د هېواد په څو ولایتونو کې له ۲۸ ښځو سره د سلاموطندار موندنې ښيي چې ۱۶ دغو ښځو د خپلو اولادونو په روزنه او برخلیک کې رول نه دی لرلی.
د دغو ۱۶ ښځو له جملې ۸ هغو ویلي چې مېړه یې د ماشومانو روزنې او راتلونکې په اړه مشورو کې رول نه دی ورکړی او ۸ نورو ویلي چې دغه رول د خپل مېړه د کورنیو له لوري ورڅخه اخیستل شوی.
ځینې هغه ښځې چې مېړه یې دویم واده کړی وایي چې له دویمې ښځې کولو وروسته یې مېړه د هغوی نفقه او نور قانوني حقوق نه تامینوي.
دغو ښځو سلاموطندار سره خبرو کې وویل، له اقتصادي ستونزو او فشارونو سره مخ دي او د خپلو قانوني حقوقو په اړه کافي مالومات هم نهلري.
د هېواد له ۳۴ ولایتونو څخه د ښځو په ګډون شاوخوا ۵۷۲ ډاکټرانو په بېلابېلو برخو کې نن سهشنبه، سلواغې ۲۸مه په کابل کې د فراغت سندونه ترلاسه کړل.
د فراغت په دې غونډه کې ۹۰ ښځینه متخصصانو د نسايي-ولادي، ۲۱۱ متخصصان له کابل او ۲۷۱ له بېلابېلو ولایتونو څخه خپل سندونه ترلاسه کړي دي.
سره له دې چې د فاریاب میمنې ښار کې سلګونه ښځې د لاسي صنایعو او کوچنیو سوداګریو په برخو کې روزل شوي، خو د بازار رکود، د پېرلو ځواک کمښت او د پانګې نشتون د دې ښار په ښځینه مارکېټ کې د ښځو فعالیتونه له جدي ننګونو سره مخ کړي، هغه ننګونې چې د هغوی د اقتصادي ځانبساینې دوام یې له نامالوم برخلیک سره مخ کړی.
که څه هم د فقهې او شریعت چارو پوهان او دیني عالمان وايي چې د حنفي فقهې له مخې، عاقله او بالغه مېرمن کولای شي چې د اسلام شرعي احکامو په مراعتولو سره له کور بهر کار وکړي، خو یوشمېر مېرمنې سلاموطندار ته وايي چې د کورنۍ له لوري دوی ته د کارکولو حق نهورکول کېږي.
سره له دې چې د اومېندوارۍ پرمهال روغتیايي پاملرنه د مور په روغتیا او د جنین په ودې مخامخ اغېز لري، خو له هغو ۱۵ ښځو سره چې دې وروستیو کې یې زېږون کړی، د سلاموطندار د موندنو پایلې ښيي چې د اومېندوارۍ په موده کې روغتیايي خدمتونو ته د محدود لاسرسي له امله سختو بدني کمزوريو او خوارځواکۍ سره مخ شوي.
بېلابېلو ولایتونو کې یو شمېر نجونې سلاموطندار ته وايي، له زدهکړو محرومېدو وروسته، کورنیو یې واده کولو ته اړې کړي.
۲۲ کلنه زینب چې د نجونو پر زدهکړو د محدودیت لګولو پرمهال د بلخ پوهنتون د حقوقو او سیاسي علومو پوهنځي د درېیم سمستر محصله وه کورنۍ یې داسې هلک سره واده کولو ته اړ کړې چې هغې ورسره رضایت نهدرلود.
افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ یوناما له اسلامي امارت یو ځل بیا غوښتنه کړې چې د نجونو پر زدهکړو محدودیت لرې کړي.
یوناما نن د فبروري ۱۱ علم کې د ښځو او نجونو رول نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي، څه باندې ۱۶۰۰ ورځې کیږي چې له شپږم ټولګي پورته نجونې له ښوونځیو منع شوي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترش د علومو په برخه کې د جنسیتي برابرۍ پر کلیدي رول ټینګار کړی او ویلي، ساینس کې برابري د بشریت د پرمختګ لپاره اړینه ده او باید د ښځو او نجونو د علمي هیلو د پوره کېدو زمینه برابره شي. هغه ویلي، نړۍ کې یوازې درېیمه برخه څېړونکي ښځې دي.
سړې هوا یې، پر مخ سرې کرښې اچولي دي. ببر وېښتان یې چې سپینوالی یې، د ژوند کیسې کوي، پر ډنګر بدن سیوری غوړولی دی. په لړزیدلي لاسونو وزو او چرګانو ته ډوډۍ او واښه اچوي.
۶۵کلنه بيبيګل د کندوز د قلعهذال د بیشکېپه کلي اوسېدونکې ده. هر سهار د لمر په راختلو سره د خپلې حویلۍ یوې څنډې ته د څارویو لپاره جوړې شوې طویلې ته ورځي.
هرات کې یو شمېر نجونې هره ورځ په یوه کوچني هنري کارځای کې راټولېږي، څو د میناتورۍ د هنر له لارې ساده لوښي د کلتور، طبیعت او ژوند په رنګینو روایتونو واړوي. دغه نجونې په یوه ارامه فضا کې چې د رنګ او د لوښو د خاورې بوی په کې خپور دی، ګلان، تاریخي ودانۍ او دودیزې صحنې پر لوښو رسموي.
د لوګر مرکز پُلعلم ښار کې یو شمېر ښځې چې په مالدارۍ بوختې دي، سلاموطندار سره خبرو کې وايي چې له تېرو پنځو کلونو راهیسې
د فاریاب د المار ولسوالي اوسېدونکې حمیرا ایوبي میمنې ښار ته له راتلو وروسته د خیاطي کوچنۍ کارخونه جوړوي چې نه یوازې دې، بلکې نورو نجونو او مېرمنو ته هم د عاید پر یوې سرچینې بدله شوې ده.
ایوبي واده کړی او لوړې زدهکړې کړي او له واده وروسته یې، دارالمعلمین او قابلګي زدهکړې کړې دي. هغه وايي چې دې کوچنۍ کارخونه کار کول، تر یوه بریده د دې د کورنۍ اړتیاوې برابروي.
د ټولنیزو شبکو یو شمېر ښځینه کاروونکې وايي، ډېری وختونه په بېلابېلو بڼو له انلاین تاوتریخوالي او ګواښونو سره مخ کېږي، داسې کړنې چې د هغوی پر ورځني ژوند او مسلکي فعالیتونو ناوړه اغېز کړی.
د دغو ښځو په وینا، انلاین تاوتریخوالی له یوې خوا د هغوی ورځني فعالیتونه اغېزمنوي او له بلې خوا یې پر رواني روغتیا منفي اغېز کوي.
سلاموطندار له ۳۲ مېرمنو سره چې عمرونه یې، د ۱۵ تر ۳۰کلونو ترمنځ دي، د هېواد په ۱۵ ولایتونو کې مرکې کړي چې د مرکو پرمهال موندل شوې، د یادو مېرمنو له ډلې ۲۰ یې، د کورنیو او ټولنیزو فشارونو له امله خپل نومونه پټ ساتي.
سلاموطندار په دې راپور کې له ۲۵ ځوانانو سره مرکې کړي چې ۱۴ یې مېرمنې او یوولس یې نارینه دي. دوی د هېواد په لسو ولایتونو کې پر غیردولتي بنسټونه کې دنده کوي. ټول مرکه شوي په قراردادي توګه کار کوي او هېڅ یو یې اوسنۍ دنده خوندي نهګڼي.
