شماری از پزشکان در سمنگان، میگویند که تغذیهی ناسالم زنان و دختران زمینهی ابتلای آنها به کمخونی را فراهم کرده و این مشکل توانایی بدن زنان در مقابله با بیماریها را کاهش میدهد.
امرالدین عرفان، متخصص داخلهی عمومی در سمنگان، میگوید که بیتوجهی زنان در داشتن تغذیهی سالم و استفادهنکردن از غذاهای حاوی ویتامینها، از علتهای اصلی کمخونی در آنها است. او میافزاید: «بسیاری از زنان به دلیل مصرف ناکافی مواد غذایی مقوی از جمله سبزیها، گوشت و میوهها، دچار کمبود آهن در بدن میشوند؛ این وضعیت میتواند باعث سرگیجه، رنگپریدگی، تپش قلب و کاهش تمرکز شود.»
جلالالدین طاهری، دیگر متخصص داخلهی عمومی در سمنگان، میگوید که استفاده از غذاهای حاوی ویتامینها میتواند روند ابتلای زنان به کمخونی را کاهش دهد. «استفاده از غذاهای دارای آهن مثل گوشت، جگر، حبوبات، گونههای سبز و میوهها بسیار مهم است؛ بهتر است با غذا از مواد دارای ویتامین سی استفاده شود تا جذب آهن در بدن بیشتر شود.»
در سوی دیگر، متخصصان نسایی-ولادی در سمنگان نیز، تأکید میکنند که کمبود مواد مغذی در مادران باردار و ابتلای آنها به کمخونی به رشد جنین آسیب میرساند. شکیلا مرادی، متخصص نسایی-ولادی، میگوید: «کمخونی مادر میتواند باعث تولد نوزاد کموزن، کاهش رشد جسمی و ذهنی، ضعف سیستم ایمنی و حتا مشکلات جسمی و یادگیری در دوران پس از تولد کودک شود؛ مادرانی که کمبود آهن و ویتامین دارند، انرژی کافی برای فعالیتهای روزانه ندارند و بیشتر دچار خستگی، سرگیجه و رنگپریدگی میشوند.»
سمینه عزیزی، دیگر متخصص نسایی-ولادی در سمنگان، میگوید که زنان باردار بایستی برای حفظ سلامت خود و جنین شان به تغذیهی مناسب و استفاده از مکملهای غذایی توجه کنند. به گفتهی این پزشک، «تغذیهی مناسب و استفاده از مواد غذایی دارای آهن و ویتامینها برای مادران باردار بسیار مهم است؛ زیرا کمبود این مواد میتواند سلامت مادر و جنین را با خطر روبهرو کند.»
همزمان با این، شماری از زنان در سمنگان، میگویند که به دلیل ناتوانی اقتصادی و نداشتن آگاهی در بارهی پیامدهای تغذیهی ناسالم، به کمخونی مبتلا شده اند.
نسیمهی ۳۷ساله، باشندهی سمنگان که به کمخونی مبتلا شده، میگوید که پس از ماهها تقویه، مراجعه نزد پزشک و استفاده از غذاهای حاوی ویتامینها، کمخونیاش بهبود یافته است. «با کمخونی مواجه شدم، در ابتدا متوجه نمیشدم؛ اما دست و پاهایم خواب میرفت و تپش قلب داشتم؛ وقتی به پزشک مراجعه کردم، آزمایش خون دادم و مشخص شد که کمخون هستم؛ متخصص برایم چندین جلسه تداوی تعیین کرد و سیرم و داروی تقویتی داد.»
نسرین ۲۴ساله، باشندهی شهر ایبک، مرکز سمنگان، میگوید با این که به کمخونی مبتلاست؛ اما در بارهی راههای درمان آن آگاهی ندارد. «معمولاً همان غذای خانه را میخورم مانند برنج، لوبیا و مکرونی، بعضی وقتها سرگیجه میگیرم و احساس ضعف میکنم، دوست دارم بدانم چه غذاهایی بخورم تا کمخونیام رفع شود، اما کسی آموزش نداده است.»
مریم ۲۱ساله، دیگر باشندهی شهر ایبک نیز، میگوید که به دلیل ناتوانی اقتصادی و نداشتن رژیم غذای سالم به کمخونی دچار شده است. «نمیدانم چه مواد غذایی برایم مفید است، خانواده ما هم توجه ندارند، بعضی وقتها سرگیجه شدید میگیرم و فشارم پایین میشود؛ اما کسی مرا به شفاخانه نمیبرد، دلم میخواهد میوه و سبزی تازه بخورم، ولی پولش را نداریم.»
با این همه، لیلا صابری، عالم دین در سمنگان، میگوید که در آموزههای اسلامی بر حفظ سلامت زنان تأکید شده و خانوادهها نیز در این راستا مسئولیت دارند. «اسلام به حفظ جان انسان اهمیت میدهد به ویژه برای زنان. مادران با توجه به توصیههای صحی از خود و جنین مراقبت کنند، خانوادهها نقش مهمی در تأمین غذای مناسب، حمایت روحی و مراجعه به مراکز صحی دارند.»
کمخونی یا فقر آهن یکی از مشکلهای شایع در میان دختران نوجوان در افغانستان است که بیتوجهی به درمان آن میتواند زمینهی ابتلا به دیگر بیماریها را نیز فراهم کند. صندوق پشتیبانی از کودکان سازمان ملل متحد در ۲۰۲۴، اعلام کرده بود که در این سال به دستکم دو میلیون و ۵۰۰ هزار دختر در معرض خطر کمخونی در افغانستان، قرص فولیکاسید (قرص آهن) توزیع کرده است.







