د وروستیو میاشتو پرمهال په نړیوالو بازارونو کې د سرو زرو بیو لوړېدو سره دې چارې په هېواد دننه پر یوشمېر کورنیو منفي اغېز کړی او له ستونزو سره یې مخ کړي دي.
یوشمېر هغه کورنۍ چې د خپلو اولادونو د واده لپاره پر چمتووالي بوخت دي، سلاموطندار ته وايي چې د سرو زرو بیو لوړېدو دوی تر سخت فشار لاندې راوستې دي.
پروان کې یوشمېر کروندګر وايي چې د ژمي سخته سړه هوا او د معیاري ګلخونو کمښت، د تولید لوړ لګښت او د منظم بازار نشتوالي، د ژمي د سبزۍ کرلو چارې له ستونزو سره مخ کړي دي.
سلاموطندار د هېواد په بېلابېلو ولایتونو له ۳۰ مېرمنو سره مرکې کړي چې د مرکو پرمهال موندل شوې، ښوونیز او کاري محدودیتونو دوی اړ کړې چې په خپل کور کې په خپلسري توګه خیاطي، نقاشي او نورې حرفې زدهکړي.
که څه هم دوی له امکاناتو له کمښت شکایت لري، خو د یادو له ډلې ۱۸ هغه یې، بریالۍ شوي چې له دې لارې ثابت درامد ولري.
د ملګروملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) اعلان کړی چې په ۲۰۲۶کال کې شاوخوا ۱۴ میلیونه او ۴۰۰زره کسان په افغانستان کې روغتیايي خدمتونو ته اړتیا لري.
اوچا نن پنجشنبه، د سلواغې ۹مه (د جنورۍ ۲۹مه)، په یوې خبرپاڼه کې ویلي چې له دې شمېر کسانو څخه به نږدې ۷ میلیونه او ۲۰۰زرو ته روغتیايي خدمات وړاندې شي.
د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون اعلان کړی چې ایران او پاکستان یو زرو او ۶۴۸ افغانان له یادو هېوادونو ایستلي دي.
یاد کمېسیون په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې دغه کسان پرون چهارشنبه، د سلواغې ۸مه، د هرات د اسلامکلا، د نیمروز د ورېښموپُل، د کندهار د سپینبولدک، د ننګرهار د تورخم او د هلمند د بهرامچې له لارو افغانستان ته راستانه کړي دي.
د ننګرهار د امنیې قومنداني د مطبوعاتو مسوول سیدطیب حماد وایي چې د دې ولایت د جلالاباد ښار د اوومې امنیتي حوزې اړوند د مرکزي غوچکو په سیمه کې بیګاه شپې ۱۲ بجې د هستوګنې یو کور نړېدلی چې له امله یې، اووه کسان مړه شوي او یو بل ټپي دی.
په داسې حال کې چې د روان لمریز کال لپاره په افغانستان کې د مالي سرچینو د کمښت او د بشري اړتیاوو د زیاتېدو په اړه پرلهپسې خبرداري ورکړل شوي، یوشمېر هېوادونو، بنسټونو او بېلابېلو سازمانونو په تېره یوه میاشت کې، په ټولیز ډول له ۴۳میلیونه ډالرو ډېرې مرستې د افغانستان له مرستندویو بنسټونو سره کړې دي.
یوشمېر دندهلرونکې مېرمنې وايي، که څه هم دنده لري، خو د عاید لګولو اختیار نهورکول کېږي او د خاوند او یا هم کورنۍ له لوري د معاش ورسپارلو له امله پرې فشار راوړل کېږي.
دیني عالمان وايي چې اسلام کې مېرمن او نارینه دواړه د مالکیت حق لري او څوک واک نهلري چې د مېرمنې له خوښې پرته له هغې معاش واخلي.
د اوزبیکستان د ولسمشر شوکت میرضیایف له لوري د دې مسودې له مخې، ټاکل شوې د ۲۰۲۶کال د جون تر میاشتې پورې له افغانستان سره د پوځي ـ تخنیکي همکاریو یو پروګرام جوړ شي او وروسته د تایید لپاره د اوزبیکستان د ولسمشر تر څار لاندې امنیت شورا ته وړاندې شي.
هغه وویل: «له زلزلې راهیسې موږ په خیمه کې ژوند کوو. تقریباً څلور تر پنځو میاشتو کېږي چې ژوند مو په خیمه کې تېریږي. هغه کلینیکونه چې نهادونه زموږ لپاره جوړ کړي، زموږ د خیمې سره نږدې دي، نو که ناروغه شو همدې ته ځو؛ خو که ناروغي جدي وي، ښار ته ځو. دا بارانونه او واوره زموږ لپاره ډېرې ستونزې رامنځته کړي؛ ناروغان ډېر شوي او خیمې هم نه وې وېشل شوې.»
د رسنیو یوشمېر مسوولان وایي، د خبریالانو او رسنیو د بنسټونو د جواز نهتمدید به د خبریالانو حقوقي ملاتړ کم کړي، د رسنیزو فعالیتونو فضا به محدوده کړي او د خبریالانو ستونزو ته به پر وخت رسېدنه له خنډ سره مخ شي.
د هرات په یوه څنډه کې یوشمېر مېرمنې له طبي بوټو دودیز درمل جوړوي چې له دې لارې وکولای شي، مالي خپلواکي ترلاسه کړي. په دې کوچنۍ کارخونه کې مېرمنې وچ طبي بوټي جوشوي او د یوه بل ترڅنګ ناستې مېرمنې د ژوند کیسې هم کوي.
هادي هادي نومېږم او د کابل د یوه خصوصي پوهنتونو د کمپیوټرساینس پوهنځي زدهکړیال یم. په یوه ښوونیز مرکز د تافل نړیوالې ازموینې لپاره پر چمتووالي هم بوخت یم.
له مصنوعي ځیرکتیا سره مې بلدتیا د ټولنیزو رسنیو د کارولو پرمهال پیل شو. د یوټیوب ویډیو مې لیدلې او د انسټاګرام منځپانګه مې اړوله او راوړله چې ناڅاپي مې د مصنوعي ځیرکتیا په اړه پر یوه مطلب ولګېدې.
د ملګروملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) د افغانستان څانګې اعلان کړی چې د ناروې حکومت افغانستان ته ۹۹۰زره امریکايي ډالره مرسته کړې ده.
اوچا نن سهشنبه، (د سلواغې ۷مه) پر خپله اېکسپاڼه لیکلي چې دا مرسته به په افغانستان کې د بېړنیو بشري بحرانونو د مدیریت او ځواب ویلو لپاره ولګول شي.
د کابل یوشمېر اوسېدونکي وايي چې د ښار په بېلابېلو سیمو په ځانګړې توګه بازارونو، د موټرو تمځایونو او نورو ځایونو کې عامه تشنابونه نشته او که وي هم نظافت یې دومره خراب دی چې د کارولو نهدی.
سلاموطندار د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې له ۲۳ مېرمنو سره د مرکو پرمهال موندلې چې دغه مېرمنې د کوچنیو پوروونو په ترلاسه کولو سره، هڅه کړې چې په خپلو پښو ودرېږي، خو د یادو مېرمنو له ډلې یې، د شپږو هغو تجربې ښيي چې دغو پورونو د فرصتونو ترڅنګ اقتصادي او رواني فشارونه هم له ځان سره لرل.
