
ریچارډ بنټ یوځل بیا د نجونو پر زدهکړو د بندیز لرېکولو غوښتنه کړې
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنټ یو ځل بیا د نجونو پر زدهکړو د محدودیت لرې کولو

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنټ یو ځل بیا د نجونو پر زدهکړو د محدودیت لرې کولو

د ډېرو ښځو لپاره اختر یوازې جشن نه، بلکې د کورنیو د راټولېدو، د اړیکو تازه کولو او هغو دودونو د ژوندي ساتلو فرصت دی چې له نسلونو راهیسې د افغانستان په فرهنګ کې ریښه لري.
دغو ورځو کې ښځې په ډېر شوق د اختر د دسترخوانونو په چمتو کولو بوختېږي، هغه دسترخوانونه چې د مېلمهپالنې، مینې او د پخوانیو دودونو د ساتنې مهم سمبول ګڼل کېږي.

د کوچني اختر په رارسېدو سره د هېواد په ښارونو او لویو لارو کې د خلکو تګراتګ زیات شوی او د کوڅو له هر ګوټ څخه د «اختر مو مبارک شه» غږونه اورېدل کېږي. له اختر څخه مخکې بازارونه هم تاوده وو؛ د جامو، مېوو او خوږو دوکانونه له هغو کسانو ډک وو چې د دې ورځې لپاره یې چمتووالی نیوه.

کندز کې یو شمېر روغتیاپالان وایي، د ښځو لهخوا د خوږو ډېر استعمال د بېلابېلو ناروغیو د رامنځته کېدو لامل کېږي. دغه ډاکټران ټینګار کوي

دوی زیاتوي، که څه هم د کورنیو کرنیزې ځمکې د میراث په توګه ورته پاتې شوي او خپله یې کلونه کلونه د ځمکو په قلبه کولو، تخم شیندلو، اوبولګولو او حاصلاتو راټولولو کې زیار ایستلی، خو د ناسمو دودونو له امله تراوسه د ځمکو رسمي اسناد د هغوی په نوم نه دي ثبت شوي.

د کندوز د امنیې قومندانۍ ویاند جمعهالدین خاکسار وویل، ناپېژانده کس د دغه ولایت امامصاحب ولسوالۍ کې یوه ډاکټره وژلې. هغه نن وویل، پېښه د

د هېواد ۱۶ ولایتونو کې له ۴۲ کسانو (۲۱ نارینه او ۲۱ ښځو) سره د «سلاموطندار» د خبرو پایلې ښيي چې ډېری ګډونوال د ښځې ښهوالی یا بدوالی د جنسیت پر بنسټ نه، بلکې د انسان شخصيتي ځانګړنو له مخې تعریفوي.
د دغو ۴۲ کسانو له جملې ۱۴ هغوی د مېړه درناوی او اطاعت د «ښې ښځې» اساسي معیار بولي.

یو شمېر نجونې وایي چې د خورلڼو کوچنۍ دوستانه کړۍ او د څو نږدې دوستانو لرل لامل شوي چې په دې ورځو کې لږ ذهني فشار تجربه کړي.
د دوی په باور، د «خورلڼو» اړیکې او کوچنۍ دوستانه کړۍ داسې فضا برابروي چې انسان پهکې کولی شي پرته له دې چې د قضاوت له وېرې سره مخ شي، خپلې خبرې وکړي او واورېدل شي.

حقوقپوهان او دیني عالمان ټینګار کوي چې د قانون، حنفي فقې او اسلامي شریعت له مخې، ښځې د زدهکړې، کار او د مېړه د انتخاب حق لري.
خو دغه راپور کې مرکه شویو ښځو ویلي، ټولنه کې ناسم دودونه لامل شوي چې د زدهکړې، کار او د مېړه د انتخاب په څېر له خپلو اساسي حقونو محرومې شي.

بادغیس کې یوشمېر مېرمنې وايي چې د جنین او مور د وینې ترمنځ د سمون په اړه د نه پوهاوي له امله له بېلابېلو ستونزو سره لاس او ګرېوان شوې دي.
دوی خبرداری ورکوي چې ډېری کورنۍ په دې اړه پوهاوی نهلري او دا چاره کولای شي، د مور او ماشوم ژوند له ګواښ سره مخ کړي.

یوشمېر ډاکټران وايي چې کروموزومي اختلال د جنین د سقطېدو له اصلي لاملونو څخه شمېرل کېږي او دا د اومېندوارو مېرمنو لپاره ګواښونکي بولي.
د ډاکټرانو په وینا، د جنین سقط بېلابېل لاملونه لري چې د کروموزومي اختلالات، ارثي ناروغۍ، د مور جسمي ناروغۍ، د روغتیايي مرکزونو تړلکېدل، فقر، لومړۍ اومېندواري او ډاکټر ته نه مراجعه یې، مهم هغه دي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق یونیسف د ښځو نړیوالې ورځې په مناسبت ټینګار کړی چې افغان ښځې حقونو، عدالت او فرصتونو ته

د ملګرو ملتونو سرمنشي د ښځو نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي، یوازې ۶۴ سلنه ښځې هغو قانوني حقونو ته چې نارینه ترې برخمن دي، لاسرسی لري.
انتونیو ګوترش نن یکشنبه د حوت ۱۷ / مارچ ۸ پر اېکسپاڼه لیکلي، کله چې ښځې او نارینه په مساوي توګه خپلو حقونو ته لاسرسی ونه لري، برابري نهرامنځ ته کیږي.

د هېواد ۹ ولایتونو کې ۱۵ ښځو سره د سلاموطندار د خبرو پایلې ښيي چې ۱۳ هغوی د خپلو مېړنو، یوه د خپل پلار او یوه هم د بلې ښځې له لوري فزیکي تاوتریخوالي سره مخ شوي.
دغو ښځو ویلي چې د ماشومانو په ژوند او روزنه کې د مېړه کورنۍ د لاسوهنې مخنیوي، د کور کارونو په ترسره کولو کې د ځنډ او ځینو نورو لاملونو په دلیل وهل ټکول شوي.

سلاموطندار د هېواد په یوشمېر ولایتونو کې له ۳۰ ځوانانو سره د مرکو پرمهال موندلې چې د رشتې خلاف دنده او کاري چاېریال کې د پرمختګ نشتوالی لامل شوی چې یاد ځوانان له ژورخپګان سره مخ شي.

د حنفي فقهې له مخې طلاق په څو ډوله دی چې لومړی رجعي طلاق دی. په دې ډول طلاق کې نارینه له عده پرته خپله مېرمن بېرته راګرځول شي. باین طلاق چې له عقد پرته امکان نهلري او خلع طلاق «مېرمن د فدیې په ورکولو طلاق اخلي» پهکې شامل کېږي. مبارات طلاق «د دواړو لوریو توافق» دی چې تفریق یا د نکاح فسخه ده چې ښځه یې، په خپله خوښه یا د قاضي په حکم جدا کېږي.