هارون درد هغه ځوان دی چې هڅه کوي د کمرې له لارې د خپلې ټولنې ښکلاوې، ستونزې، ښکلاوې او ورځنی ژوند انځور کړي او خپل هنر تر نورو ورسوي.
هغه باور لري چې تصویر کولی شي د ژبې په پرتله ژور پیغام انتقال کړي او د ټولنې واقعي حالت څرګند کړي. هارون درد وایي، ډېری وخت د غرونو، سیندونو او د لمر لوېدو شېبو عکاسي کوي او ثبتوي.
د جوزجان د مرکز شبرغان ښار په یوه لرې پراته کلي کې، د خاورو پر سړکونو هره ورځ یوه ۴۰ کلنه ښځه د موټر شټرنګ تر شا کېني او له همدې لارې د خپلې کورنۍ د ژوند اړتیاوې برابروي.
د هغې نوم سایره دی، هغه ښځه چې موټر چلول یې یوازې مسلک نه، بلکې د یوې کورنۍ د ژوندي ساتلو او د برخلیک پر وړاندې د درېدو وسیله ده.
د زدهکړې برخې یو شمېر کارپوهان وایي، مورنۍ ژبه له ټولنې سره د اړیکو د ټینګښت لومړنۍ وسیله ده او په همدې ژبه لومړنیو تعلیمي خدماتو ته لاسرسی کولی شي د ودې لاره لا اسانه کړي.
د زدهکړې د برخې کارپوه جاوید سلیماني وایي، د ژوند له لومړیو ورځو څخه د اړیکې ټینګولو او مفاهیمو د درک وړتیا د فرد د ودې مسیر په څرګند ډول اسانه کوي.
نن د فبرورۍ میاشتې ۲۱ د مورنۍ ژبې نړیواله ورځ ده. دغه ورځ هرکال په دې موخه چې حکومتونه، کورنۍ او ادارې د مورنۍ ژبې
هرات کې یو شمېر نجونې هره ورځ په یوه کوچني هنري کارځای کې راټولېږي، څو د میناتورۍ د هنر له لارې ساده لوښي د کلتور، طبیعت او ژوند په رنګینو روایتونو واړوي. دغه نجونې په یوه ارامه فضا کې چې د رنګ او د لوښو د خاورې بوی په کې خپور دی، ګلان، تاریخي ودانۍ او دودیزې صحنې پر لوښو رسموي.
د هېواد په بېلابېلو سیمو کې افغانان د ژمي موسم پرمهال د خپلو کورونو تودو ساتلو لپاره له بېلابېلو وسایلو کار اخلي، خو لروپرتو سیمو او ځینو ښارونو کې بیا تر ډېره صندلۍ کارول کېږي.
صندلۍ نه یوازې د کورونو تودوخې، بلکې د ژمي سړو شپو کې د کورنیو د یوځای کېښناستلو، کیسو او یوځای ټولېدنې وسیله هم بلل کېږي.
د زابل مرکز کلات اړوند د هزاري کلي اوسېدونکی قاري عبدالله عابد، له دولسم ټولګي فارغ دی او دامهال د میرویس خان نیکه پوهنتون د اقتصاد پوهنځي محصل دی.
نوموړی د شخصي هڅو او امکاناتو پربنسټ د یو کال په موده کې داسې هنري او تخنیکي ماډلونه جوړ کړي چې د اسلامي مقدساتو درناوی او عصري ټکنالوژي په کې یوځای شوې ده.
سلاموطندار له ۲۵ ښځو سره د مرکو پرمهال موندلې چې د یادو مېرمنو له ډلې یې، ۱۸ د خپلو کورنیو له لوري د ډیجیټالي محدودیت سره مخ شوي دي.
د یادو مېرمنو له ډلې یې، اته د خاوندانو له لوري، اته د پلار او ورور لهخوا، یوه د مور او یوه هم د خپل کوژدن له لوري د خواله رسنۍ پر کارونې محدودې شوې دي.
د هرات د تسبیح جوړولو د یوې تولیدي کارخونې مسوولان وایي چې هره میاشت تر زرو پورې دودیزې او لاسجوړې تسبیح، روسیې او عربي هېوادونو ته صادروي.
د یادې کوچنۍ کارخونې مسوول واحد عرب وايي، د هرات تسبیح د لوړ کیفیت، ځانګړي مینیاتوري کارۍ، دودیز ډیزاین او د غوره خامو موادو د کارونې له امله په بهرنیو بازارونو کې ښه غوښتنه لري.
د اطلاعاتو او کلتور وزارت له لوري د شاوخوا ۱۵ میلیون افغانیو په ارزښت هلمند کې د دوو تاریخي ابدو د بیارغونې چارې پیل شوې.
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت مسوولان وايي، کندهار کې د احمدشاه بابا کور رغنيزې چارې بشپړې او د سېلانيانو پر مخ پرانیستل شو. د دغه
پېژندپاڼه هغه سند دی چې له مخې یې، په یوه هېواد کې د کس قانوني شتون ثابتوي؛ خو افغانستان کې ډېری مېرمنې له دې سند او له خپل رسمي هویت محرومې دي.
سلاموطندار په دې راپور کې له شلو داسې مېرمنو سره مرکې کړې چې پېژندپاڼې نهلري. د مرکو پایله ښيي چې دغه مېرمنې نهشي کولای زدهکړې وکړي، کار وکړي، سیمکارټ واخلي او یا هم بشري مرستې ترلاسه کړي.
په ۸ ولایتونو کې له ۱۵ کونډو ښځو سره د سلاموطندار د خبرو پایلې ښيي چې د دغو ښځو دویم واده په خپله خوښه نه، بلکې د دودیزو فشارونو، اقتصادي ستونزو او د ټولنې د قضاوت پایله ده. موندنې ښيي چې دا مهال ۷ ښځې د خپلې کورنۍ او د مېړه د کورنۍ «خُسرخېلو» له لوري د بیا واده کولو تر فشار لاندې دي او ۸ نورې ښځې د مېړه د کورنۍ د فشار له امله له خپل ایور «د مېړه ورور» سره واده کولو ته اړې شوې دي.
د لغمان د اطلاعاتو او فرهنګ رياست مسولان وايي، دغه ولايت کې يې نوې لرغونې او تاريخي ساحه تشخیص کړې چې ځینې تاريخي اثار هم
د لوګر اوسېدونکي د لرغونو اثارو د ساتنې لپاره د یوه معیاري او اساسي موزیم د جوړېدو غوښتنه کوي.
دوی وايي، لوګر بېسارې لرغونې سیمې او تاریخي ابدې لري چې د دغو ارزښتناکه اثارو د خوندیتوب لپاره یوه معیاري موزیم ته اړتیا ده.
اخوا د لوګر مسوولان وايي، راتلونکې کې به دغه ولایت کې یو معیاري موزیم جوړ کړي.
د سرپُل د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست مسوولان وايي، دغه ولایت کې د وروستۍ زلزلې له امله یوشمېر تاریخي ابداتو ته زیان اوښتی دی.
د عیدګاه جامع جومات، د خشت پُل جومات او امام یحیی او لنګرشاه عبدالله زیارتونه هغه لرغوني تاریخي ځایونه او ابدات دي چې هر یو یې څو سوه کاله لرغونتوب لري.
