کارگو در افغانستان؛ جوانان برای انتقال کالاها به بیرون با چالش روبه‌رو اند

در سال‌های پسین بخش انتقال کالا (کارگو) به یکی از گزینه‌های اصلی درآمدزایی برای برخی از جوانان در افغانستان تبدیل شده است؛ بخشی که در نبود فرصت‌های شغلی پایدار، برای شماری از جوانان نقش راه نجات اقتصادی را بازی می‌کند. با این حال، بررسی یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۲۶ جوان (۲۰ پسر و شش دختر) در نُه ولایت افغانستان نشان می‌دهد که این فعالیت با چالش‌های ساختاری، اداری و بیرونی روبه‌رو است؛ چالش‌هایی که دوام این کسب‌وکارهای کوچک را با تهدید روبه‌رو کرده است.

فراتر از یک ویژگی شخصیتی؛ بررسی تجربه‌ی تنهایی و کناره‌گیری اجتماعی جوانان در افغانستان

یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۳۵ جوان از ولایت‌های کابل، هرات، بدخشان، کندز، فاریاب، بادغیس، کاپیسا و کنر نشان می‌دهد که تجربه‌ی تنهایی و فاصله‌گرفتن از اجتماع میان این جوانان، در بسیاری موارد فراتر از یک ویژگی شخصیتی فطری است و به‌ طور مستقیم زیر تأثیر شرایط اجتماعی، خانوادگی و ساختاری جامعه قرار دارد.

وعده‌های دروغین دفترهای کاریابی و ویزای تحصیلی؛ پول جوانان افغان کجا رفت؟

یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با 20 جوان (13 پسر و هفت دختر) نشان می‌دهد که این جوانان برای دریافت کار و ویزای تحصیلی به دفترهای موسوم به مشاوره‌ی کاری و تحصیلی مراجعه و هزینه پرداخت کرده؛ اما هیچ گونه خدمات کاری یا تحصیلی دریافت نکرده ‌اند. این جوانان، می‌گویند که با وعده‌های کاریابی و بورسیه‌ی فوری، مبالغی میان 500 افغانی تا 1500 دالر به این شرکت‌ها پرداخت کرده‌ اند. از این میان، هشت تن برای کاریابی، هشت تن برای دریافت ویزای تحصیلی و چهار تن دیگر هم‌زمان برای هر دو مورد اقدام کرده ‌اند.

جوانان بلخ دانه‌های امید می‌کارند

با این که نگرانی‌های جدی ناشی از بحران اقلیمی در جهان به‌ ویژه در افغانستان سایه افکنده است؛ اما گروهی از جوانان در بلخ برای کاهش زیان‌های ناشی از تغییرات اقلیمی، دست به اقدام‌های عملی زده‌ اند تا آینده‌ای سبزتر را برای مردم رقم بزنند. این جوانان، می‌گویند که به ‌منظور مبارزه با تغییرات اقلیمی، کارزار تخم‌پاشی گیاهان کوهی و دشتی را از ساحه‌ی «تنگی چشمه‌ی شفا» در ولسوالی شولگره‌ی بلخ آغاز کرده ‌اند و قرار است این برنامه در بخش‌های دیگر این ولایت نیز گسترش یابد.

جوانان و فاصله با هنر؛ نگاهی به چالش‌ها و فرصت‌ها

یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۴۸ جوان (۳۸ پسر و ۱۰ دختر) در ۱۶ ولایت افغانستان نشان می‌دهد که علاقه‌مندی جوانان و حضور آن‌ها به رشته‌هایی مانند رسانه، نویسندگی، شاعری، سینما، نقاشی، گرافیک و عکاسی در سال‌های پسین کم‌‌رنگ شده است. نبود زمینه‌های مناسب کاری و نبود پشتیبانی‌های فرهنگی، سبب شده که شماری از جوانان انگیزه‌ی خود را از دست بدهند.

جوانان تنقیص‌شده: بی‌کاری ما را در شرایط بد اقتصادی و روانی قرار داده است

در دل هر جامعه‌ی پویا و رو به رشد، جوانان به عنوان نیروهای خلاق و آینده‌ساز، نقش سازنده‌ای در به‌پیش‌راندن چرخه‌ی توسعه دارند. آن‌ها با انگیزه، انرژی و ایده‌های نو، می‌توانند مسیر پیش‌رفت را هموارتر کنند؛ اما بخش بزرگی از این نیروی توانا و اثرگذار در افغانستان، در زندگی کاری با مانع‌هایی روبه‌رو شده اند که نمی‌گذارد سهم شان را در توسعه‌ی کشور داشته باشند.

شهرنشینی شکاف نسلی میان پدران و مادران و جوانان را بیش‌تر کرده است

نتیجه‌ی گفت‌وگوی سلام‌وطندار با ۳۲ جوان (۱۶ دختر و ۱۶ پسر) و شماری از جامعه‌شناسان، نشان می‌دهد که شکاف نسلی در شهرهای افغانستان عمیق‌تر از روستاها است؛ جایی که تکنولوژی، رسانه‌های اجتماعی و سبک زندگی نوین، دنیای جوانان را از پدران و مادران شان جدا کرده است. جامعه‌شناسان، می‌گویند که این فاصله‌ی فکری ریشه در سطح سواد، دست‌رسی به تکنولوژی و تفاوت تجربه‌های زندگی دارد. در شهرها، جوانان با فرهنگ‌های مختلف، اینترنت و ارزش‌های جدید آشنا می‌شوند؛ اما پدران و مادران هم‌چنان به سنت‌ها و باورهای گذشته پایبند اند.

وعده‌ی کار، واقعیت بی‌کاری؛ سرنوشت مبهم جوانان بازگشته

از میان جوانان گفت‌وگوشده، 32 جوان برای فرار از فقر و ساختن آینده‌ی بهتر به ایران و پاکستان رفته که 16 جوان پس از تغییر نظام اقدام به مهاجرت کرده بودند. این جوانان، می‌افزایند که افزون بر نرسیدن به رویاهای شان در غربت، اکنون با اخراج اجباری به کشور نیز در سردرگمی و وضعیت بدتر از گذشته قرار دارند.

جوانان افغان در نبود اینترنت: «احساس کردیم از جهان جدا شده‌ایم»

سلام‌وطندار برای بررسی تأثیر قطع اینترنت و شبکه‌های مخابراتی با ۳۷ جوان در کابل گفت‌وگو کرده است که نتیجه‌ی آن نشان می‌دهد نسلی که در عصر اطلاعات بزرگ شده و به اینترنت به عنوان موضوع حیاتی ارتباطات و پیش‌رفت خود وابسته است، در درازای چند ساعت با بحرانی عمیق در هویت، وضعیت اقتصادی و سلامت روانی روبه‌رو شد.

جوانان در افغانستان «کار آزاد» را به کار رسمی ترجیح می‌دهند

یافته‌های بررسی سلام‌وطندار، نشان می‌دهد که در سال‌های پسین علاقه‌مندی شمار چشم‌گیری از جوانان در افغانستان به کار‌های آزاد بیش‌تر شده است. در این گزارش، برای بررسی وضعیت کاری جوانان در ۱۷ ولایت کشور، با ۳۲ جوان (۱۲ دختر، ۲۰ پسر) که اکنون سرگرم کار‌های آزاد هستند، گفت‌وگو شده است.

فوتسال؛ ورزش محبوب جوانان در سایه‌ی کم‌بود امکانات و حمایت

فوتسال، ورزشی سریع و پُرهیجان است که در فضای کوچک‌تر از فوتبال و با شمار بازیکنان کم‌تر برگزار می‌شود. این بازی با تأکید بر مهارت فردی، سرعت و هم‌آهنگی تیمی، به یکی از محبوب‌ترین رشته‌های ورزشی داخل سالن به ویژه در میان جوانان، تبدیل شده است.

یافته‌های نظرسنجی سلام‌وطندار؛ ۶۲ درصد جوانان خود را شوخ‌طبع و شاد می‌دانند

بیش‌تر جوانان (۶۴.۲ درصد) شوخی‌های کلامی مانند لطیفه و طنز را ترجیح می‌دهند و ۱۵.۷ درصد به شوخی‌های فیزیکی گرایش دارند. از منظر جنسیتی، ۷۲.۲ درصد مردان و ۵۸.۷ درصد زنان شوخی کلامی را انتخاب کرده ‌اند. شوخی فیزیکی در میان زنان (۱۲.۴ درصد) اندکی بیش‌تر از مردان (۱۱.۳ درصد) گزارش شده است.

یافته‌های سلام‌وطندار؛ ۸۱.۵ درصد جوانان از طنز برای کاهش استرس استفاده می‌کنند

شوخ‌طبعی به توانایی‌ای گفته می‌شود که فرد برای پاسخ‌دادن به موقعیت‌های خنده‌آور و طنزآمیز از خود بروز می‌دهد و بیش‌تر با هدف سرگرمی، بهبود روابط اجتماعی یا کاهش استرس انجام می‌شود؛ به همین منظور، سلام‌وطندار نظرسنجی‌ای را در 22 ولایت افغانستان انجام داده که هدف آن بررسی میزان شوخ‌طبعی و شادی در میان جوانان بوده است.

جوانان، قربانیان اصلی و موتور تغییر؛ پنج دهه دگرگونی سیاسی در افغانستان

در پنج دهه‌ی گذشته، افغانستان صحنه‌ی تحولات سیاسی عمیق و پرهزینه‌ای بوده است؛ از نظام سلطنتی ظاهرشاه تا جمهوری‌خواهی، حکومت‌های کمونیستی، مجاهدین، جمهوری و اکنون امارت اسلامی. اما در این میان، قشری که همواره در قلب تحولات بوده و در عین حال بیش‌ترین آسیب را دیده، جوانان افغانستان‌ اند.