سلاموطندارنینگ ۱۱ ولایتده ۴۰ نفر کونگیللی عیال بیلن اوتکزگن صحبت نتیجهلری شونی کورستهدی کی، اولر ایش اورینلری کملیگی، ایش تجربهسی آرتیشی، کسبی بیلن علاقهنی سقلب قالیش کونیکمهلرینی رواجلنتیریش، ایشلشگه بولگن قیزیقیش و آدملر گه خذمت قیلیش ایستهگی سببلی کونگیللیک فعالیتگه یوزلنگن.
اوشبو عیاللردن ۱۵ نفری ییتکرمهلرده، ۱۴ نفری تعلیم ساحهسیده، ۹ نفری قابلهلیک ساحهسیده و ینه ایکی نفری خیریه تشکیلاتلرده کونگیللی روشده فعالیت یوریتماقده. صحبتده قتنشگن عیاللردن ۲۵ نفری ایش امکانیتلرنینگ یوقلیگی و ایش تجربهسیگه احتیاجنی، ۱۰ نفری ایسه مملکت گه خذمت قیلیش ایستهگی همده کسبی کونیکمهلرنی رواجلنتیریشنی کونگیللیک فعالیت گه کیریشنینگ اساسی سببلری صفتیده کورستگن.
ایش امکانیتلرینینگ کملیگی؛ کونگیللی فعالیت گه کیریش اوچون سبب
کابلدن بولگن ۱۸ یاشلی مروه، خذمت قیلیش ایستهگی، تجربه آرتتیریش و کونیکمهلرینی رواجلنتیریش اونی میدیا ساحهسیده کونگیللی فعالیت یوریتیشیگه اوندهگنینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «آدملر گه یاردم بیریش و خذمت قیلیش ایستهگی، ایش تجربهسینی آرتتیریش همده کونیکمهلرنی رواجلنتیریش – کونگیللی فعالیتیمدهگی اینگ مهم سببلریمدن دیر. ایشانه من کی، هر بیر انسان مادی منفعت کوتمسدن هم جمعیت گه ایجابی تأثیر کورسته آلهدی.»
فاریاب ولایتی یشاوچیسی ۲۵ یاشلی مریم، تجربه آرتتیریش، اوز کسبیدن اوزاقلشمسلیک و ایش امکانیتلرینینگ کملیگی سببلی کونگیللی ایشنی قبول قیلیشگه مجبور بولگنینی ایتهدی. او قریب ایکی ییلدن بیری محلی بیر ییتکرمهده ایشلهیدی. او شوندهی دییدی: «ایش امکانیتلرینینگ کملیگی سببلی کونگیللی ایشنی قبول قیلیشگه مجبور بولدیم. هیچ بولمسه، بیر ایش محیطیده فعالیت یوریتیش و ایش محیطی همده مشغولاتلردن وازاقلشمسلیکنی خواهلهدیم.»
نورستان ولایتیده یشاوچیسی ۲۸ یاشلی صوفیا محمدی، او قابله سکیز آیدن بیری بیر کسلخانهده عملی تجربه آرتتیریش اوچون آنهلر و چقهلاقلر گه کونگیللی روشده فعالیت یوریتماقده. اونینگ ایتیشیچه: «قریب سکیز آیدن بیری نورستان شفاخانهسیده کونگیللی و معاشسیز ایشلهیپمن. اوقیشنی توگهتگنیمدن سونگ هم ایش تجربهسیگه ایگه بولیشنی هم آنهلر و بالهلر گه خذمت قیلیشنی ایستهدیم. معاش آلمهسمده کسبیمگه بولگن قیزیقیشیم سببلی بو وظیفهنی دوام ایتتیرهیپمن.»
کونگیللی ایشنینگ آغیر خرهجتلری
بعضی عیال اشتراکچیلر یول کرا خرهجتلری، انترنت اوچون صرفلنهدیگن مبلغ، دایمی درآمدنینگ یوقلیگی، عایلهنینگ قرشیلیگی، امکانیتلرنینگ کملیگی و کیلهجکدهگی ایش فعالیتینینگ ناانیقلیگینی کونگیللی فعالیتی اونگیدهگی معمالر صفتیده تیلگه آلگنلر.
کابل یشاوچیسی ۲۰ یاشلی مسکا، بیر مکتبده کونگیللی اوقیتووچی صفتیده فعالیت یوریتماقده، حتا انترنت خرهجتلرینی قاپلش هم او اوچون قیین بولگنینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «مین بیر مکتبده معاشسیز اوقیتووچی بولیب ایشلهیمن. اینگ کتته قیینچیلیگیم – انترنت یوقلیگی. انترنت یا کی درس اوچون باشقه احتیاجلرگه پول کیرهک بولسه، عایلهمدن مالیهوی یاردم سورهشگه مجبور بولهمن.»
ننگرهارلیک ۲۴ یاشلی بیبی حوا ایسه بیر یریم ییلدن بیری بیر ییتکرمهده ایشلهیدی. او یول کرا خرهجتلری و دایمی درآمد یوقلیگیدن شکایت قیلهدی. اونینگ ایتیشیچه: «کونگیللی فعالیتیم دوامیده تورلی معمالر گه دوچ کیلهمن. یول کرا خرهجتلری، شخصی احتیاجلریمنی تأمینلش و دایمی درآمدنینگ یوقلیگی مین اوچون اینگ کتته معمالردن دیر.»
بغلانلیک ۲۰ یاشلی ملالی، آلتی آیدن بیری قابله صفتیده کونگیللی فعالیت یوریتهدی. او اقتصادی باسیم و عایلهسی معاشسیز ایشلهشیدن ناراضی ایکنینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «معاشسیز ایشلش جوده چرچتهدی. ایشلب، بونینگ عوضیگه حق آلمسلیک قیین. عایلمنینگ اعتراضلریگه قرهمی، هم ایشنی اورگنیش، هم آدملر گه خذمت قیلیش اوچون حرکت قیلیشده دوام ایتهیپمن.»
ایشگه قبول قیلینیش امیدی؛ حلی عملگه آشمهگن وعده
بو قیینچیلیکلر گه قرهمی، کوپلب عیاللر هنوز کونگیللی فعالیت اولرنینگ رسمی ایشگه قبول قیلینیشیگه زمین یرهتیشیگه امید قیلماقده.
جوزجانلیک ۲۶ یاشلی نورالسماء و فاریاب ولایتی یشاوچیسی بولگن ۳۶ یاشلی ثریا، بیر ییلدن آرتیق وقتدن بیری ییتکرمهلرده فعالیت یوریتهدی. اولرنینگ ایتیشیچه، همکارلیک باشیده ییتکرمه مسئوللری تامانیدن ایشگه آلیش وعدهسی بیریلگن بولسه-ده، اولر حلی هم رسمی ایشگه قبول قیلینمهگن.
نورالسماء شوندهی دییدی: «کونگیللی همکارلیک اوچون عریضه تاپشیرگنیمده، اگر فعالیتیم یخشی بولسه و تجربهم آشسه، احتیاج توغیلگن تقدیرده مینی رسمی ایشگه قبول قیلیشلرینی ایتیشدی. بو مین اوچون جوده امیدلی ایدی، چونکی ایشگه قبول قیلینسم، مینگه معاش تعیینلردی.»
ثریا گه کوره: «هه، بیز گه ایشگه قبول قیلیشگه وعده بیریشگن و مینی ایشگه آلیشگه حرکت قیلیشهیپتی، اما حاضرچه مالیهوی امکانیتلری ییترلی ایمسلیگی سببلی ایشگه قبول قیله آلیشمهیپتی.»
بیلرمانلر: معاشسیز ایشلش دایمی ییچیم ایمس
شو بیلن بیرگه، اقتصاد شناسلر معاشسیز کونگیللی ایشلرنینگ اینیقسه عیاللر اورتهسیده کینگهیشی قیسقه مدتده ایریم تشکیلاتلر فعالیتینینگ دوام ایتیشیگه و ایش تجربهسینی آرتتیریشگه یاردم بیریشی ممکنلیگینی، بیراق اوزاق مدتده سلبی اقتصادی و اجتماعی عاقبتلر گه آلیب کیلیشینی ایتهدیلر.
اقتصادشناس قطبالدین یعقوبی شوندهی دییدی: «بو حالتنینگ آلدینی آلیش اوچون قیسقه مدتلی ایشلب چیقریش فعالیتیگه کوپراق اعتبار قرهتیشیمیز، تخنیک و کسبی ساحهلرنی فعاللشتیریشیمیز، اوشبو انسانلر یشهیدیگن حدودلرده موجود امکانیت و صلاحیت گه اعتبار بیریشیمیز همده قیسقه، اورته و اوزاق مدتلی اقتصادی ترماقلر گه اعتبار قرهتیشیمیز کیرهک.»
روانشناسلرنینگ فکریچه، کونگیللی عیاللرنی قدرلش، اجتماعی قوللب-قوتلش و اولر اوچون یخشیراق امکانیتلر یرهتیش اولرنینگ انگیزه و روحی سلامتلیگینی سقلشده مهم رول اوینهیدی. روانشناس نصرتالله فروتننینگ ایتیشیچه، معاشسیز اوزاق مدت ایشلش، اینیقسه افغانستاندهگی آغیر اقتصادی شرایطده، عیاللرنینگ روحی سلامتلیگیگه سلبی تأثیر کورسهتیشی ممکن. او شوندهی دییدی: «معاشسیز اوزاق مدت ایشلش، اینیقسه افغانستانده حاضرگی اقتصادی شرایطده، چرچاق، روحی باسیم و انگیزهنینگ پسهیشیگه آلیب کیلیشی ممکن. انسان اوز محنتی قدرلنمهیاتگنینی یا کی بونینگ اوچون مالیهوی نتیجه یوقلیگینی حس قیلسه، اوزیگه بولگن ایشانچی پسهیشی و امیدسیزلیک تاپیلیشیگه سبب بولهدی و بو حالتنینگ اوزاق دوام ایتیشی روحی جهتدن کویشیگه آلیب کیلیشی ممکن.»
باشقه تاماندن عیال حقوقی فعاللری، عیاللر اوچون ایش امکانیتلرینینگ کملیگی کوپلب عیاللرنی اوزینی فایدهلی حس قیلیش، تجربه آرتتیریش و محنت محیطیدن اوزاقلشیب کیتمسلیک اوچون مجبوراً کونگیللی فعالیت بیلن شللغنیش گه اوندهیاتگنینی ایتهدیلر.
عیال حقوقی فعالی ذکیه علیزاده شوندهی دییدی: «عیاللر کونگیللی ایشلشگه مجبور بولماقده، چونکی ایشنینگ اوزی، اوزینی قدرللنگن و فایدهلی حس قیلیش جوده مهم. ایشسیز انسانلرده عاجزلیک، اوزینی قدرسیز و فایدهسیز حسی تاپیلیشیگه سبب بولهدی.»
سونگی ییللرده، اینیقسه عیاللر اوچون ایش امکانیتلرینینگ کمهیشی بیلن کونگیللی فعالیت محنت محیطی بیلن علاقهنی سقلب قالیش، تجربه آرتتیریش و کسبی کونیکمهلرنی رواجلنتیریشنینگ مهم یوللریدن بیریگه ایلنگن. کوپلب عیاللر اوزاق وقت دوامیده معاش آلمسدن تورلی ساحهلرده جملهدن ییتکرمهلر، تعلیم، ساغلیقنی سقلش خذمتلری و خیریه تشکیلاتلریده فعالیت یوریتماقده همده هنوز برقرار ایش اورینلری و رسمی ایشگه قبول قیلینیش امکانیتینی کوتماقده.
