مملکتنینگ مهم زراعتی ولایتلریدن بیری حسابلنهدیگن غزنی ولایتینینگ یشاوچیلریدن کوپینچهسی، ایکینچیلیک و چاروهچیلیک بیلن شغللهنیب و حیات خرهجتلرینی بو یول آرقهلی تامین قیلهدیلر.
سونگی ییللر یاغینگرچیلیکلر کمهیگنی و سوو سطحی پس توشگنی، غزنی ولایتی تومنلریدن قطاریده ایکینچیلیک و چاروهچیلیککه سلبی تاثیر کورسهتیب، یوزلب عایلهنی اویلرینی ترک قیلیش و باشقه ایشلر بیلن شغللنیشلریگه مجبور قیلگن.
غزنی ولایتیدهگی دهقانلردن قطارینینگ ایتیشلریچه، سوو کملیگی، ایکینچیلیک ییرلری و باغلرینینگ قوریشی همده باشقه فایدهلنیلمسلیگیگه سبب بولگن. اوشبو ولایت اندر تومنی یشاوچیلریدن همده قوروقچیلیک سبب شهر گه بارگن محمدرحیمنینگ ایتیشیچه: «قریب ۱۰ جریب ییریم بار ایدی؛ قیغو بیلن سوو یوقلیگی سبب اولردن فایدهلنیلمهیدی. کاریزلر قوریب و سوو کمهیگن. انه شوو سبب شهر گه باریب و غزنی شهری ایچیده باشقه ایش بیلن شغللندیک و حیات خرهجتلرینی ایش آرقهلی تامین قیلهمیز.»
شونینگدیک اوشبو ولایت دهیک تومنی یشاوچیلریدن محمدجعفرگه کوره: «درخت بار ایدی، باغ بار ایدی، برچهسی قوریب قالدی. کاریزلر قوریدی و سوو سطحی قویی کیتدی، حتا ماشین یا-ده سولر بیلن هم سوو چیقریلیشی ممکن بولمهدی. اهالی اویلرینی ترک قیلیش و باشقه ایش بیلن شغللنیشگه مجبور بولدی.»
باشقه بیرتاماندن، کیتمه-کیت قوروقچیلیکلر و ایچکی مهاجرتلر، چاروهچی عیاللرنی هم جدی شکلده تاثیر آستیگه قویگن. بوندن آلدین لبنیات ایشلب چیقریش بیلن مناسب درآمدگه ایگه بولگن عیاللردن قطاری، حاضر غزنی شهریگه اقتصادی قیینچیلیکلر همده ایشسیزلیک بیلن روپهره بولگنلر.
مذکور عیاللردن بیری خدیجه، قیشلاقدن شهرگه باریب و اوییرده حیات کیچیریشنی قیین دیب و ایتیشیچه: «شهرده ایش یوق. بیر مهارتی و بیللی بیر ایشی بولمهگن کیشیلر اوچون حیات جودهیم قیین دیر. دولت اهالی اینیقسه قیشلاقدن بیجا بولگنلر وضعیتیگه توجه قیلیشی کیرهک.»
شوندهی بیرحالده، یشش محیط ایش بیلرمانلری ایچکی آوارلر اوچون شرایط یرهتیلیشیگه تاکیدلب، سوو منبعلرینی مدیریت قیلیش، توغانلرنی قیته قوریش و قوروقچیلیک برابریده چیدهملی اوروغلرنی رواجلنتیریش کبی یوللرنینگ اساسی ایشلردن بیلهدیلر.
بو توغریده یشش محیط بیلرمانلریدن علی صمدینینگ ایتیشیچه: «قودوقلرنی تنظیم قیلیش، سوو توغانلرینی قوریش و چیدملی اوروغلرنی ترقهتیش بیلن قیشلاقلرده قیشلاق اهالیسی اوچون تیریکچیلیک امکانیتی یرهتیلیشی کیرهک. مذکور ایشلر دهقانلرنینگ قیته قیشلاقلریگه باریش اوچون امکانیت یرهتیب و شهرلر توغریسیدهگی باسیمنینگ بیر قسمینی کمهیتیره آلهدی.»
غزنی قاچقینلر و بیجا بولگلر ایشلری بوییچه ریاستینینگ معلوماتی اساسیده، قویاش ۱۴۰۴-ییلده اوشبو ولایت تورلی تومنلری دن ۲۵۰ دن آرتیق عایله قوروقچیلیک و اقلیم اوزگریشلری طفیلی بیجا بولگن.
ایچکی بیجا بولگنلر بوییچه عمومی مدیری عبدالهادی منیبنینگ ایتیشیچه: «۱۴۰۴-ییلده ۲۵۰ عایلهنینگ بیجا بولگنی ثبت بولگن. مذکور عایلهلر ناوه، مقر، آببند، جاغوری، اندر، ولیمحمد شهید، دهیک، رشیدان، قره باغ، گیرو، گیلان، مالستان، ناوه و واغظ تومنلریگه بارگن. اولرنینگ آواره بولگنی اصلی سببی قوروقچیلیک، اقلیم اوزگریشلری و قشاقلیک دیر. اوشبو عایلهلر اوچون ایش برابریده پول، ایش برابریده آوقت و اوی کرایهسی توغریسیده یاردم بیریلیشی کبی یاردملر کورسهتیلگن.»
شوندهی بیرحالده، غزنی حاکمی سوزلاوچیسی عزتالله سعیدی، بیجا بولگنلرنینگ قوللب-قوتلنیشی دوامیگه تاکیدلب و ایتیشیچه، قوروقچیلیک برابریده چیدملی بدیل ایکینلر تانیشتیریلیشی، دهقانلرنینگ استه-سیکین قیتیشی اوچون شرایط یرهتیشی ممکن. «قوروقچیلیک سونگی ییللردهگی بویوک بیر قیینچیلیک بولگن دیر. اونگه قرشی بدیل ایکینلر بولیشی اوچون سعیوحرکتنینگ دوامی بار. بو ایش بیلن تومنلر یشاوچیلری قیینچیلیکلرینینگ کمهیشی و اولرنینگ منطقهلریگه قیتیشلری امکانیتی یرهتیلیشی توغریسیده امیدوارلیک بار.»
افغانستان اقلیم اوزگریشلری یرهتیلیشیده اونچهلیک حصهسی بولمسهده، بیراق بو حالتدن کوپ زیان کورگن مملکتلردن دیر. بیلرمانلرنینگ ایشانچیگه کوره، طبیعی منبعلرنینگ مدیریت بولیشی همده ملی و خلقارا نهادلرنینگ هدفلی حمایتی، اوشبو قیینچیلیک زیانلرینینگ کمهیتیره آلهدی؛ عکسینچه حالده، ایچکی آوارهلیک و شهرلرنینگ باسیم بیلن روپهره بولیشینینگ کوپهیشی ممکن.
