د ثابت بازار نهشتوالي غزني کې مالداره مېرمنې ستونزو سره مخ کړي
غزني د هېواد له کرنیزو ولایتونو دی چې ډېری کورنۍ یې په مرکز او ولسوالیو کې په کرنه او مالدارۍ بوختې دي. د دې ولایت
غزني د هېواد له کرنیزو ولایتونو دی چې ډېری کورنۍ یې په مرکز او ولسوالیو کې په کرنه او مالدارۍ بوختې دي. د دې ولایت
له وخت وړاندې زېږون هغه ستونزه ده چې د هېواد په سطحه افغان ښځې ورسره مخ کیږي. د کونړ د بېلا بېلو سيمو یو شمېر
د ۳۸ مېرمنو له ډلې ۳۲ یې ویلي چې له خپل خاوند د جلا کېدو غوښتنه د دوی له لوري شوې او د طلاق بهیر د دوی لهخوا پیل شوی دی؛ پاتې نورې هم د خاوند او یا هم د دواړو لوریو په خوښه سره جلا شوې دي.
یوشمېر ښځې سلاموطندار سره خبرو کې وايي، د فقر په دلیل د ژوند لومړنیو او اساسي اړتیاوو ته لاسرسي څخه محروم شوي دي. دوی وویل،
پرلپسې او سختې وچکالۍ او د «کفشک» په نوم افت سږ کال بادغیس کې کروندګرو مېرمنو ته په زیاته اندازه زیانونه اړولي. هغه مېرمنې چې
په داسې حال کې چې پرمختللو هېوادونو کې سونوګرافي د اومېندوارۍ پرمهال یوازې څلور ځلې او د یوه ځانګړي طبي موخې لپاره توصیه کېږي، د سلاموطندار ته موندنې ښيي چې افغانستان کې له دې ډېر، مېرمنې د اومېندوارۍ پرمهال «تلوېزیوني معاینه» یا سونوګرافي کوي.
غزني کې یوشمېر ډاکټران وايي چې د اومېندوارۍ پرمهال رواني ستونزې د مور او ماشومان روغتیا ته ګڼې ستونزې پیدا کوي.
د دوی په وینا، که څه هم روغتیا د ټولو لپاره اړینه ده، خو اومېندواره مېرمنو لپاره حیاتي بلل کېږي چې کورنۍ ورته پام نهکوي.
کندوز کې یوشمېر ځوانان وايي، د لوړ ولور او د واده د مراسمو د لوړو لګښتونو په څېر د ناسمو دودونو له امله نهشي کولای چې واده وکړي.
که څه هم ډېری ځوانان غواړي له خپلې خوښې نجلۍ سره ګډ ژوند پیل کړي؛ خو د لوړو لګښتونو او مالي فشارونو له امله، د کورنۍ جوړولو خوبونه یې نیمګړي پاتې کېږي.
ننګرهار کې یوشمېر نجونې وايي چې د ګرمۍ، د برښنا نشتوالی، د خوړو ناسم رژيم او د اقتصادي ستونزو ترڅنګ، د ژوند فشارونو پر یو لړ ناروغیو اخته کړي دي.
دوی وايي چې د یادو فشارونو له کبله د فشار له ښکتهکېدو، بېحالۍ، تبې، سرخوږۍ او فزيکي کمزورتیا سره شوي دي.
د اسراییل او ایران ترمنځ له نښتو وروسته، له ایرانه د افغان کډوالو جبري اېستل لړۍ چټکه شوې او تېرو شاوخوا دوو اونیو کې تر ۴ سوه زره ډېر افغانان هېواد ته راګرځول شوي.
سلاموطندار دغه راپور کې له ایرانه راستنو شویو ۲۰ ښځو سره مرکې کړي چې ۱۴ هغو ویلي، د اخراج پرمهال ورسره تاوتریخوالی شوی دی.
د کابل یوه څنډه کې ۲۷کلنه ګلالۍ د خپل ژوند کړاوونه شریکوي: «زه اوس په کرایه کور کې ژوند کوم. که خپلې کورنۍ زما لپاره د پلار میراث راکړی وای، نو کولای مې شوای چې کور وپلورم او ځانته یو ښایسته ژوند جوړ کړم. اوس زه په کرایه کور کې یم او پیسې هم نهلرم، خو کورنۍ مې نه مني چې زه ترې برخه واخلم.»
نوریه صالحي یم، د پوليتخنیک پوهنتون د انجینیري پوهنځي څخه فارغه شوې یم. اوس راته د انجینیري طرحو ډیزاینول، د پخوا په څېر نهدي. زه اوس د چټجيبيټي په مرسته طرحې او ډیزاینونه جوړوم؛ نه په خطکش. دفتر مې اوس د الګوریتمونو او ډیجیټال مډلونو ډک دی، د حساب ماشین او د نقشو کښلو میز مې لرې کړی.
۲۷کلنه شهناز له خپلو دوو ماشومانو سره له ایرانه ایستل شوې او دا مهال د هرات اسلامکلا کې په نه زغملکېدونکې ګرمۍ کې، له امکاناتو او سرپناه پرته ژوند کوي.
هغه سلاموطندار ته وايي، نهپوهېږي چې چېرته لاړه شي او وېره لرېږي چې ماشومان به یې، د ګرمۍ او ګڼېګوڼې له امله ناروغ شي.
د بدخشان په ډېری کورنیو کې هر سهار «شورچای» تیار او د یوې ځانګړې کلچې سره یوځای د دسترخوان ښکلا بلل کېږي.
د بدخشان اوسېدونکی فردوس عالمي وايي چې شورچای ساده څښاک نهدی، بلکې هغه خواړه/ څښاک دی چې د یادې سیمې اوسېدونکو له دسترخوان سره تړلی او له پخوا راهیسې دود دی.
دغه مېرمنې چې تر ډېره یې، د امریکا پراختیايي پروګرام، د خوړو نړیوال پروګرام او د خوړو او کرنې سازمانونو له لوري ملاتړ کېده، وايي، د یادو سازمانونو لهخوا ترلاسه کېدونکې خوراکي او نورو مرستو سره یې، د ژوند اساسي اړتیاوې برابرېدې. د ۴۰ مېرمنو له ډلې یې، ۱۷ لاهم د خوړو نړیوال پروګرام او د خوړو او کرنې ادارې له لوري مرستې ترلاسه کوي.
یوشمېر کارکوونکې مېرمنې وايي چې د کاري تړون اړوند حقوقو په تړاو کافي پوهاوی نهلري او دا چاره، کاري چاپېریال کې د دوی پر وړاندې د تبعیض، نابرابري او زیان لامل شوې ده. په ورته مهال یوشمېر مېرمنې له کاري قرارداد څخه د پوهاوي سربېره، کار ځای کې د تبعیض او جنسیتي نابرابري تجربه کړي دي