عروسیاش میگذرد، اما به دلیل این بیماری نتوانسته باردار شود. «یکونیم سال میشود از عروسیام، به داکتر مراجعه کردم، نتیجه نداد. یک سال شده زیر تداوی هستم. درد داشتم، نمیفهمیدم که مشکل من در چی باشد، زیاد تشویش میکنم. در یکونیم سال تا حالا باردار نشدهام.»
فیروزه، دیگر باشندهی کابل، میگوید که هشت سال میشود به بیماری اندومتریوز مبتلا است. به گفتهی او، مادرش نیز به این بیماری مبتلا بوده است. «هشت سال میشود که برایم بیماری رحمی پیدا شده، دو سال است که تحت درمان هستم. زیاد درد دارم، سه چهار روز شده که خیلی شدید درد میکند. مادرم این مریضی را داشت، در زمان قاعدگی هم بسیار درد میداشته باشم، فکر میکردم تکلیف گرده دارم.»
در همین حال، پزشکان متخصص نسایی-ولادی، میگویند که عاملهای ابتلا به اندومتریوز میتواند شامل تغییرات هورمونی به ویژه افزایش سطح استروژن، عاملهای ژنتیکی و عاملهای مرتبط با سیستم ایمنی بدن باشد.
سحر کریمی، پزشک متخصص نسایی-ولادی، میگوید که اندومتریوز ممکن است در بخشهای مختلف بدن، از جمله تخمدانها، لولههای فالوپ، سرویکس، واژن، ناف و رودهی کوچک ایجاد شود و بیشتر در سنین باروری زنان دیده میشود.
او، میافزاید: «اندومتریوز یک بیماری شایع زنان میباشد که وجود خود بافت اندومتر در مکانهای غیر اندومتر که در محلههای دیگر مانند تخمدانها، لولههای فالوپ، سرویکس، واژن حتا ناف و رودهی کوچک هم میتواند به وجود بیاید و بیشتر در سنین باروری یعنی ۱۵ تا ۴۵ سال، میتواند به وجود بیاید.»
مژده بیان، دیگر پزشک متخصص نسایی-ولادی، نیز میگوید که تغییرات هورمونی و عاملهای ژنتیکی از عاملهای مرتبط با ابتلا به اندومتریوز است. «اندومتریوز یعنی وقتی بافتی که معمولاً داخل رحم رشد یا در جای دیگری از بدن مثل خارج رحم یا روی تخمدانها رشد میکند. خیلی از خانمها فکر میکنند درد زیاد قاعدگی طبیعی است، اما وقتی درد غیرقابل تحمل شد، باید به داکتر مراجعه کنند. علت اندومتریوز عوامل ژنتیکی، هورمونی و سیستم ایمنی بدن میتوانند باشد.»
شیما وزیری، یکی دیگر از پزشکان متخصص نسایی-ولادی، میگوید که درد شدید هنگام قاعدگی از نشانههای اندومتریوز است و این بیماری میتواند در برخی موارد سبب ناباروری شود. «درد شدید در هنگام حیض یا قاعدگی که درد معمولاً چند روز قبل از آغاز قاعدگی آغاز میشود و در جریان آن زیادتر میشود. در هنگام ادرار، مخصوصاً در روزهای حیض، خونریزیهای غیرمنظم یا زیاد، مثل لکهبینی در حیض یا خونریزی طولانی. ناباروری یا عقامت یکی از عوامل مهم اندومتریوز است یا میتواند سبب چسبندگی لولهها یا حتا تخمدانها شود.»
پزشکان متخصص نسایی-ولادی، میگویند که تشخیص اندومتریوز بر بنیاد سابقهی بیماری و معاینهی نسایی انجام میشود و در صورت نیاز، بررسیهای بیشتر نیز انجام میگیرد. به گفتهی آنان، درمان این بیماری بسته به شدت آن متفاوت است و میتواند شامل استفاده از داروهای هورمونی و ضد درد باشد. در موارد شدید، از لاپاراسکوپی، یک عمل کمتهاجمی برای بررسی و درمان داخل شکم، استفاده میشود.
پزشکان، میافزایند که در جریان لاپاراسکوپی، چسبندگیها و بافتهای ناشی از بیماری برداشته میشود و در موارد پیشرفته، ممکن است جراحی برداشتن رحم یا هیسترکتومی نیز انجام شود. آنان، تأکید میکنند که زنان در صورت داشتن دردهای شدید و غیرعادی هنگام قاعدگی، خونریزیهای غیرطبیعی یا مشکلات باروری، باید برای تشخیص و درمان به موقع به پزشک مراجعه کنند.
