بدخشان ولایتی زراعت ریاستی مسئوللرینینگ ایتیشیچه، اقلیم اوزگریشی اوشبو ولایتدهگی پسته اورمانلریگه ضرر ییتکزگن. طبیعی پسته اورمانلرینینگ میدانی ۱۰ مینگ هکتاردن آرتیق بولگن بولسه، حاضرده اولردن تورت مینگ هکتاردن سل کوپراغی سقلنیب قالگن.
اوشبو ریاست سوزلاوچیسی کیکاووس تکساری، سونگی ییللرده قورغاقچیلیک و ژاله یاغیشی بدخشاننینگ اکثریت تومنلریدهگی پسته درختلریگه ضرر ییتکزگنینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «اوتگن ییلی بدخشانده قورغاقچیلیک سببلی پسته حاصلی صفر ایدی، یعنی بیز کوتیلگن حاصلنی آلالمهدیک. ۱۴۰۵-ییل ایسه درختلر گُللب، میوه توگهیاتگن پیتده ژاله یاغیشی بدخشانده پسته حاصلینینگ کمهیشیگه سبب بولدی.»
بدخشانده ایریم دهقانلر هم جاری ییلده پسته باغلریدن جوده کم حاصل آلگنلیکلرینی ایتهدیلر. بدخشاننینگ شهر بزرگ تومنیده یشاوچی نبیالله اسملی دهقاننینگ ایتیشیچه، اولگی ییللرده او پسته باغلریدن ۵۶۵ کیلوگرام گچه حاصل آلگن، بیراق بو ییل قورغاقچیلیک طفیلی باغلریدن قانیقرلی حاصل ییغه آلمهگن. او شوندهی دییدی: «اوتگن ییللرده باغلریمیزدن ۸۰ سیرگچه پسته ییغردیک؛ بیراق بو ییل یاغینگرچیلیکنینگ کملیگی و قار مقدارینینگ کمهیشی سببلی کوپراق پسته ییغه آلمهدیک.»
بدخشاننینگ تشکان تومنیده یشاوچی دهقان سیدشاه شوندهی دییدی: «اولگی ییللرده هر بیر کیشی ۱۰-۱۵ جریب ییر میدانیدن ۵۰-۶۰ سیر پسته ییغیب آلردی. بیراق بو ییل افسوس که، حتا ۲۰ یا کی ۳۰ سیر هم حاصل آلالمهدیک.»

بدخشانلیک ینه بیر دهقان برهانالدیننینگ ایتیشیچه، پسته درختلرینینگ کیسیلیشی هم حاصل کمهیشینینگ سببلریدن بیری دیر. اونگه کوره: «پستهنی ییغیش و درختلرنی حمایه قیلیش اوچون بیرار کیشی درختلرنی کیسیب یوبارمسلیگی مقصدیده قوریقچی یوللـهیمیز. حاصل پیشگن پیتده ایسه برچه آدملر بیلگیلنگن وقتده پسته ییغیشگه چیقهدی. درختلرنینگ کیسیلیشی و قورغاقچیلیک پسته حاصلی گه جوده کتته سلبی تأثیر کورستهدی.»
بدخشان ولایتیده پسته اورمانلری ارغنجخواه، یفتل پایان، یاوان، شهر بزرگ، تشکان، تگاب، کشم و ارگوی تومنلریده جایلشگن. بدخشان اهالیسینینگ بیر قسمی اینیقسه ولایتنینگ چیککه حدودلریده یشاوچیلر پسته باغلریده ایشلش آرقهلی تیریکچیلیک قیلهدی. شو سببلی پسته حاصلینینگ کمهیشی اولرنینگ تورموشی گه هم سلبی تأثیر کورسهتیشی ممکن.
باشقه تاماندن، بدخشان زراعت ریاستی طبیعی منبعلر بولیمینینگ اورمانلر بوییچه عمومی مدیری هبتالله، پسته اورمانلرینی سقلب قالیش اوچون اوسیملیک آفتلریگه قرشی کورهشیش و پسته درختلرینینگ کیسیلیشیگه یول قویمسلیک اوستیده ایش آلیب باریلهیاتگنینی بیلدیرهدی. او شوندهی دییدی: «حاصل کمهیگن ییللرده عایلهلرنینگ درآمدی هم پسیهدی. بیز اهالی و همکار بولیملر بیلن بیرگهلیکده اوسیملیک آفتلری همده کسللیکلرینی باشقریش و نظارت قیلیش، شونینگدیک چاروا ماللرینینگ حددن تشقری کوپ باقیلیشینینگ آلدینی آلیش اوچون ضرور چارهلرینی کوریشگه حرکت قیلماقدهمیز.»
شو بیلن بیرگه، طبیعی منبعلر بوییچه متخصص عبدالحافظ معروفی، پسته درختلرینی کیسیشنینگ آلدینی آلیش، اوسیملیک قاپلمینی تیکلش و اقلیم اوزگریشی عاقبتلرینی کمهیتیریشگه قرهتیلگن دستورلرنی عملگه آشیریش پسته اورمانلرینی سقلش همده حاصلنی آشیریشگه یاردم بیریشی ممکنلیگینی ایتهدی. اونینگ کوپهیتیریشیچه: «درختلرنینگ کیسیلیشی، چاروا ماللرینینگ حددن تشقری کوپ باقیلیشی و اوسیملیک قاپلمینینگ یوق قیلینیشی پسته اورمانلرینی قورغاقچیلیککه نسبتن ینهده ضعیفلشتیرگن. اوشبو اورمانلرنینگ یوق قیلینیشیگه یول قویمسلیک اوچون درختلرنی کیسیشنی توختهتیش، چاروا باقیشنی ترتیب گه سالیش، اوسیملیک قاپلمینی تیکلش، طبیعی کوچتلرنی حمایه قیلیش، توپراق بوزیلیشینینگ آلدینی آلیش، سوو توپلش اصوللرینی یرهتیش و اقلیم اوزگریشینی منتظم کوزهتیب باریش ضرور.»
پسته، افغانستاننینگ مهم ایکینچیلیک محصولاتلریدن بیری حسابلنهدی. او اساساً بادغیس، هرات، سرپل، بلخ، سمنگان و باشقه ولایتلرده ییتیشتیریلهدی. پسته ایچکی بازارلرده ساتیلیشیدن تشقری، هر ییلی اونینگ بیر قسمی خارج گه هم صادر قیلینهدی.



