زنبورداری برای شماری از زنان و جوانان در ننگرهار، تنها راهی برای تولید عسل نیست؛ بل به منبع درآمدی برای تأمین هزینههای زندگی و ایجاد زمینهی کار برای دیگران تبدیل شده است. شماری از زنبورداران در این ولایت، میگویند که از سالها به این سو با پرورش زنبور عسل، برای خود و خانوادههای شان درآمد فراهم میکنند. آنان، میافزایند که با فراهمشدن امکانات بیشتر، آموزشهای مسلکی و زمینههای بهتر بازاریابی، میتوانند میزان تولید عسل را افزایش دهند.
با این حال، بیماریهای زنبور عسل، کمبود برنامههای آموزشی و مشکلات بازاریابی، از چالشهای عمدهای اند که زنبورداران با آن روبهرو اند.
«هدفم این بود که زمینهی کسب روزی حلال را فراهم کنم»
نادیهی ۲۹ساله، باشندهی ولسوالی کامهی ننگرهار، میگوید که حدود نُه سال است زنبورداری میکند و با هدف ایجاد یک منبع درآمد برای خود و خانوادهاش وارد این کار شده است. او در آغاز میان ۳۰۰ تا ۶۰۰ هزار افغانی سرمایهگذاری کرده بود و اکنون حدود ۲۰۰ کندوی زنبور عسل دارد. نادیه، میگوید که سالانه حدود سه تُن عسل تولید میکند و از این فعالیت حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار افغانی درآمد به دست میآورد. به گفتهی او، افزون بر خودش، هفت تن دیگر نیز در این بخش با او کار میکنند.
نادیه، میافزاید: «نُه سال میشود که زنبورداری میکنم. هدفم این بود که برای خودم و دیگران زمینهی کسب روزی حلال را فراهم و عسل طبیعی تولید کنم. اکنون حدود ۲۰۰ کندوی زنبور عسل دارم، سالانه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار افغانی درآمد به دست میآورم و هفت نفر نیز با من کار میکنند. هر سال حدود سه تُن عسل تولید میکنم.»
نادیه، میگوید که ادامه و گسترش این کار، در صورت فراهمشدن امکانات و پشتیبانی بیشتر، میتواند زمینهی درآمدزایی برای زنان و دیگر اعضای خانوادهها را نیز فراهم کند.
زنبورداری؛ فرصتی برای درآمدزایی زنان
مدینهی ۳۲ساله، یکی دیگر از زنبورداران در ولسوالی کامه، زنبورداری را فرصتی مناسب برای درآمدزایی زنان میداند. او، میگوید که زنان در صورت دسترسی به آموزش و امکانات لازم، میتوانند در این بخش فعالیت بیشتری داشته باشند و از این راه به اقتصاد خانوادههای شان کمک کنند. «زنبورداری برای زنان یک فرصت خوب درآمدزایی است. اگر برای ما برنامههای آموزشی و امکانات بازاریابی فراهم شود، زنان بیشتری میتوانند در این بخش کار و اقتصاد خانوادههای شان را تقویت کنند.»
مدینه، بیماریهای زنبور عسل، کمبود برنامههای آموزشی و مشکل بازاریابی را، از چالشهای مهم زنبورداران عنوان میکند.
تولید تا ۱۰ تُن عسل در سال
در همین حال، زاهدالله شینواری ۳۵ساله، باشندهی ولسوالی شینوار، میگوید حدود ۱۲ سال است که زنبورداری میکند. او، میافزاید که اکنون ۶۵۰ کندوی زنبور عسل دارد و در کنار اعضای خانوادهاش، سه تن دیگر نیز با او کار میکنند.
به گفتهی زاهدالله، میزان تولید عسل او در سالهای مختلف متفاوت است و سالانه میان ۵ تا ۱۰ تُن عسل طبیعی تولید میکند. «اکنون ۶۵۰ کندوی زنبور عسل دارم و در کنار خانوادهام، سه نفر دیگر نیز با من کار میکنند. هر سال بین پنج تا ۱۰ تُن عسل طبیعی تولید میکنم. زنبورداری یک کاروبار سودآور است و اگر پشتیبانی و برنامههای آموزشی بیشتری فراهم شود، میزان تولید افزایش خواهد یافت و برای جوانان بیشتری زمینهی کار فراهم خواهد شد.»
زاهدالله، همچنین میگوید که در سالهای پسین تقاضا برای عسل طبیعی افزایش یافته و بازار این محصول نیز نسبت به گذشته بهتر شده است.
ننگرهار؛ دارای ظرفیت برای توسعهی زنبورداری
در همین حال، سید نعیم، کارشناس مسائل اقتصادی، میگوید که ننگرهار به دلیل داشتن اقلیم مناسب، باغهای سرسبز و گونههای مختلف نباتات، ظرفیت خوبی برای توسعهی زنبورداری دارد. به گفتهی او، سرمایهگذاری در این بخش و پشتیبانی بیشتر از زنبورداران میتواند به افزایش درآمد خانوادهها و ایجاد فرصتهای کاری کمک کند.
این کارشناس، میافزاید: «در افغانستان به ویژه در ننگرهار، ظرفیت تولید عسل بسیار زیاد است. اگر در این بخش سرمایهگذاری شود و از زنبورداران پشتیبانی صورت گیرد، برای صدها نفر زمینهی کار فراهم خواهد شد و این بخش میتواند در رشد اقتصادی کشور نقش مهمی داشته باشد.»
نبود آمار دقیق و پشتیبانی بیشتر
با این حال، برای بررسی دقیقتر وضعیت زنبورداری در ننگرهار، تلاش کردیم دیدگاه ریاست زراعت، آبیاری و مالداری این ولایت را در بارهی شمار فارمهای فعال، شمار کندوها، میزان تولید سالانهی عسل، میزان پشتیبانی از زنبورداران و چالشهای این بخش داشته باشیم؛ اما مسئولان این ریاست تا زمان نشر این گزارش، دیدگاه شان را در این زمینه با ما شریک نکردند.
پرورش زنبور عسل در ننگرهار، به گفتهی زنبورداران و کارشناسان، ظرفیت رشد دارد و میتواند در کنار تولید عسل، برای شماری از خانوادهها و جوانان زمینهی درآمد و اشتغال فراهم کند. با این حال، توسعهی این بخش به آموزشهای مسلکی، پشتیبانی فنی، دسترسی بهتر به بازار و آمار دقیق از وضعیت زنبورداری در این ولایت نیاز دارد؛ عواملی که میتوانند به افزایش تولید عسل و گسترش فرصتهای کاری در این بخش کمک کنند.
