یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با دهها جوان در ولایتهای مختلف، نشان میدهد که گرایش تحصیلی جوانان، بیشتر به چند رشتهی مشخص محدود شده است. آنها، دلیل انتخاب این رشتهها را فراهمبودن فرصتهای شغلی، چشمانداز رشد و آیندهی کاری روشن، عنوان کرده اند. بیشتر گفتوگوشوندگان در این گزارش، ترجیح داده اند در رشتههای کمپیوترساینس، پزشکی و اقتصاد تحصیل کنند.
در دل کوههای تاریخی بامیان، جوانانی زندگی میکنند که با انگیزه و خلاقیت تلاش میکنند تا گردشگری این ولایت را زنده نگه دارند. از راهنمایی گردشگران گرفته تا معرفی جاذبهها در شبکههای اجتماعی، آنها نقش مهمی در رونق این صنعت دارند. بامیان، با طبیعت دستنخورده و آثار تاریخیاش، سالها است میزبان گردشگران داخلی و بیرونی است. در این میان، جوانان نقش فعالی در معرفی و پشتیبانی از این صنعت ایفا میکنند.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با 76 جوان در سه گروه روستایی، شهری و مهاجر از روستا به شهر، نشان میدهد که بیشتر آنها به دلیل فرصتهای اقتصادی، آموزشی، رفاهی و تکنولوژیکی، زندگی در شهر را ترجیح میدهند. این تمایل، بیانگر افزایش چشمگیر مهاجرت از روستا به شهر است.
بررسیهای سلاموطندار نشان میدهد که با وجود خطرهای جانی و امتیاز اندک؛ اما جوانان به دلیل نبود فرصتهای شغلی، به کار غیرفنی و مسلکی در معادن رو آورده اند؛ کاری که سبب خطر جانی برای آنان شده میتواند. این در حالی است که بر اساس گزارشهای پخششده، در 2010 میلادی ارزش ذخایر طبیعی در افغانستان سه تریلیون دالر تخمین زده و افغانستان، از جملهی غنیترین کشورها از نگاه معادن دانسته شده است.
سلاموطندار نظرسنجیای را در 22 ولایت افغانستان انجام داده که هدف آن بررسی میزان شادی و غمگینی در میان جوانان بوده است. در این نظرسنجی، 500 جوان اشتراک کرده اند. بیشترین میزان مشارکت از ولایتهای کابل با 14 درصد، هرات با 12 درصد و فاریاب با 11.2 درصد بوده؛ در حالی که کمترین میزان مشارکت از ولایتهای نیمروز، فراه و هلمند با 0.2 درصد ثبت شده است.
با غروب خورشید در هرات، زندگی شبانه آغاز میشود. بسیاری از مردم به دنبال تفریح و استراحت، با خانوادههای خود بیرون میآیند. رستورانتها، بازارها و کوچهها سرشار از شور و انرژی میشوند. شبهای هرات، فرصتی برای شهرگردی و باهمی خانوادهها است.
شرکتکنندگان نظرسنجی، احساس شادی خود را با انتخاب نمرهای از ۱ تا ۱۰ مشخص کرده اند؛ به گونهای که نمرهی ۱ پایینترین سطح شادی و نمرهی ۱۰ بالاترین میزان شادی را نشان میدهد. بر بنیاد نتایج، تنها ۲۰.۲ درصد از پاسخدهندگان نمرهی ۸ تا ۱۰ را به احساس شادی خود داده اند.
حبیبالله مجاهد، رییس اطلاعاتوفرهنگ میدانوردک، میگوید که زمینهی عروسی این جوانان به همکاری نهاد خیریهی سیلاب و شرکت خصوصی سیاس فراهم شده است.
در سالهای پسین به ویژه پس از تحولات سیاسی، استفاده از لباسهای سنتی میان جوانان در بلخ افزایش یافته است؛ گرایشی که در میان برخی مهاجران افغان نیز دیده میشود و پارچههای بومی را دوباره از بازارهای افغانستان تا فروشگاههای بینالمللی رسانده است.
بر بنیاد یافتههای این پژوهش، از مجموع 400 جوانی که در روند تهیهی این گزارش تحقیقی سهم گرفته اند، 314 تن آنان که در مجموع ۷۸.۵ درصد جمعیت آماری را تشکیل میدهد، تصمیم و انگیزهی مهاجرت دارند و در این میان بیشترین دلیل انگیزهی مهاجرت را ادامهی تحصیل و پیشرفت شغلی، مشکلات مالی و امنیت ثبات اجتماعی و آیندهی بهتر عنوان کرده اند.
شماری از جوانانی که داروهای گیاهی میسازند، به این باور اند که طبیعت میتواند درمانگر دردهایی باشد که با داروهای کیمیایی درمان آنها دشوار است. آنها، خواهان گنجانیدن مضمونهای طب سنتی در نصاب تحصیلی اند و به سلاموطندار میگویند که طب سنتی درمانی است که باید علمیتر، گستردهتر و نظاممندتر به نسل آینده منتقل شود.
شیوه یا سبک زندگی سالم شامل تغذیهی متوازن، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، مدیریت استرس و تنظیم فعالیتهای روزمره میشود. سلاموطندار به منظور بررسی این شیوهی زندگی میان جوانان، با ۳۶ جوان در ولایتهای جوزجان، فاریاب، بامیان، بادغیس، لغمان، بلخ، هرات، تخار و کابل، گفتوگو کرده است.
یافتههای سلاموطندار نشان میدهد که با وجود نقش کلیدی جوانان در آیندهی سیاسی افغانستان، مشارکت آنان در فعالیتهای سیاسی به شدت کاهش یافته است. در این گزارش با ۱۲ تحلیلگر سیاسی، پنج استاد دانشگاه و ۲۰ جوان در ۱۰ ولایت که پیش از این در فعالیتهای سیاسی مشارکت داشتند، گفتوگو شده است. این گفتوگو نشان میدهد که اکنون هیچ یک از این جوانان در حوزهی سیاست فعالیت ندارند.
شماری از کتابداران و کتابفروشان در کابل، میگویند کمتر افراد جامعه به کتابخوانی رو میآورند و میزان خریدوفروش کتاب در سالهای پسین رو به کاهش است. با این حال، شماری از جوانان تلاش میکنند تا فرهنگ مطالعه را ترویج داده و از ریشههای فرهنگی این کشور پاسداری کنند.
بررسی سلاموطندار از نظرسنجی 400 جوان دختر و پسر در 20 ولایت افغانستان نشان میدهد که ۷۸.۵ درصد این جوانان انگیزهی مهاجرت در سر دارند. این جوانان، میگویند که برای رسیدن به اهداف و خواستههای شان، چشمهای خود را به آن سوی مرزها دوخته اند.
شماری از جوانان در افغانستان با وجود داشتن شغل رسمی، در شرکتها و نهادهای دیگر نیز کار میکنند. سلاموطندار برای بررسی وضعیت شغلی این جوانان با 30 جوان فعال در حوزههای رسانه، مهندسی و گرافیک گفتوگو کرده است.
