کیتمه-کیت دوام ایته‌یاتگن قوروقچیلیک، هوا حرارتی‌نینگ ناعادتی درجه‌ده کوتریلیشی و سوو منبعلری‌نینگ تنقیص‌لیگی، هرات باغدارلرینی اوسیملیک آفت و حاصللری کمه‌یش قیینچیلیگی بیلن دوچ قیلگن. باغدارلرنینگ ایتیشیچه، اولر بیر نیچه بار دارو سیپیب و کیمیاوی دارولرنی ساتیب آلیش اوچون کوپ پول صرفله‌گن بولسه‌لر-ده، آفت‌لر همان ایکینلریگه ضرر ییتکزماقده.
عبدالعظیم، گذره تومنی‌نینگ زیارت‌جاه قیشلاغیدن بولگن باغدار، ۳۵ جریب اوزوم، انار، شفتالو و آلمه باغی بار. اونینگ ایتیشیچه، اوتگن ییلگی قیش فصلی‌ده هوانینگ ناعادتی درجه‌ده ایلیق کیلیشی و ساووق کونلرنینگ ییترلی بولمه‌گنی اوسیملیک‌لرنینگ طبیعی قیشکی اویقو دورینی بوزگن همده اونینگ باغ‌لریده آفت‌لر کوپه‌یشیگه شرایط یرهتگن. اونینگ سوزلریگه کوره، بو معما جاری ییلده‌گی حاصل مقداریگه هم تأثیر کورستگن. او شونده‌ی دییدی: «آفت‌لر کوپه‌یگنی سببلی بو ییل باغیمگه بیش مرته دارو سیپیشگه مجبور بولدیم و دارو ساتیب آلیش اوچون ۳۵ مینگ افغانی‌دن آرتیق مبلغ صرفله‌دیم. دارونی حددن تشقری کوپ سیپیش اوزوم تاک‌لریم و باغ ده‌گی باشقه میوه‌لی درخت‌لرنینگ ضعیف‌لشیشیگه سبب بولگن بولسه-ده، اگر دارو سیپمه‌گنیمده بو حاصل‌نی هم آلالمسدیم.»
عبدالعظیم‌نینگ تجربه‌سی هرات باغدارلری دوچ کیله‌یاتگن معمالرنینگ یگانه نمونه‌سی ایمس. بو ولایت‌نینگ سیاوشان قیشلاغیدن بولگن ینه بیر باغدار عبدالظاهر هم، آفت‌لر کوپه‌یشی و ثمره بیرمه‌یاتگن تاک‌لریگه دارو سیپیش خره‌جتلری باغدارلر گه توشه‌یاتگن اقتصادی باسیمنی ینه‌ده کوچه‌یتیرگنینی بیلدیره‌دی. او شونده‌ی دییدی: «بو ییل اوسیملیک آفت‌لری اوتگن ییللر گه نسبتن کوپراق ایدی. ییل باشیده حشرات‌لر بوغدای ایکیلگن میدانلر گه ضرر ییتکزدی، حاضر ایسه باغلریمیزده‌گی میوه‌لر هم تورلی اوسیملیک آفت‌لری جمله‌دن شل‌زدگی کسللیگیگه دوچ بولگن. بو ییل اوشبو آفت‌لر سببلی قیشلاقده‌گی باغلر حاصلی‌نینگ ۸۰-۹۰ فایزی نابود بولدی.»
گذره تومنی‌نینگ کفترخان قیشلاغیده هم صالح‌محمد شونگه اوخشش وضعیت گه دوچ کیلگن. او باغیده‌گی میوه حاصلی‌نینگ سیزیلرلی درجه‌ده کمه‌یگنیدن شکایت قیلیب، تکراری دارو سیپیش هم آفت‌لر ترقه‌لیشی‌نینگ آلدینی آلالمه‌گنینی ایته‌دی. اونگه کوره: «اوسیملیک آفت‌لری ییلدن-ییلگه کوپه‌یماقده. قنچه دارو سیپمه‌یلیک فایده قیلمه‌یپتی. بو ییلگی حاصلی‌میز اوتگن ییلگه نسبتن انچه کمه‌یگن.»
هرات باغدارلری ایکینچیلیک ریاستیدن کیمیاوی دارولر بازارینی ینه‌ده جدی‌راق نظارت قیلیش، صفت‌سیز دارولرنینگ آلدینی آلیش همده اوسیملیک آفت‌لریگه قرشی ثمره‌لی کوره‌شیش اوچون اولر گه کوپراق یاردم و همکارلیک کورسه‌تیشنی سوره‌یدیلر.
منتظم دارو سیپمسلیک؛ ییچیم یا که قیینچیلیک بیر بولیمی؟
باغدارلر تورلی خیل دارولردن فایده‌لنیشنی حاصللرینی سقلب قالیش یولی دیب بیله‌یاتگن بیر پیتده، ایکینچیلیک ساحه‌سی متخصص‌لری معیار و قاعده‌لر گه رعایه قیلمسدن تکراری دارو سیپیش فقط آفت‌لر معماسینی حل قیلمسلیگی، بلکه آفت‌لرنینگ دارولر گه نسبتن چیده‌ملیلیگی آرتیشیگه و اطراف-محیط گه ضرر ییتیشیگه هم آلیب کیلیشی ممکن‌لیگی حقیده آگاه‌لنتیره‌دیلر.
ایکینچیلیک بوییچه متخصص ملینا شبانپور، سفیدبالک‌لر، شپشک‌لر، خاکسترک و نبات‌لرنینگ چیریشینی اوسیملیک‌لرده کینگ ترقه‌لگن آفت‌لر همده کسللیک‌لر قطاریگه کیریته‌دی. او بو معمالر گه قرشی کوره‌ش اویغونلشگن آفت‌لر گه قرشی کوره‌ش تیزیمیگه اساسلنیشی کیره‌ک‌لیگینی تأکیدله‌یدی. او شونده‌ی دییدی: «دارولر نه‌فقط آفت‌لرده اولر گه نسبتن چیده‌ملیلیک‌نی یوزه گه کیلتیره‌دی، بلکه هوا و سوونینگ افلاسلنیشیگه هم سبب بوله‌دی. دهقانلر کیمیاوی دارولردن فایده‌لنیشنی آفت‌لر و کسللیک‌لر گه قرشی کوره‌شیش‌نینگ اینگ سونگی چاره‌سی صفتیده کوریش‌لری، مقابل اویغونلشگن و نوبتلب قوللنیله‌دیگن اصوللردن جمله‌دن سووغاریشنی ترتیب گه سالیش، ییرنی هیده‌ش و بیگانه اوت‌لرنی ییغیشتیریب تشلشدن فایده‌لنیشلری مقصد گه موافق.»
شونگه قره‌می، هرات ایکینچیلیک ریاستی مسئوللری، اوسیملیک آفت‌لریگه قرشی کوره‌شیش اوچون بیر قطار چاره‌لر کوریلگنینی همده کسللیک‌لر و آفت‌لر بیلن باغلیق وضعیت اوتگن ییلگه نسبتن نظارت گه آلینگنینی ایته‌دیلر.
هرات ایکینچیلیک ریاستی متخصصی نصیراحمد قاضی‌زاده، کشفک، نباتی کنه، ملخک و اوزوم قورتی بارلیگینی تصدیقله‌یدی. بیراق اونینگ ایتیشیچه، عموماً آلگنده اوسیملیک کسللیک‌لری درجه‌سی اوتگن ییلگه نسبتن کمه‌یگن. اونینگ کوپه‌یتیریشیچه: «اوشبو آفت‌لر گه قرشی کوره‌شیش اوچون ایریم دهقانلر گه حشرات توتووچی تورلر (جال) ترقه‌تیلدی. شونینگدیک اوسیملیک آفت‌لری و کسللیک‌لرینی باشقریش همده نظارت قیلیش دایره‌سیده کیمیاوی دارولر بازاری هم کوزه‌تیلگن.»
هرات باغدارلری‌نینگ معمالری اوشبو ولایتده سونگی ییللرده یاغینگرچیلیک‌نینگ کیسکین کمه‌یشی، سوو ذخیره‌لری‌نینگ کمه‌یشی و هوا حرارتی‌نینگ کوتریلیشی کوزه‌تیله‌یاتگن بیر پیتده دوام ایتماقده. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ آزیق-آوقت و زراعت تشکیلاتی معلومات‌لریگه کوره، اقلیم اوزگریشی و قورغاقچیلیک‌نینگ دوام ایتیشی دهقانچیلیک موسمی اوچون ضرور بولگن سوو منبعلری‌نینگ تنقیص‌لیگیگه آلیب کیلگن.
