
کمخونی در میان زنان در سمنگان؛ چالشها و ضرورت آموزش تغذیهای
شماری از پزشکان در سمنگان، میگویند که تغذیهی ناسالم زنان و دختران سبب ابتلای آنها به کمخونی شده و این مشکل توانایی بدن آنها در مقابله با بیماریها را کاهش میدهد.

شماری از پزشکان در سمنگان، میگویند که تغذیهی ناسالم زنان و دختران سبب ابتلای آنها به کمخونی شده و این مشکل توانایی بدن آنها در مقابله با بیماریها را کاهش میدهد.

صدای ابزارهای کار و تراشیدهشدن سنگها فضای کارگاه لیلما نوری را پر کرده است. زنان با دقت روی سنگها کار میکنند و به آنها شکل میدهند. برای این زنان، حکاکی روی سنگ تنها یک هنر نیست، بل فرصتی برای یادگیری مهارت، کسب درآمد و کمک به خانوادههای شان است.

بر اساس مادهی پنجم فرمان شیخ هبتالله آخوندزاده، رهبر امارت اسلامی که در ۲۰۲۱ صادر شده، زن در مال شوهر متوفی، فرزند، پدر و دیگر اقارب به طور «فرضیت و عصبیت» حق میراث و سهم ثابت دارد و هیچ فردی او را از حقش محروم کرده نمیتواند.

همزمان با ماه آگاهیدهی از سرطان سینه، شماری از پزشکان، میگویند که سرطان سینه از رایجترین سرطانها در میان زنان است و عاملهای چون پیشینهی خانوادگی، اضافهوزن، نداشتن فعالیت فیزیکی و افزایش سن میتواند در ابتلای زنان به این بیماری نقش داشته باشد.

مسئولان در وزارت اقتصاد امارت اسلامی، میگویند کمکهای انساندوستانهی اضطراری میتواند در کوتاهمدت به بهبود وضعیت معیشتی شهروندان افغانستان کمک کند؛ اما این کمکها باید در کنار رسیدگی فوری، به توانمندسازی افراد آسیبپذیر و ایجاد زمینهی خودکفایی آنها نیز کمک کند.

۲۹ سپتمبر برابر با روز جهانی قلب است؛ روزی که هر سال با هدف افزایش آگاهی در بارهی بیماریهای قلبی و اهمیت پیشگیری و تشخیص بهموقع آن، گرامیداشت میشود. پزشکان میگویند که فشار خون بالا، دیابت، چربی خون، چاقی، کمتحرکی، مصرف سیگار، عاملهای ارثی و برخی تغییرات هورمونی میتواند خطر ابتلا به این بیماریها را افزایش دهد.

روانشناسان و پزشکان عقلی و عصبی، میگویند که بیماری آلزایمر یک اختلال شایع و زوال عقلی است که بیشتر در زنان دیده میشود. به باور آنها، طول عمر بیشتر زنان نسبت به مردان، تغییرات هورمونی و همچنان استرس و اضطراب را میتوان به عنوان دلیلهای این مسئله عنوان کرد.

خانواده، وضعیت اقتصادی، دسترسی به امکانات، سن و حتا میزان آگاهی زنان و دختران، همه در شکلگیری نگاه آنها به فردا نقش دارند. سلاموطندار در گفتوگو با ۲۵ زن و دختر در ولایتهای مختلف در گروه سنی ۱۷ تا ۳۵ سال دریافته که خانواده برای شماری از آنها به مهمترین منبع پشتیبانی و امید به آینده تبدیل شده است.

زنبورداری برای شماری از زنان و جوانان در ننگرهار، تنها راهی برای تولید عسل نیست؛ بل به منبع درآمدی برای تأمین هزینههای زندگی و ایجاد زمینهی کار برای دیگران تبدیل شده است. شماری از زنبورداران در این ولایت، میگویند که از سالها به این سو با پرورش زنبور عسل، برای خود و خانوادههای شان درآمد فراهم میکنند. آنان، میافزایند که با فراهمشدن امکانات بیشتر، آموزشهای مسلکی و زمینههای بهتر بازاریابی، میتوانند میزان تولید عسل را افزایش دهند.

پزشکان متخصص نسایی-ولادی، میگویند که اندومتریوز بیماریای است که در آن بافتی مشابه پوشش داخلی رحم، در بیرون از رحم رشد میکند. به گفتهی آنان، این بیماری میتواند تخمدانها و لولههای فالوپ را نیز درگیر کند و سبب دردهای شدید هنگام قاعدگی، دردهای لگنی و در برخی موارد ناباروری شود. شماری از زنان مبتلا به اندومتریوز، میگویند که به دلیل ناآگاهی از نشانههای این بیماری، در نخست دردهای شدید خود را عادی تصور کرده اند. آنان، میافزایند که مراجعهنکردن به موقع به پزشک سبب شده است بیماری شان پیشرفت کند و در برخی موارد بر توانایی آنان برای بارداری تأثیر بگذارد. نرگس ۲۷ساله از ولسوالی استالف کابل، میگوید که نزدیک به دو سال از عروسیاش میگذرد، اما به دلیل این بیماری نتوانسته باردار شود.

شیخ هبتالله آخوندزاده، رهبر امارت اسلامی افغانستان طی فرمانی که در ۲۰۲۱ در بارهی حقوق زنان صادر کرده است، در مادهی پنجم آن گفته است که زن در مال شوهر متوفی، فرزند، پدر و دیگر اقارب به طور «فرضیت و عصبیت» حق میراث و سهم ثابت دارد و هیچ کسی او را از حقش محروم کرده نمیتواند.

کمخوابی مزمن، یکی از اختلالهای شایع خواب است که با دشواری در شروع یا حفظ خواب، بیش از سه شب در هفته و برای چند ماه، شناخته میشود. این وضعیت میتواند با خستگی مزمن، کاهش کارایی شناختی، اختلال در عملکرد سیستم ایمنی و افزایش خطر بروز برخی مشکلات روانی همراه باشد.

به تازگی یک کارگاه صنایع دستی ویژهی زنان در شهر کندز ایجاد شده است؛ جایی که شماری از زنان در کنار کار، مهارتهای مختلف خیاطی و صنایع دستی را نیز فرا میگیرند.

یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۴۰ زن داوطلب در ۱۱ ولایت افغانستان نشان میدهد که آنان به دلیل کمبود فرصتهای شغلی، کسب تجربهی کاری، حفظ ارتباط با حرفه، رشد مهارتها، علاقه به کار و خدمت به مردم، به فعالیتهای داوطلبانه رو آورده اند.

شماری از زنان در سرپل، میگویند که به دلیل دشواریهای اقتصادی و برخی مشکلات خانوادگی، روند مراجعهی آنان به مرکزهای صحی و ادامهی درمان گاهی با تأخیر روبهرو میشود. کارشناسان امور اجتماعی و صحی، تأکید میکنند که توجه به سلامت همه اعضای خانواده و پیگیری به موقع درمان، میتواند از پیشرفت بیماریها جلوگیری و به حفظ سلامت خانواده کمک کند.

خونریزی پس از زایمان، فشار خون بالا و دسترسی محدود به خدمات صحی، از مهمترین عاملهای مرگومیر مادران در افغانستان است؛ یافتهای که بر بنیاد گفتوگو با خانوادههای قربانیان، پزشکان، نهادهای بینالمللی و وزارت صحت عامه به دست آمده است. سلاموطندار در این گزارش با ۱۵ خانواده، نهادهای بینالمللی، پزشکان و وزارت صحت عامهی امارت اسلامی گفتوگو کرده است.