د ملګروملتونو د نشهیي توکو او جرمونو دفتر (UNODC) په خپل تازه راپور کې ویلي چې په افغانستان کې د نشهیي توکو د کارونې بڼه د بدلون په حال کې ده او د دودیزو نشهیي موادو ترڅنګ د مصنوعي نشهیي توکو او طبي درملو ناوړه کارونه مخ پر ډېرېدو ده.
د پکتيا عامې روغتيا رياست مسوولان وايي چې د مرکز ګردېز په ګډون په ۱۴ولسواليو کې د پوليو«ګوزڼ» ناروغی د مخنيوي څلور ورځنی کمپاين سبا دوشنبه پیلېږي.
د دوی د معلوماتو له مخې، په دې کمپاین کې به له پنځو کلونو کم عمره شاوخوا ۲۵۸زره ماشومانو ته واکسین ورکړل شي.
د کډوالو ستونزو ته د رسېدو عالي کمېسیون وايي چې پرون «شنبه، سلواغې یوولسمه، ۳۵۰ کورنۍ له ګاونډیو هېوادونو څځه بېرته هېواد ته راستنې شوي دي.
د یاد کمېسیون په وینا، اته کورنۍ د نیمروز د ورېښمو پُل له لارې، څلور کورنۍ د هرات د اسلامکلا له لارې، ۲۰ کورنۍ د کندهار د سپینبولدک له لارې او ۳۱۸ کورنۍ د ننګرهار د تورخم له لارې هېواد ته داخلې شوې دي.
د اوزبیکستان چارواکي وايي چې په تېرو دوو کلونو کې له افغانستان سره په دوه اړخیزه سوداګرۍ کې د پام وړ پرمختګونه شوي دي.
د دواړو هېوادنو ترمنځ د ۲۰۲۵کال پرمهال د سوداګرۍ کچه ۱.۶ میلیارډه ډالرو ته رسېدلې ده چې دا د ۲۰۲۴کال په پرتله ۴۵.۵سلنه زیاتوالی ښيي.
دغه پروګرام ویلي چې افغانستان د نړۍ له تر ټولو د لوږې له بحرانونو سره مخ هېواد دی او له هر درېوو کسانو څخه یو کس بېړنیو خوړو ته اړتیا لري.
د مهاجرینو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون په وینا، پنځه کورنۍ د نیمروز د ورېښمو پل له لارې، شپږ کورنۍ د هرات د اسلامقلعه بندر له لارې، درې کورنۍ د کندهار د سپین بولدک له لارې او ۴۰۷ کورنۍ د ننګرهار د تورخم له لارې هېواد ته داخلې شوې دي.
د وروستیو میاشتو پرمهال په نړیوالو بازارونو کې د سرو زرو بیو لوړېدو سره دې چارې په هېواد دننه پر یوشمېر کورنیو منفي اغېز کړی او له ستونزو سره یې مخ کړي دي.
یوشمېر هغه کورنۍ چې د خپلو اولادونو د واده لپاره پر چمتووالي بوخت دي، سلاموطندار ته وايي چې د سرو زرو بیو لوړېدو دوی تر سخت فشار لاندې راوستې دي.
پروان کې یوشمېر کروندګر وايي چې د ژمي سخته سړه هوا او د معیاري ګلخونو کمښت، د تولید لوړ لګښت او د منظم بازار نشتوالي، د ژمي د سبزۍ کرلو چارې له ستونزو سره مخ کړي دي.
سلاموطندار د هېواد په بېلابېلو ولایتونو له ۳۰ مېرمنو سره مرکې کړي چې د مرکو پرمهال موندل شوې، ښوونیز او کاري محدودیتونو دوی اړ کړې چې په خپل کور کې په خپلسري توګه خیاطي، نقاشي او نورې حرفې زدهکړي.
که څه هم دوی له امکاناتو له کمښت شکایت لري، خو د یادو له ډلې ۱۸ هغه یې، بریالۍ شوي چې له دې لارې ثابت درامد ولري.
د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون اعلان کړی چې ایران او پاکستان یو زرو او ۶۴۸ افغانان له یادو هېوادونو ایستلي دي.
یاد کمېسیون په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې دغه کسان پرون چهارشنبه، د سلواغې ۸مه، د هرات د اسلامکلا، د نیمروز د ورېښموپُل، د کندهار د سپینبولدک، د ننګرهار د تورخم او د هلمند د بهرامچې له لارو افغانستان ته راستانه کړي دي.
د ننګرهار د امنیې قومنداني د مطبوعاتو مسوول سیدطیب حماد وایي چې د دې ولایت د جلالاباد ښار د اوومې امنیتي حوزې اړوند د مرکزي غوچکو په سیمه کې بیګاه شپې ۱۲ بجې د هستوګنې یو کور نړېدلی چې له امله یې، اووه کسان مړه شوي او یو بل ټپي دی.
په داسې حال کې چې د روان لمریز کال لپاره په افغانستان کې د مالي سرچینو د کمښت او د بشري اړتیاوو د زیاتېدو په اړه پرلهپسې خبرداري ورکړل شوي، یوشمېر هېوادونو، بنسټونو او بېلابېلو سازمانونو په تېره یوه میاشت کې، په ټولیز ډول له ۴۳میلیونه ډالرو ډېرې مرستې د افغانستان له مرستندویو بنسټونو سره کړې دي.
یوشمېر دندهلرونکې مېرمنې وايي، که څه هم دنده لري، خو د عاید لګولو اختیار نهورکول کېږي او د خاوند او یا هم کورنۍ له لوري د معاش ورسپارلو له امله پرې فشار راوړل کېږي.
دیني عالمان وايي چې اسلام کې مېرمن او نارینه دواړه د مالکیت حق لري او څوک واک نهلري چې د مېرمنې له خوښې پرته له هغې معاش واخلي.
د اوزبیکستان د ولسمشر شوکت میرضیایف له لوري د دې مسودې له مخې، ټاکل شوې د ۲۰۲۶کال د جون تر میاشتې پورې له افغانستان سره د پوځي ـ تخنیکي همکاریو یو پروګرام جوړ شي او وروسته د تایید لپاره د اوزبیکستان د ولسمشر تر څار لاندې امنیت شورا ته وړاندې شي.
هغه وویل: «له زلزلې راهیسې موږ په خیمه کې ژوند کوو. تقریباً څلور تر پنځو میاشتو کېږي چې ژوند مو په خیمه کې تېریږي. هغه کلینیکونه چې نهادونه زموږ لپاره جوړ کړي، زموږ د خیمې سره نږدې دي، نو که ناروغه شو همدې ته ځو؛ خو که ناروغي جدي وي، ښار ته ځو. دا بارانونه او واوره زموږ لپاره ډېرې ستونزې رامنځته کړي؛ ناروغان ډېر شوي او خیمې هم نه وې وېشل شوې.»
د هرات په یوه څنډه کې یوشمېر مېرمنې له طبي بوټو دودیز درمل جوړوي چې له دې لارې وکولای شي، مالي خپلواکي ترلاسه کړي. په دې کوچنۍ کارخونه کې مېرمنې وچ طبي بوټي جوشوي او د یوه بل ترڅنګ ناستې مېرمنې د ژوند کیسې هم کوي.
