اونی کیمدیر اسرائیلنی زمانهوی و قدرتلی دولت گه ایلنتیرگن خلاصکار دیب بیلهدی، باشقهلر ایسه یقین شرقنی قانگه باتیرگن اینگ خوفلی سیاستچی صفتیده کورهدی. خوش، بنیامین نتانیاهو کیم اوزی؟ او قندهی قیلیب عادی حربیدن مملکتنینگ اینگ اوزاق ییللیک رهبریگه ایلندی و او باشلهگن اوروشلر بوگون دنیانی قهیی نقطه گه آلیب کیلدی؟
قوییدهگی تحلیلده، اسرائیل ییتکچیسی نتانیاهونینگ سیرلی شخصیتی، سیاسی اویینلری و او طفیلی اوزگرهیاتگن ینگی دنیا ترتیبیگه نظر تشلهیمیز.
بنیامین نتانیاهو میلادی ۱۹۴۹ ییلی ۲۱ اکتوبرده تیلآویو ده نیاگه کیلگن و قدس شهریده اولغهیگن. یقینلری و خلق آرهسیدهگی لقبی – «بیبی». اونینگ شخصی حیاتی هم خوددی سیاسی فعالیتی کبی رنگ-برنگ کیچگن. نتانیاهو حیاتی دوامیده اوچ مرته تورموش قورگن. اونینگ بیرینچی تورموشی میلادی ۱۹۷۲ ییلده مریم ویزمن بیلن قوریلگن بولیب، اولر ۱۹۷۹ ییلگچه بیرگه یششگن. بو نکاحدن نتانیاهونینگ ناهه اسملی قیزی بار. ۱۹۸۱ ییلده او فلور کیتس بیلن عایله قورهدی، بیراق بو مناسبتلر هم اوزاققه چوزیلمهی، ۱۹۸۸ ییلده اجرهشیش بیلن یکونلنهدی. سیاستچینینگ حیاتیدهگی اینگ مستحکم و اوزاق ییللیک نکاحی ۱۹۹۱ ییلده سارا بنآرسی بیلن باشلنگن. بوگونگی کونده سارا نتانیاهو نهفقط مملکتنینگ بیرینچی خانمی، بلکی اسرائیل تاریخیده اوزیگه خاس اورینگه ایگه عیال حسابلنهدی. سارا و بنیامین نتانیاهولرنینگ ایکی نفر اوغلی بار.
اونینگ شخصیتیدهگی غرب دنیا قرهشینینگ شکللنیشیده آتهسی، تنیقلی تاریخچی عالم بنزیون نتانیاهونینگ اورنی کتته. آتهسینینگ علمی فعالیتی سببلی عایله بیر مدت امریکا گه کوچیب اوتهدی. بولهجک سیاستچی اوسمیرلیک ییللرینی امریکانینگ فلادلفیا یقینیده اوتکزهدی و او ییردهگی اورته مکتبنی تماملهیدی.
امریکادهگی حیات نتانیاهو گه دنیانینگ اینگ نفوذلی عالیگاهلریده تحصیل آلیش امکانینی بیردی. او امریکانینگ نفوذلی ماساچوست تکنالوژی انستیتوتیده (MIT) معمارلیک بوییچه لسانس و بیزنس (تجارت) باشقرووی (MBA) بوییچه ماسترلیک درجهسینی آلدی. علمگه بولگن اشتیاقی اونی کیینچهلیک هاروارد بیلیم یورتیگه ییتکلهدی و او ییرده سیاستشناسلیک یونهلیشیده تحصیل آلدی.
بیراق نتانیاهونینگ حیاتی فقط کتابلر آرهسیده اوتمهگن. ۱۹۶۷ ییلده وطنیگه قیتگن بنیامین اسرائیل مدافعه کوچلری صفیگه چقیریلهدی. او مملکتنینگ نخبه مخصوص بولینمهسی – Sayeret Matkal صفیده خذمت قیلیب، کپیتان عنوانیگچه کوتریلدی. ۱۹۷۲ ییلده ترورچیلر تامانیدن گروگه آلینگن اوچاق یولاوچیلرینی قوتقریش بوییچه اوتکزیلگن اوته خوفلی عملیاتده بیواسطه اشتراک ایتدی و جنگ میدانیده یرهلندی.
سیاسی حیاتی
بنیامین نتانیاهو زمانهوی اسرائیل تاریخیدهگی اینگ تأثیرلی و اینگ بحثلی سیاستچیلردن بیری حسابلنهدی. او اوچ مرته حاکمیت گه کیلگن و ۱۸ ییلدن آرتیق وقت دوامیده باش وزیر لوازمیده ایشلهگن. ۱۹۹۶ ییلده نتانیاهو اسرائیل تاریخیدهگی بیرینچی توغریدن-توغری باش وزیرلیک سیلاویده غلبه قازاندی. او اولگی باش وزیر شیمان پریسنی کیچیک فرق بیلن مغلوب ایتدی. بو دورده او فلسطین دولتی مسئلهسیده قطعی موقعینی ایگللهدی، یهودی اهالی شهرچهلرینی کینگهیتیریشنی دوام ایتتیردی همده اسرائیل خوفسیزلیک سیاستینی کوچهیتیردی.
بوندن تشقری جنوبی لبنان دهگی عملیاتلر دوام ایتدی و اسرائیل اردوسی لبنان دهگی خوفسیزلیک حدودنی سقلب قالدی. آرهدن اوچ ییل اوتیب، یعنی ۱۹۹۹ ییلگی سیلاولرده او یهود براک گه یوتقزدی و حاکمیتنی ترک ایتدی. بیراق بو بیلن حاکمیتدن چیکلنیب قالمهدی. او ۲۰۰۳ ییلدن ۲۰۰۵ ییلگه قدر مالیه وزیری لوازمیده ایشلهدی. بو مدتده مملکت اوچون فایده کیلتیرهدیگن کوپلب ایشلرنی عملگه آشیردی. خصوصاً دولت خرهجتلرینی قیسقرتیردی، خصوصیلشتیریش دستورلرینی کینگهیتیردی همده بازار اقتصادیاتی اصلاحاتلرینی عملگه آشیردی. کوپلب اقتصادچیلر اسرائیلنینگ کیینگی اقتصادی اوسیشده عینن شو دور سیاستی مهم رول اوینهگنینی تأکیدلهدی.
شوندن سونگ، ۲۰۰۹ ییلده او ینه حاکمیتنی اوز قولیگه آلدی. عینن شو ییلدن باشلب او ایراننی اساسی تهدید صفتیده کورسته باشلهدی. نتانیاهو دییرلی برچه خلقارا چیقیشلریده ایران یدراو (هسته) دستورینی اسرائیل اوچون اینگ کتته خوف دیب اتهدی. او امریکانی ایران گه نسبتن قتیقراق سیاست یوریتیشگه چقیردی. شو بیلن بیرگه، حماس بیلن اوزارا اوروشلرنی باشلب بیردی. اونینگ رهبرلیگی دوریده غزهده بیر نیچته ییریک حربی عملیاتلر بولیب اوتدی. جملهدن ۲۰۱۲ ییلده مدافعه ستونی عملیاتی، ۲۰۱۴ ییلده «مستحکم قایه» (صخره استوار) عملیاتی و ۲۰۲۱ ییلده «دیوارلر قوریقچیسی» عملیاتینی عملگه آشیرگن. اسرائیل تامانی مذکور عملیاتلرنینگ برچهسینی حماس راکته هجوملریگه جواب صفتیده باشلنگنینی تأکیدلب کیلهدی. ۲۰۲۳ ییلنینگ اکتوبر آيیده باشلنگن غزهده اوروشگه عینن شو بهانه بولگن.
عرب دولتلری بیلن یقینلشوو
۲۰۲۰ ییلده اسرائیل، عرب دولتلری – بیرلشگن عرب امیرلیکلری، بحرین، مراکش همده سودان بیلن دوستانه و مستحکم علاقهلرنی اورنتدی. بو جریان تاریخ گه «ابراهام یعنی ابراهیم کیلیشووی» صفتیده کیردی. کیلیشوونینگ «ابراهیم» دیب ناملنیشی رمزی معناگه ایگه. اسلام، مسیحیت و یهودیلیک دینلرینینگ برچهسیده ابراهیم (ع) عمومی پیغامبر و بویوک باباکلان صفتیده اعزازلنهدی. حجت ایجادکارلری بو نام آرقهلی عرب و یهودی خلقلری اورتهسیدهگی عمومی ایلدیزلرنی همده تینچلیککه بولگن اینتیلیشنی افادهلماقچی بولگنلر. اوشبو کیلیشوو یقین شرق دهگی کوپ ییللیک سیاسی موزلیکنی ییریتیب یوبارگن اینگ ییریک ژئوپولیتیکی واقعهلردن بیری بولدی. حجتنینگ امضالنیشیده امریکا جمهور باشلیغی دونالد ترامپ مهم رول اوینهگن. رسمی امضالش مراسمی ۲۰۲۰ ییل ۱۵ سپتمبر کونی واشنگتنده، آق اویده بولیب اوتگن.
شو اورینده بیر قیزیق معلومات گه اعتبارینگیزنی قرهتماقچی میز. «ابراهیم کیلیشووی» گه قدر عرب دنیاسیدن فقط گینه ۱۹۷۹ ییل مصر و ۱۹۹۴ ییلده اردن اسرائیل بیلن رسمی تینچلیک شرطنامهسینی امضالهگن ایدی. ۲۶ ییللیک تنفسدن کیین، بیرلشگن عرب امیرلیگی، بحرین و مراکش بو قدمنی تشلهگن نوبتدهگی عرب دولتلری بولدی. کیلیشوونینگ اساسی سیاسی و اقتصادی سببلری دیه منطقهده ایراننینگ کوچهیشی همده غربی ساحل دهگی فلسطینلیکلر ییرلرینی اسرائیل ترکیبی گه رسماً قوشیب آلیش ریجهسینی وقتینچه توختهتیشگه راضی بولیش دیه کورسهتیلگندی.
ابراهیم کیلیشووی نتیجهسیده تلآویو همده دوبی اورتهسیده هر کونی اونلب اوچاقلر اوچه باشلهدی. یوز مینگلب اسرائیللیک توریستلر امیرلیکلر گه سیاحت قیلدی. ابوذبی و منامهده، بیرلشگن عرب امیرلیکلری و بحرین ایسه تلآویو اوز ایلچیخانهلرینی آچدی. بیرگینه اسرائیل و بیرلشگن عرب امیرلیکلری اورتهسیدهگی تاوار آلیش-بیریش حجمی قیسقه مدت ایچیده میلیاردلب دالر گه ییتدی. شونینگدیک، ایرکین سودا توغریسیده شرطنامهلر امضالندی.
نتانیاهونینگ حاکمیتدن کیتیشی
۲۰۱۹ ییلده اسرائیل باش قاضیسی نتانیاهو گه نسبتن فریبگرلیک، پارهخورلیک و ایشانچنی سوءاستعمال قیلیش عیبلاولرینی اعلان قیلدی و او رسماً محکمه قیلینگن ایلک عملدهگی باش وزیر گه ایلندی. او ناقانونی ساوغه قیلیش، ییتکرمهلر بیلن یشیرین تیل بیریکتیریش همده پارهخورلیک کبی جنایتلرنی صادر ایتگنلیکده عیبلنگن. حاضرگچه اوشبو ایشلر بوییچه محکمه جریانلری دوام ایتماقده. نتانیاهو برچه عیبلاولرنی مطلقا رد ایتیب، اولرنی سیاسی مخالفلری تامانیدن اویوشتیریلگن «جنایتلر» دیب اتب کیلهدی.
شو نزاعلر نیگیزیده ۲۰۲۱ ییلده تورلی حزبلر نتانیاهو گه قرشی ائتلاف توزدی. نتیجهده، او باش وزیرلیکنی ترک ایتدی و مخالفت لیدریگه ایلندی. آرهدن کوپ وقت اوتمهی، ۲۰۲۲ ییلنینگ دسمبریده نتانیاهو ینه باش وزیر بولدی. بو سفر او اسرائیل تاریخیدهگی اینگ اونگ قنات حکومتلردن بیرینی توزدی. شوندن سونگ، او عالی محکمه وکالتلرینی قیسقرتیریب، پارلمان وکالتلرینی کینگهیتیردی. بو اسرائیل تاریخیدهگی اینگ ییریک ناراضیلیک نمایشلریگه سبب بولدی. ۲۰۲۳ ییل ۷ اکتوبر کونی حماس اسرائیل حدودیگه کینگ کولملی هجوم اویوشتیردی. نتانیاهو بونگه جواباً اوروش اعلان قیلدی. مینگلب راکتهلر اوچیریلدی، یوزلب آدملر اولدیریلدی و گرو گه آلیندی. بو اونینگ سیاسی فعالیتیدهگی اینگ مهم واقعه بولدی.
امریکا جمهور باشلیغلری بیلن مناسبتلر
امریکانینگ ۴۳ جمهور باشلیغی جورج بوش دوریده امریکا-اسرائیل همکارلیگی مستحکملندی. اوشبو وقتده تروریزم گه قرشی کورهش ایکی دولتنی ینهده یقینلشتیردی. ۲۰۰۱ ییلدهگی ایگیزهک بنالرنینگ پارتلشی هم وضعیتنی امریکاده مسلمان دولتلر گه نسبتن کیسکین قرهشلرنی ایلگری سوریلیشیگه سبب بولگن.
امریکانینگ ۴۴ جمهور باشلیغی بارک اوباما دوریگه کیلیب، امریکا و اسرائیل مناسبتلری ترنگلشدی. چونکی، ۲۰۱۵ ییلده ایران و امریکا، شونینگدیک، باشقه ییریک دولتلر اورتهسیده قوشمه حرکت ریجهسی دیب ناملنگن یدراو کیلیشووی امضالنگن. اوباما ماموریتینینگ فکریچه، کیلیشوو ایراننینگ یدراو قورالینی یرهتیش امکانیتینی چیکلهیدی، خلقارا نظارتنی کوچهیتیرهدی، یقین شرقده اوروش خوفینی کمهیتیرهدی.
نتانیاهو ایسه، بو کیلیشوو گه کیسکین قرشی چیققن و اونی اسرائیل خوفسیزلیگی اوچون خوف دیب حسابلهگن. شونینگ اوچون ایریم اسرائیل سیاستچیلری اوبامانی ایران گه نسبتن حددن تشقری یومشاق دیب تنقید قیلگن. اما اوباما ایراننی امریکا اتفاقچیسی صفتیده قوللب-قوتلمهگن عکسینچه، او ایراننینگ یدراو دستورینی چیکلشگه اورینگن. شو بیلن بیرگه، اوباما فلسطینلیکلر بیلن تینچلیک مذاکرهلرینی قیته تیکلشگه حرکت قیلگن. بو موضوع نتانیاهو حکومتی بیلن بیر نیچه بار ضدیتلر گه سبب بولگن. عینن شو ییلی نتانیاهو امریکا کانگرسیده اوبامانینگ ایران سیاستینی آچیق تنقید قیلگن.
امریکانینگ ۴۵ و ۴۷ جمهور باشلیغی دونالد ترامپ بیلن نتانیاهو دوستانه، حتا جوده یقین مناسبتده بولگن. ترامپ دوریده امریکا قدسنی اسرائیل پایتختی صفتیده تن آلدی، امریکا ایلچیخانهسی قدس گه کوچیریلدی، «ابراهیم کیلیشووی» امضالندی. بو ایسه، اوز نوبتیده نتانیاهونینگ مملکتدهگی و خلقارا میداندهگی دیپلماتیک یوتوقلریدن بیری صفتیده بهالندی.
مملکتنینگ ۴۶ جمهور باشلیغی جوبایدن هم نتانیاهو بیلن بیر نیچه اون ییللیک قدردان بولگن.
فلسطین و ایران بیلن ضدیت
میلادی ۲۰۲۳ ییلنینگ ۷ اکتوبر کونیده باشلنگن غزهدهگی اوروش و خونریزلیکلر بوتون دنیانی لرزه گه کیلتیردی. اوروش دوامیده غزهده بیر نیچه اونگ مینگلب فلسطینلیکلر هلاک بولدی، حدودنینگ کتته قسمی ویران بولدی و میلیونلب آدملر کوچیشگه مجبور بولدی. بالهلر و تینچ اهالی آچلیکدن همده آغیر اوروش شرایطیدن اذیت چیکماقده. اسرائیل فلسطین گه انسان پرورلیک یاردم آلیب کیریلیشینی هم بیر نیچه بار توسیب قویگن. خلقارا جنایت محکمه ۲۰۲۴ ییلده نتانیاهو و سابق مدافعه وزیری یوآو گالانت گه نسبتن اوروش جنایتلری و انسانیت گه قرشی جنایتلر بوییچه حبس گه آلیشگه حکم چیقرگن.
نتانیاهو حکومتی اوروش جنایتلری، انسانیت گه قرشی جنایتلر و نسل کُشلیککه عاید عیبلاولر گه دوچ کیلهیپتی، بیراق اسرائیل بو عیبلاولرنی رد ایتیب کیلهدی و خلقارا محکمهلرده ایشلر دوام ایتماقده. ۲۰۲۶ ییلنینگ باشیده نتانیاهو حکومتی ایران بیلن کینگ کولملی اوروش باشلهگنینی اعلان قیلدی. اسرائیل حکومتی بو حرکتنی ایراننینگ یدراو و حربی صلاحیتینی یوق قیلیش ضرورتی بیلن ایضاحلهگن.
دستلب ترامپ و نتانیاهو ۱۰ کون ایچیده ایراننی اشغال ایتیشینی بانگ اورگندی، اما ایران اولر اویلهگندیک ضعیف دولت بولیب چیقمهدی. ایران دشمن، تامانگه قرهته شدتلی هجوم قیلدی. جاری ییلنینگ ۱ مارچ گه اوتر کیچهسیده باشلنگن امریکا-ایران-اسرائیل اوروشی حاضرگی کونگچه دوام ایتماقده.
نتانیاهو قندهی بهالندی؟
تاریخچیلر و سیاستشناسلر آرهسیده نتانیاهو حقیده یکدیل فکر یوق. بعضیلر اونی داوید بن گوریون دن کیینگی اینگ تأثیرلی اسرائیل رهبرلریدن بیری دیب حسابلهیدی. باشقهلر ایسه، اونی مملکت تاریخیدهگی اینگ جنجلی سیاستچیلردن بیری صفتیده بهالهیدی.
شونگه قرهمی، بیر مسئلهده دییرلی همه متخصصلر فکری بیر خیل: بنیامین نتانیاهو ۲۱ عصر یقین شرق سیاستینی اینگ کوپ شکللنتیرگن سیاسی اربابلردن بیری دیر. اونینگ قرارلری نهفقط اسرائیل و فلسطین، بلکی بوتون منطقه همده امریکا-یقین شرق مناسبتلریگه کتته تأثیر کورستگن.
یازووچی: کامله قابیلاوف
عرب الفبا گه اوگیروچی: نصرتالله احدی
