ښځې او اختر؛ مبارکۍ، میوې او هغه دودونه چې کورونو ته خوښي راوړي

د ډېرو ښځو لپاره اختر یوازې جشن نه، بلکې د کورنیو د راټولېدو، د اړیکو تازه کولو او هغو دودونو د ژوندي ساتلو فرصت دی چې له نسلونو راهیسې د افغانستان په فرهنګ کې ریښه لري.
دغو ورځو کې ښځې په ډېر شوق د اختر د دسترخوانونو په چمتو کولو بوختېږي، هغه دسترخوانونه چې د مېلمه‌پالنې، مینې او د پخوانیو دودونو د ساتنې مهم سمبول ګڼل کېږي.

اختر او تنګسیه؛ افغان ځوانان په هیلو سره له اختر هرکلی کوي

د کوچني اختر په رارسېدو سره د هېواد په ښارونو او لویو لارو کې د خلکو تګ‌راتګ زیات شوی او د کوڅو له هر ګوټ څخه د «اختر مو مبارک شه» غږونه اورېدل کېږي. له اختر څخه مخکې بازارونه هم تاوده وو؛ د جامو، مېوو او خوږو دوکانونه له هغو کسانو ډک وو چې د دې ورځې لپاره یې چمتووالی نیوه.

د قانون او واقعیت ترمنځ واټن؛ ولې د ځمکو اسنادو کې د مېرمنو نومونه نشته؟

دوی زیاتوي، که څه هم د کورنیو کرنیزې ځمکې د میراث په توګه ورته پاتې شوي او خپله یې کلونه کلونه د ځمکو په قلبه کولو، تخم شیندلو، اوبولګولو او حاصلاتو راټولولو کې زیار ایستلی، خو د ناسمو دودونو له امله تراوسه د ځمکو رسمي اسناد د هغوی په نوم نه دي ثبت شوي.

کندوز کې یوه ډاکټره وژل شوې

د کندوز د امنیې قومندانۍ ویاند جمعه‌الدین خاکسار وویل، ناپېژانده کس د دغه ولایت امام‌صاحب ولسوالۍ کې یوه ډاکټره وژلې. هغه نن وویل، پېښه د

د «ښې ښځې» په اړه لیدلوری؛ له شخصیتي ځانګړنې تر دودیزو ارزښتونو پورې

د هېواد ۱۶ ولایتونو کې له ۴۲ کسانو (۲۱ نارینه او ۲۱ ښځو) سره د «سلام‌وطندار» د خبرو پایلې ښيي چې ډېری ګډونوال د ښځې ښه‌والی یا بدوالی د جنسیت پر بنسټ نه، بلکې د انسان شخصيتي ځانګړنو له مخې تعریفوي.

د دغو ۴۲ کسانو له جملې ۱۴ هغوی د مېړه درناوی او اطاعت د «ښې ښځې» اساسي معیار بولي.

خورلڼې؛ کوچنۍ خو هوسا کړۍ

یو شمېر نجونې وایي چې د خورلڼو کوچنۍ دوستانه کړۍ او د څو نږدې دوستانو لرل لامل شوي چې په دې ورځو کې لږ ذهني فشار تجربه کړي.

د دوی په باور، د «خورلڼو» اړیکې او کوچنۍ دوستانه کړۍ داسې فضا برابروي چې انسان په‌کې کولی شي پرته له دې چې د قضاوت له وېرې سره مخ شي، خپلې خبرې وکړي او واورېدل شي.

پر نجونو دودیز فشارونه؛ د زده‌کړو، کار او د مېړه انتخاب حق څخه محرومیت

حقوق‌پوهان او دیني عالمان ټینګار کوي چې د قانون، حنفي فقې او اسلامي شریعت له مخې، ښځې د زده‌کړې، کار او د مېړه د انتخاب حق لري.
خو دغه راپور کې مرکه شویو ښځو ویلي، ټولنه کې ناسم دودونه لامل شوي چې د زده‌کړې، کار او د مېړه د انتخاب په څېر له خپلو اساسي حقونو محرومې شي.

د وینې ناسازګاري؛ «د جنین د مړینې او ماشوم د معلولیت لامل کېږي»

بادغیس کې یوشمېر مېرمنې وايي چې د جنین او مور د وینې ترمنځ د سمون په اړه د نه پوهاوي له امله له بېلابېلو ستونزو سره لاس او ګرېوان شوې دي.

دوی خبرداری ورکوي چې ډېری کورنۍ په دې اړه پوهاوی نه‌لري او دا چاره کولای شي، د مور او ماشوم ژوند له ګواښ سره مخ کړي.

ډاکټران: کروموزومي اختلالات د جنین د سقطېدو لامل کېږي

یوشمېر ډاکټران وايي چې کروموزومي اختلال د جنین د سقطېدو له اصلي لاملونو څخه شمېرل کېږي او دا د اومېندوارو مېرمنو لپاره ګواښونکي بولي.

د ډاکټرانو په وینا، د جنین سقط بېلابېل لاملونه لري چې د کروموزومي اختلالات، ارثي ناروغۍ، د مور جسمي ناروغۍ، د روغتیايي مرکزونو تړل‌کېدل، فقر، لومړۍ اومېندواري او ډاکټر ته نه مراجعه یې، مهم هغه دي.

د ښځو نړیواله ورځ؛ ملګري ملتونه: یوازې ۶۴ سلنه ښځې د نارینه‌وو حقونه لري

د ملګرو ملتونو سرمنشي د ښځو نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي، یوازې ۶۴ سلنه ښځې هغو قانوني حقونو ته چې نارینه‌ ترې برخمن دي، لاسرسی لري.

انتونیو ګوترش نن یکشنبه د حوت ۱۷ / مارچ ۸ پر اېکسپاڼه لیکلي، کله چې ښځې او نارینه په مساوي توګه خپلو حقونو ته لاسرسی ونه لري، برابري نه‌رامنځ ته کیږي.

ښځو سره کورنۍ تاوتریخوالی؛ هغه ښځې چې په غیرشرعي دلایلو وهل‌ټکول کیږي

د هېواد ۹ ولایتونو کې ۱۵ ښځو سره د سلام‌وطندار د خبرو پایلې ښيي چې ۱۳ هغوی د خپلو مېړنو، یوه د خپل پلار او یوه هم د بلې ښځې له لوري فزیکي تاوتریخوالي سره مخ شوي.
دغو ښځو ویلي چې د ماشومانو په ژوند او روزنه کې د مېړه کورنۍ د لاسوهنې مخنیوي، د کور کارونو په ترسره کولو کې د ځنډ او ځینو نورو لاملونو په دلیل وهل ټکول شوي.

د ښځو د جلاوالي ستونزې؛ د قانوني حقونو شتون او اداري پېچلتیاوې

د حنفي فقهې له مخې طلاق په څو ډوله دی چې لومړی رجعي طلاق دی. په دې ډول طلاق کې نارینه له عده پرته خپله مېرمن بېرته راګرځول شي. باین طلاق چې له عقد پرته امکان نه‌لري او خلع طلاق «مېرمن د فدیې په ورکولو طلاق اخلي» په‌کې شامل کېږي. مبارات طلاق «د دواړو لوریو توافق» دی چې تفریق یا د نکاح فسخه ده چې ښځه یې، په خپله خوښه یا د قاضي په حکم جدا کېږي.