په تېرو درېیوو کلونو کې د غزني اوسېدونکو لهخوا د روغتیا، پوهنې، کرنې او نورو زیربنایي برخو کې له ۵۰ زیاتې ټولییزې پروژې پلي شوي او دغه بهیر لاهم روانه دی.
دغه موده کې د غزني په مرکز او ولسوالیو کې ۱۸ ښوونځي، ۱۴ دیني مدرسې، ۱۰ روغتیايي مرکزونه، اووه مخابراتي شبکې او پنځه د اوبو بندونه جوړ شوي دي.
د لوګر په مرکز پلعلم ښار کې د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست له لوري د کتابونو یو ورځنی نندارتون جوړ شوی دی. په جوړ شوي نندارتون کې زرګونه ټوکه دیني، سیاسي، ادبي، ټولنیز او معلوماتي کتابونه نندارې ته وړاندې شول.
د دغه ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست رییس رفېعالله صمیم جوړ شوي نندارتون ته وویل، د کتابونو دغه نندارتون جوړېدو څخه یې موخه ځوانان کتاب او مطالعې ته رابلل دي.
د کندهار اوسېدونکی ۲۵کلن سیدیس اتش چې د طب پوهنځي زدهکړیال دی او له تېرو څلور کلونو راهیسې په سکرو رسامي کوي.
سدیس چې دغه هنر له روزنې پرته زدهکړی، خپل لومړۍ رسامي د درسي کتاب په وروستۍ پاڼه وکښله، هغه ساده طرحه چې هنر سره د نوموړي د لېوالتیا لومړی ګام و. هغه د خپل نږدې ملګرو په هڅونه دې لارې ته دوام ورکړی.
د لوګر د اطلاعاتو او فرهنګ رییس رفیعالله صمیم وویل، مرکز پلعلم او ولسوالیو کې د لرغونو سیمو او اثارو په اړه تازه څېړنې کیږي.
د کابل په پُلسرخ کې یوې کوچنۍ کارخونې څخه د رنګ او تېلو بوی او د هنر د زدهکولو لپاره د زدهکونکو غږونه اورېدل کېږي.
د نقاشۍ دا کارخونه چې څلور دیوالونه یې رنګین انځورونه لري او نجونې د پنسلونو او برسونو په مرسته نقاشي کوي. ماه ګل وايي چې د انځورګرۍ په دې ورکشاپ کې، هغې هڅه کړې چې خپل او په ټولنه کې د ښځو شتون وساتي.
د لوګر د امربالمعرف، نهېعنالمنکراو شکایتونو اوریدو رییس مولوي عبدالحکیم حقاني پلعلم کې یوې غونډې ته وویل: « دغه ۵۰۰ د ساز او سرود وسایل چې بېلابېلو سیمو کې له یوشمېر مراسمو څخه د محتسبینو له خوا راټول شوي و، نن وسوځول شول او دغه توکي د امربالمعروف او نهي عن المنکر قانون په رڼا کې راټول او له منځه یوړل شول.»
کابل کې کتابلرونکي او کتابپلورونکي وايي چې ټولنه کې ډېر کم کسان د کتاب لوستلو ته مخه کوي او وروستیو کلونو کې د کتاب لوستلو دود د پاوړ کم کمرنګه شوی دی.
یوشمېر ځوانان وايي، هڅه کوي چې د کتاب لوستلو دود ته وده ورکړي او د هېواد له فرهنګي ريښو ساتنه وکړي. که څه هم نوموړي هیله درلوده چې دا چاره به یې، ګټوره وي، خو ټولنه کې د واکمن فقر له امله اغېزمنه نهوه.
د کابل ښار په درېیمه ناحیه کې هغه ځای ته راغلي یوو چې ارامه فضا لري او د کتابونو او تازه جوړې شوې قهوې بوی پهکې احساسېږي.
د عرفان په نوم کتابځای؛ د کتاب مینوالو لپاره ارامه فضا رامنځته کړې او هغه ځای دی چې د کتاب لوستلو فرهنګ یې ژوندی ساتلی دی.
د کابل ښار شهرنو پارک ته څېرمه ولاړ ځوان غواړي هغه کتابونه وپلوري چې ده ته نږدې کېښودل شوي دي.
کله چې هغه ته نږدې شوم، له واره یې، یو کتاب راته مخکې کړ. «دا کتاب «لطفا ګوسفند نباشید» دی. ډېر خلک یې، اخلي او هدف یې، د ځان پېژندل دي.» هغه سیدفرید نومېږي او که څه هم د خپل ژوند درې لسیزې یې تېرې کړې؛ خو د لوستلو او لیکلو فرصت یې نهدی ترلاسه کړی.
په ننګرهار کې د نارنج ګل دودیزه او کلنۍ مشاعره د هېواد د ګڼو ولایتونو د شاعرانو سربېره، د خېبرپښتونخوا څخه هم د یوشمېر شاعرانو په ګډون جوړه شوه.
دا مشاعره چې د تېرو کلونو په څېر د پسرلي په لومړیو کې جوړه شوه، شاعرانو او ادبپالو پهکې د شعر پر ژبه د نارنجګل مشاعرې پر تاریخي ارزښت او د دودیزو مشاعرو پر اړتیاوو خبرې وکړې.
د غزني په زوړ ښار کې مې د دغه ولایت له یوه فرهنګي شخصیت سره خبرې وکړې. هغه سیمه چې د هستوګنې کورونه یې لوړ دیوالونه لري او د انسان ذهن له نن څخه سلګونه کاله وړاندې ژوند ته وړي. نوموړی په ځانګړو ورځو کې د غزني د زوړ ښار د اوسېدونکو لهخوا د سمنک، دکچې او نورو نذرونو د نیولو په اړه کیسه کوي.
اختر چې د مسلمانانو له خاصو مناسبتي ورځو څخه دی، په ټولو اسلامي هېوادونو کې د ځانګړو مراسمو په ترڅ کې نمانځل کيږي.
د سلاموطندار راډیو تاسو درنو هېوادوالو او ټولو مسلمانانو ته د اختر مبارکي وړاندې کوي او هیله لري چې له خوښیو ډک اختر ولرئ.
د غزني د اطلاعاتو او فرهنګ رییس حمیدالله نثار سلاموطندار ته وویل، تېر ۱۴۰۳ لمریز کال کې د زرګونه کورنیو سیلانیانو ترڅنګ، ۴۰۰ بهرنیو سیلانیانو
سلاموطندار له ۲۲ سوداګرو او کاروباري مېرمنو سره د مرکو په ترڅ کې موندلې چې یادې مېرمنې له شته ستونزو سره سره پر دې بریالۍ شوي چې خپل کوچني کاروبارونو ته له کوره پراختیا ورکړي او د پام وړ لاستهراوړنې ولري. د کابل اوسېدونکې ۲۳کلنه قدسیه له درېوو کلونو راهیسې خیاطي کوي.
د سوریې د لنډمهالي حکومت مشر احمدالشرع په دغه هېواد کې پر ملي یووالي او د سولې پر پایښت ټينګار کړی دی.
نوموړی دغه څرګندونې داسې مهال کوي چې دا مهال د سوریې په شمال کې د مخکیني پرځېدلي حکومت ولسمشر بشاالاسد پلوي ځواکونه د احمدالشرع تر مشرۍ لاندې لنډمهالي حکومت سره په نښته دي.
سلاموطندار په دغه راپور کې له ۳۰ ځوانانو سره مرکې کړي چې د یادو مرکو پرمهال ۲۸ ځوانانو د دوی د ملاتړ او طرفیت لوړونې لپاره د پروګرامونو له کمښت شکایت لري.
د یادو ۳۰ ځوانانو له ډلې یې، ۱۵ نارینه او ۱۵ ښځینه دي چې وايي، د ځوانانو ملاتړو بنسټونو خپل فعالیتونه درولي او یا هم د پام وړ کم کړي دي.
