په افغانستان کې د چاپېریال د خرابېدو جدي ګواښونه، لکه د ځنګلونو پراخ پرې کېدل، وچکالي او ککړتیا، د دې لامل شوي چې یوشمېر ځوانان د طبیعت د ژغورنې لپاره عملي هڅې پیل کړي. دغه ځوانان د نیالګیو کېنولو، د غرنیو بوټو د تخمونو راټولولو او خلکو ته د پوهاوي ورکولو له لارې هڅه کوي چې د هېواد لپاره یو زرغون او پیښتلرونکی راتلونکی جوړ کړي.
په کندهار، هلمند او زابل کې چارواکي وايي چې یاد ولایتونو کې د وروستیو سېلابونو له امله خلکو ته درانه ځاني او مالي زیانونه اوښتي دي. د لومړنیو معلوماتو له مخې، لږترلږه ۱۱ کسانو ته مرګژوبله اوښتې او تر ۲۰۰ ډېر کورونه ویجاړ شوي دي.
د دوی په وینا، د انټرنېټ ټیټ کیفیت او پرلهپسې پرېکېدل، خلک د ورځنیو کارونو په مخته وړو کې له جدي ستونزو سره مخ کړي دي.
د کابل اوسېدونکی نجیبالله وایي: «د انټرنېټ خدمات په ډېر لوړ لګښت فعالوم، هره میاشت شاوخوا دوه زره تر دوه نیم زره افغانیو پورې پیسې ورکوم، خو بیا هم کیفیت ښه نه دی. هر ولایت ته چې ځم، بېلابېل سیمکارتونه کاروم، ځکه په هر ځای کې یو سیمکارت کار نه کوي، او د انټرنېټ د کمزورۍ له امله مې یو مهم کاري فرصت هم له لاسه ورکړ، ځکه ونه توانېدم په یوه کاري غونډه کې ګډون وکړم.»
د اسلامي امارت او پاکستان ترمنځ د روانو کړکېچ او په سیمه کې د ایران، امریکا او اسراییلو د جګړې له امله د نورو ناخوالو ترڅنګ، په نړیواله کچه پر بازارونو هم اغېزې کړې دي.
له دې سره هممهاله، د هېواد یوشمېر اوسېدونکي هم په کورنیو بازارونو کې د خوراکي او سونتوکو د بیو له لوړېدو اندېښمن دي.
د لوګر د امنیې قومنداني مسوولان وایي چې د کوچني اختر په شپو ورځو کې د دغه ولایت په مرکز پلعلم، یوشمېر ولسوالیو او د کابل–ګردېز پر لویه لاره ۲۰ بېلابېلې ترافیکي پېښې رامنځته شوي چې له امله یې ۲۶ کسانو ته مرګژوبله اوښتې ده.
د ملګروملتونو پراختیايي پروګرام د افغانستان څانګې د توبرکلوز «نري رنځ» د نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي چې له ۵۰زرو څخه زیات د دې ناروغۍ، د ناروغانو درملنه یې کړې ده.
یادې ادارې نن سهشنبه، د وري څلورمه، پر خپله اېکسپاڼه لیکلي چې دغه ناروغان د تېر میلادي کال پرمهال تشخیص او درملنه یې شوې.
د کابل ښار ګڼشمېر اوسېدونکي د اختر شپو او ورځو پرمهال د پتاقیو د دېرې کارونې له امله شکایت کوي او له مسوولانو غواړي چې د دې کار مخه ونیسي.
د دوی په وینا، د پټاقیو کارولو خلک، په ځانګړې توګه ماشومان او لوړ عمرلرونکي کسان په وېره کې اچولي دي.
د کابل اوسېدونکي زیاتوي چې کله ناکله د پټاقیو غږ د امنیتي پېښو سره ګډوډېږي او د خلکو اندېښنه زیاتوي.
د هوا پېژندنۍ نړیوال سازمان(WMO) وايي چې له ۲۰۱۵ څخه تر ۲۰۲۵ کلونو پورې د نړۍ په ثبت شوي تاریخ کې تر ټولو ګرمه یوولس کلنه دوره بلل شوې او ۲۰۲۵کال د دویم یا درېیم تر ټولو ګرم کال په توګه ثبت شوی دی.
د اسلامي امارت د ویاند مرستیال وايي چې نن د پاکستاني ځواکونو له لوري د کونړ ناړۍ ولسوالۍ پر ځینو سیمو د هاوان مرمۍ ویشتل شوي دي.
د حمدالله فطرت په وینا، د دغو بریدونو په پایله کې یو ملکي وګړی شهید شوی او یوه ښځه ټپي شوې ده.
د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت ویاند حکمتالله اصفي وايي چې تېرکال د هېواد له هوايي ډګرونو څه باندې ۱۲زره الوتنې شوې دي.
اصفي ویلي، په همدې موده کې شاوخوا ۱.۶میلیونه مسافر هم لېږدول شوي دي.
ملګروملتونو د اوبو نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي چې د اوبو نړیوال بحران تر ټولو ډېرې اغېزې پر ښځو او نجونو دي.
یاد سازمان نن په یوه پیغام کې ویلي چې که څه هم د اوبو کمښت ټول خلک اغېزمنوي، خو ښځې او نجونې تر نورو ډېر زیان ویني.
د ماشومانو لپاره د ملګروملتونو ملاتړې اداره یا یونېسف وايي چې په ۲۰۲۵کال کې په افغانستان کې له دوه اعشاریه یو میلیونو څخه زیاتو کسانو ته د پاکو اوبو لاسرسی برابر شوی دی.
په نړۍ کې د خوښۍ د کلني راپور له مخې، افغانستان یو ځل بیا د نړۍ تر ټولو خپه یا غمجن هېواد بلل شوی، په داسې حال کې چې فنلند د نهم پرلهپسې کال لپاره د تر ټولو خوښ یا خوشحاله هېواد مقام خپل کړی دی.
د راپور له مخې، د افغانانو په ځانګړي ډول د ښځو د ژوند د رضایت کچه تر ټولو ټیټه ثبت شوې چې له ۱۰ نمرو څخه یوازې ۱.۲ ده.
د اوزبیکستان حکومت اعلان کړی چې افغانستان ته یې د خوراکي توکو په ګډون له ۲۹۰ ټنو څخه ډېرې بشري مرستې استولې دي. دغه مرستې د حیرتان بندر له لارې د افغانستان مسوولانو ته سپارل شوې دي.
په قطر کې د افغانستان د سفارت سرپرست سهیل شاهین ویلي چې د ا.ا د چارواکو نومونه باید د ملګروملتونو له تور نوملړ څخه لرې شي، ځکه وینا یې، دا د افغانستان او نړۍ ترمنځ د تعامل پر وړاندې لوی خنډ دی.
د ملګروملتونو سرمنشي، د انتونیو ګوترېش له متحده ایالات او اسراییل وغوښتل چې له ایران سره روان کړکېچ ته د پراخېدو مخکې د پای ټکی کېږدي، او خبرداری یې ورکړ چې دا جګړه کېدای شي «له کنټروله ووځي» او جدي ناوریني پایلې ولري.
