سلاموطندارنینگ افغانستان آلتی ولایتیدهگی ۲۲ نفر یاش بیلن اوتکزگن صحبت نتیجهلری شونی کورستهدی کی، اولرنینگ ۲۰ نفری عایلهلر تامانیدن عملگه آشیریلهدیگن ضررلی تقاسلشلرنی اوزینی پست بهالش حسینینگ اینگ مهم سببی دیب بیلگن. ینه ایکی نفر ایسه باشقهلرنینگ قضاوتیدن قورقیش و اجتماعی ترماقلرنینگ تأثیری طفیلی بو حالت گه دوچ کیلگنینی ایتگن.
گزارشده قتنشگن یاشلر اوشبو حسیاتنینگ عاقبتلرینی تورلیچه تصویرلهگن. اولرنینگ ۴ نفری یالغیزلیککه بیریلیش، ۸ نفری اوزیگه بولگن ایشانچنینگ پسهیشی، ۴ نفری قرار قبول قیلیشدهگی ایککیلنیش، ینه ۴ نفری ایسه امکانیتلرنی بای بیریش و توشکونلیکنی اساسی عاقبتلر دیب حسابلهیدی. ایکی نفر ایسه بو حقده فکر بیلدیرمهگن.
روانشناس علمی منبعلریگه کوره، «اوزنی پست بهالش» متخصصلیک ادبیاتلریده «کملیک حسی» صفتیده تنیلگن. امریکا روانشناسلیک اویوشمهسی تعریفی گه کوره، بو حالت انسان دهگی حقیقی یا کی تصور قیلینگن کمچیلیکدن کیلیب چیقهدیگن اساسی ییتیشماوچیلیک و ایشانچسیزلیک حسی دیر. تدقیقاتچیلر اوزینی پست بهالش مستقل روحی کسللیک ایمسلیگینی، بلکی کوپراق سورونکهلی پست اوزینی قدرلش بیلن باغلیقلیگینی تأکیدلهیدیلر.
کاپیسالیک ۲۳ یاشر شریفه عایلهدهگی دایمی تقاسلشلرنی بو حسیاتنینگ سببی دیب بیلهدی. او شوندهی دییدی: «عایلهم باشقه قیزلر قییرلرگه دیر ییتیب بارگنینی، تشکیلاتلرده ایشلهیاتگنینی ایتهدی. مینگه ایسه، سین اوقیدینگ، بیراق نیمه گه ایریشدینگ؟ دییشهدی. بو مینگه جوده یامان تأثیر قیلهدی و مین اولردیک موفقیت قازانه آلمهیمن دیب اویلهی من. شو سببلی کوپلب امکانیتلرنی بای بیرگن من.»
کابللیک ۲۸ یاشلی احمد خبیر هم عایلهوی تقاسلشلرنینگ کتته تأثیری بارلیگینی ایتهدی. اونگه کوره: «حتا عایلمده هم مینگه فلانچهنینگ اوغلینی کور، انگلیس تیلینی و کمپیوترنی یخشی بیلهدی، سین ایسه بیلمهیسن دیب ایتیشردی. بو مینینگ قرارلریمگه جوده کتته تأثیر کورستهدی و ایش باشلشگه جرئت تاپه آلمسدیم.»
بو یاشلرنینگ ایکی نفری ایسه اوزینی پست بهالش حسینینگ بیر قسمی اوز قابلیتلری و موقعی گه نسبتن شخصی قرهشلریدن کیلیب چیققنینی ایتگن. اولر اجتماعی ترماقلر هم بو حسیاتنینگ کوچهیشیگه سبب بولهیاتگنینی تأکیدلشگن.
کابللیک ۲۳ یاشلی محمدحسن شوندهی دییدی: «مثلاً باشقه آدمدهگی بیلیم نیگه مینده یوق دیب اویلهیمن. نیگه مین اوندن پست من، دیگن فکر تاپیلهدی. چونکی اوزیمنینگ اورنیمنی پست دیب حس قیلهمن و بیلیم جهتیدن اوزیمنی دایما باشقهلر بیلن تقاسلب کیلگن من.»
کابل یشاوچیسی ۲۲ یاشر لاله ایسه شوندهی دییدی: «مکتبلر یاپیلگندن کیین اجتماعی ترماقلر گه کوپراق مراجعت قیلدیم. بو مینگه روحی چرچاق و معمالر کیلتیردی. اوزینی باشقهلر بیلن تقاسلش آدمگه جوده یامان تأثیر قیلهدی. کیمدیر سیندن یخشیراق یا کی تیزراق موفقیت گه ایریشگنینی کوریش سلبی عاقبتلر گه آلیب کیلهدی.»
سلاموطندار بیلن صحبت قیلگن یاشلرنینگ اوچ نفری اوزینی پست بهالش حسی سبب مهم تعلیم و ایش امکانیتلرینی هم بای بیرگنینی ایتگن. اولرنینگ تأکیدلشیچه، بو حالت نهفقط ایشانچنی کمهیتیرگن بلکی حیات یولینی اوزگرتیریشی ممکن بولگن امکانیتلرنینگ هم قولدن کیتیشیگه سبب بولگن.
کابللیک ۲۸ یاشلی محمد شوندهی دییدی: «اوزینی پست بهالش طفیلی جوده کوپ امکانیتلرنی یوقاتدیم. بیر مکتبنینگ اجرائیه مدیری بولیشیم کیرهک ایدی. تنلاونینگ برچه باسقیچلریدن اوتدیم. بیراق مینگه اوقیتووچیلر بیلن ییغیلیشلر اوتکزیش و ملَکه آشیریش دستورلرینی تشکیل ایتیش کیرهکلیگینی ایتیشگنده، بیردن واز کیچدیم. بیلیمیم باشقهلرنیکیدن کم بولسه نیمه قیلهمن، دیب قورقدیم بونینگ حسی یامان ایدی.»
بلخ ولایتینینگ مزارشریف شهریدن بولگن ۲۲ یاشلی طلبه رحمتالله ایسه شوندهی دییدی: «کورسیمیزده مینی صنف سرداری تعیینلشگن ایدی. صنفیمیزده ۲۶ نفر طلبه بار ایدی و استاذدن کیینگی اینگ کتته مسئولیت صنف وکیلی ایدی. جوده خواهلهگن بولسم هم، بو وظیفهنی بجره آلمهدیم و اونی باشقه کیشیگه تاپشیردیم. آرزویمنی باشقهسیگه بیردیم، چونکی اوزیمده قابلیت یوق دیب اویلردیم.»
بو یاشلرنینگ ایریملری دوالنیش اوچون متخصصلر گه هم مراجعت قیلگن. اولرنینگ ایتیشیچه، روانشناس مصلحتلر اولر گه اوزلریگه و قابلیتلریگه باشقچه نظر بیلن قرهشگه یاردم بیرگن.
۲۲ یاشلی فریما، مزارشریف شهریده یشهیدی و معما سبب روانشناس گه مراجعت قیلگن. او شوندهی دییدی: «روانشناس آلدیگه باردیم. او قریب ایکی ساعت دوامیده مین بیلن صحبتلشدی، کتابلر توصیه قیلدی، انگیزه بیروچی ویدیولر یوباردی و تورلی مشقلرنی مصلحت بیردی. شو توصیهلر سونگی آیلر دوامیده مینگه اوزیمنی باشقهلر بیلن تقاسلشمسلیک و هر کیمنینگ اوز یولی بارلیگینی توشونیشگه یاردم بیردی.»
کابللیک ۲۳ یاشلی حوریه هم روانشناس گه مراجعت قیلگن شوندهی دییدی: «بیرینچی اوچرهشووده مینگه کتاب اوقیش، تلفوندن اوزاقراق بولیش و یالغیز قالمسلیک توصیه قیلیندی. کیین بیر نیچه جلسه دوامیده سوال-جوابلر بولدی. بیر مدتدن کیین اوچرهشوولر یکونلندی. خدا گه شکر، حاضر یخشیمن و اوزیمنی اوقیشگه بغیشلهگن من.»
گزارش دوامیده ایریم آته-آنهلر بیلن هم فرزندلریگه اوزینی پست بهالش حسی حقیده صحبت اوتکزیلگن. مزارشریفلیک ۴۵ یاشلی آته یاسیننینگ فکریچه، آته-آنهلرنینگ تنبیهلری و ضررلی تقاسلشلری بو حسیاتنینگ کوچهیشیگه سبب بولهدی. اونگه کوره: «اوغلیمنینگ حاضرچه ایشی یوق. مین اونی باشقهلر بیلن کوپ تقاسلمهی من، لیکن آنهسی اونگه کوپراق ایش ایزلش کیرهکلیگینی ایتهدی. بوگونگی شرایط باشقچه، ایش تاپیش آسان ایمس. اما بیز آته-آنهلر توشونیش اورنیگه کوپراق تنبیه بیرهمیز و بو یاشلرنینگ یالغیزلنیب قالیشیگه آلیب کیلهدی.»
عایلهوی مصلحتچی امجدخان دانشنینگ فکریچه، یاشلر آرهسیدهگی اوزینی پست بهالش حسینینگ اساسی سببلریدن بیری – فرزند تربیهسی بوییچه ییترلی بیلیمنینگ یوقلیگی دیر. او شوندهی دییدی: «آته-آنهلرنینگ مناسبتی بو حسیاتنینگ شکللنیشیده جوده کتته رول اوینهیدی. دایمی تنقید قیلیش، فرزندلرنی باشقهلر بیلن تقاسلش، قوللب-قوتلمسلیک و فقط کمچیلیکلر گه اعتبار قرهتیش نتیجهسیده بو حسیات پیدا بولهدی. بعضی عایلهلر بالهلریگه سین قیله آلمهی سنگ، موفقیتسیز بولهسنگ کبی گپلرنی کوپ ایتیشهدی. بولرنینگ برچهسی اوزینی پست بهالش حسینی کوچهیتیرهدی.»
روانشناسلر و جمعیت شناسلر اوزینی پست بهالش حسی عایلهوی و اجتماعی عامللر بیلن باغلیق ایکنینی همده او ایشانچنینگ پسهیشی، توشکونلیک و اجتماعی یککهلنیشگه آلیب کیلیشی ممکنلیگینی ایتهدیلر. اولرنینگ تأکیدلشیچه، بو حسیاتنینگ یاشلر آرهسیده کینگ ترقهلیشی اجتماعی فعاللیک و ایجادکارلیکنی کمهیتیرهدی، شو سببلی عایلهوی قوللب-قوتلش و روحی خذمتلر مهم اهمیت گه ایگه.
روانشناس زهره قیومی شوندهی دییدی: «اوزینی پست بهالشنینگ سببلری اساساً عایله، جمعیت و محیط بیلن باغلیق. بو حالت کوپراق بالهلر و یاشلرده اوچرهیدی. آنگلی انسان اوزینی دوالشی یا کی روانشناس گه مراجعت قیلیشی ممکن. چونکی بونده ایشانچ پسیهدی، توشکونلیک کوچیهدی و آدم جمعیت گه چیققنده اوزینی ناقولی حس قیلهدی. اوزینی پست بهالش ایشانچسیزلیک، توشکونلیک و خواطر بیلن بیواسطه باغلیق.
جمعیتشناس عبدالسلام هاشمی ایسه فکر-ملاحظهسینی شوندهی بیان قیلهدی: «بو معما جمعیتده کینگ ترقهلگن. بیرینچیدن فعال و ایجادکار انسانلر سانی کمیهدی و جمعیت یاش اولادنینگ انرژیسی همده ایجادکارلیگیدن محروم بولهدی. ایکینچیدن، اجتماعی اشتراک کمیهدی، چونکی بو یاشلر اوزلرینی مهم دیب حسابلمهیدیلر. اوچینچیدن، روحی و اجتماعی معمالر آرتهدی و نتیجهده جمعیت کیلهجککه امید بیلن قرمهیدیگن اولاد بیلن یوزمه-یوز کیلهدی.»
شو بیلن بیرگه، ایش و اجتماعی ایشلر وزیرلیگی سوزلاوچیسی سمیعالله ابراهیمینینگ ایتیشیچه، وزیرلیک اوتگن ییلی مینگلب کیشیلر اوچون کسبی تعلیم و ایش امکانیتلرینی یرهتگن همده بندلیک بوییچه اوز مجبوریتلرینی عملگه آشیریشگه حرکت قیلماقده. او شوندهی دییدی: «ایش و اجتماعی ایشلر وزیرلیگی اوتگن ییلی خارجی فقرالر اوچون ۸۵ مینگته ایش ویزهسینی بیرگن همده وطن گه قیتگن افغانستان مهاجرلریگه ایش بیلن تأمینلش امکانیتلرینی یرهتگن.»
خلقارا ساغلیقنی سقلش تشکیلاتینینگ میلادی ۲۰۲۴ ییل، ۲۵ سپتمبرده اعلان قیلینگن حساباتیگه کوره، اجتماعی ترماقلردن معمالی فایدهلنیش، خواطر و ایریم روحی بوزیلیشلر اوسمیرلر همده یاشلرنینگ روحی سلامتلیگیگه سلبی تأثیر کورسهتیشی ممکن. شونینگدیک، ۲۰۲۴-ییل، ۹ اکتوبرده اعلان قیلینگن بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ خلقارا ساغلیقنی سقلش تشکیلاتی و بالهلرنی قوللب-قوتلش صندیغینینگ قوشمه توصیهلریده بالهلر و یاشلرنینگ روحی سلامتلیگینی یخشیلش اوچون عایلهوی قوللب-قوتلش، اجتماعی یاردم و روانشناسلیک خذمتلردن فایدهلنیش مهم ایکنی علیحده تأکیدلنگن.
