سرپل دهگی عیاللردن قطارینینگ ایتیشلریچه، توغروقلر آرهسیده فاصله بیریش اهمیتی توغریسیده آگاهیسیزلیک، باسیملر، ایشانچلر و عایلهلر آرهسیدهگی کینگ ترقهلگن عرف-عادتلر، اولرنی کیتمه-کیت فرزند دنیا گه کیلتیریشگه مجبور قیلگن. اولرنینگ کوپهیتیریشلریچه، بو وضعیت اولرده جدی جسمانی عاقبتلر همده اَیریم حالتلرده حتا جنیننینگ توشیشیگه هم سبب بولگن.
سرپل شهری یشاوچیسی ۳۴ یاشر نجیلا محمدینینگ ایتیشیچه، قیسقه فاصله بیلن کیتمه-کیت توغروقلر اونی کم قانلیک و حددن تشقری چرچهشگه روپهره قیلگنی بیلن، بیراق ینه هم تورموش اورتاغی عایلهسیدهگی کینگ ترقهلگن ایشانچلر سبب، توغروقلر آرهسیده فاصله بیریش اوچون حاضرگچه شفاکار گه بارمهگن. «تورت فرزندیم بار، باله دنیا گه کیلتیریشیم آرهسیده فاصله بیر ییل یا-ده بیر یریم ییل دیر. تورموش اورتاغیم و عایلهسی بالهنی جوده یخشی کورهدیلر و هر قنچه بالهنینگ کوپلیگی یخشی دیهدیلر. حاملهدارلیک حقیقتا مینگه سلبی تاثیر قویگن؛ چونکه صبر و حوصلهمنی کمهیتیرگن و بالهلریم کیتمه-کیت دنیا گه کیلگن و هر بیرینینگ نیازیگه ییتیشه آلمهیمن. انه شوو سبب، کوپ روحم گه تاثیر قیلگن.»
سرپل شهری «کنگرهباغ» قیشلاغی یشاوچیسی بولمیش ۲۴ یاشر زهرانینگ ایتیشیچه، توغروقلر آرهسیده فاصله قوییش و کیتمه-کیت حاملهدارلیک تجربهسی حقیده آگاهیسیزلیک سبب، جنین توشیشگه اوچرهگن. «اوچ بالهم بار؛ حاملهدار بولیشیم آرهسیده قریب بیر ییل فاصله بار؛ یعنی سوتمه-سوت دنیا گه کیلگن. حاملهدارلیگیم بیلمسدن بولگن؛ بیلمهی قالدیم. ضعیفلیگیم اوچون بیر بالهم توشدی. تورت آیلیک ایدی و رشد قیله آلمهدی، قانیم کم ایدی و انه شوو سبب توشدی. چقهلاغیم توشگنیده فکرم بوزیلدی. بار اوچ ته بالهم هم جوده ضعیف دیر و بیرتهسینینگ اعصاب قیینچیلیگی بار. بو توغریده معلوماتی یوق ایدی، کاش بیلسم ایدی.»
۲۵ یاشر آیخانمنینگ ایتیشیچه: «تورموش اورتاغیم، ایشسیزسین، اویده اولتیریب و بالهلرنی باق دیهدی. حاملهدارلیگیم آرهسیدهگی فاصله کوپراق بیر ییل بولگن؛ یعنی کیتمه-کیت و سوتمه-سوت بولگن. بیلمسدن حاملهدار بولدیم. باشده روحی قیینچیلیککه روپهره بولدیم. ایکینچیده ایسه شفاکار جوده ضعیف بولگنیمنی ایتدی. قانیم کم و درست آوقتلنه آلمهدیم. چقهلاغیم دنیا گه کیلگنیدن اوچ-تورت ساعتدن کیین، باله تیریک قالمهدی.»
شونینگدیک ۲۹ یاشر مریمنینگ ایتیشیچه: «سلبی تاثیر قویگن. بیر آنه باله دنیا گه کیلتیرگنیده، حداقل ایکی ییلگچه تنهسیده آهن و کلسیم کملیگی بولهدی. سوت بیرهدیگن پیت، بو نرسهلر صرفلنهدی و ایکی-اوچ ییلگچه بو نرسهلرنی قیته آلالهدی. نیچه مرته حاملهدار بولیش آرهسیده وقفه قوییشنی ایستهدیم؛ لیکن توغروقلر آرهسیده فاصلهنی تنظیم قیله آلمهدیم.»
بو آرهده، توغروقلری آرهسیده مناسب فاصلهنی رعایت قیلگن سرپل دهگی عیاللردن باشقه بیر قطاری، ساغلیق و حیات وضعیتینینگ یخشیلنگنیدن ممنون ایکنلیکلرینی بیلدیرگنلر. ۲۵ یاشر حلیمه و ۳۰ یاشر مرجاننینگ ایتیشلریچه، آگاهیلیک آلیش، توغروقلر آرهسیده اوچ ییل فاصلهنی رعایت قیلیش و حاملهدارلیکدن آلدینگی اصوللریدن فایدهلنیش بیلن، اوزلری و عایلهلرینینگ جسمی و روحی ساغلیگینی سقله آلگنلر.
حلیمه گه کوره: «ایکی بالهم بار. ۱۹ یاشرلیکده توی قیلدم. هر بیر فرزندیم آرهسیده اوچ ییل فرق بار. حاملهدارلیکدن آلدینگی اصوللردن فایدهلنگن ایدیم. همه نرسه رواجلنگن. تکنالوژی پیشرفت قیلگن، آلدینی آلووچی دارو و وسیلهلر بار. چاره-تدبیر کورگن ایدیم و حاضر بالهلریم آنه سوتی و یاردمچی آوقتلردن اییه آلهدیلر همده ساغلیق وضعیتلری هم یخشی دیر.»
شونینگدیک مرجاننینگ ایتیشیچه: «آلدیندن حاملهدارلیک و فاصلهلر حقیده معلوماتیمیز بار ایدی. حاملهدارلیکدن آلدین و حاملهدارلیک جریانیده کلینیککه بارهر ایدیک و بیزلرگه آگاهیلیک بیریلهر ایدی. بو معلوماتلرنی دایم قولاققه آلهر ایدیم. عایله تشکیل بیریش اوچون دایم مصلحتلهشیب و بیر برنامه اساسیده فرزند دنیا گه کیلتیریش اوچون سعیوحرکت قیلدیک. آگاهیلیک بیریش ایکی تامانلیک ایدی و آلگنیمیز قرارلر هم ایکی تامان آرهسیده ایدی؛ بو نظمنی برقرار قیله آلهدی.»
شوندهی بیرحالده، نسایی-ولادی متخصص شفاکارلریدن قطاری، آنه و چقهلاق ساغلیگینی سقلش اوچون توغروقلر آرهسیده فاصله قوییش اهمیتیگه تاکیدلب، کیتمه-کیت توغروقلر خوفلری عاقبتلریدن آگاهلنتیرگن. نسایی-ولادی متخصص شفاکارلریدن عاطفه سدیدنینگ ایتیشیچه: «حاملهدارلیکنی تنظیملش، یالغیز بیر تنلش ایمس، بلکیم آنه و باله ساغلیگینی سقلش اوچون مهم بیر نیاز دیر. حاملهدارلیکلر آرهسیده فاصله آز بولگنیده، آنهنینگ تنهسی قیته توزهلیشی و قولدن بیرگن آزیق-آوقت مادهلرینی قیتهآلیش اوچون ییترلی فرصت قولگه کیلتیره آلمهیدی. بو موضوع قانکملیک، ضعف و حتا کیینگی حاملهدارلیکلرده خوفلر کوپهیشیگه سبب بوله آلهدی. باشقه بیر تاماندن، مناسب فاصله بیلن دنیا گه کیلهدیگن بالهلر کوپراق ساغلامراق بولهدی. آگاهیلیک کملیگی قیینچیلیگی بار؛ یعنی عیاللر حاملهدارلیکنینگ آلدینی آلیش اوچون نیمه اصوللر بارلیگینی بیلمهیدیلر. شونینگدیک طبی خذمتلردن فایدهلنه آلمهیدیلر.»
شونینگدیک بو توغریده نسایی-ولادی متخصص شفاکارلردن باشقه بیری سعدیه گیلانینینگ ایتیشیچه: «توغیشلر اورتهسیدهگی فاصلهنینگ حداقل ۱۸ دن ۲۴ آی بولیشی کیرهک. آنهنینگ کمقانلیک قیینچیلیگی بیلن روپهره قیلهدی. آنه تنهسیدهگی آهن ذخیرهلری بیتهدی و انه شوو سبب قان کملیک کوپراق آنهلرده بار. قان کملیک آنهلر اوچون چرچهش و ضعف گه سبب بولهدی. حاملهدارلیکده فاصلهنی رعایت قیلیش فایدهسی کوپ دیر؛ هم آنه، هم باله همده جمعیت و عایلهلرگه یخشی تاثیری بار.»
شوندهی بیرحالده، دین عالملردن قطبالدین مجتهدنینگ ایتیشیچه، آنه و جنین ساغلیگینی سقلش اوچون توغروقلر آرهسیده قریب ایکی ییل فاصله شرعی بیر اصل دییلگن. «اسلام آنهلرنینگ باله دنیا گه کیلتیریشیگه تشویق قیلهدی، بیراق عین حالده آنه و چقهلاق ساغلیگینی سقلش مهم شرعی بیر اصل دیر. انه شوو سبب، کیتمه-کیت حاملهدارلیک قیینچیلیککه سبب بولگنی صورتده، دین نقطهی نظریده فاصله قوییش و تنظیم قیلیش جایز دیر. اسلام بیللی بیر شکلده نیچه ییلنی تعیین قیلمهگن؛ لیکن قرآنکریم ده کیلگن که چقهلاققه سوت بیریش دورهسی ایکی ییل دیر؛ یعنی چقهلاقنینگ ایکی ییل آوقتلنیشی کیرهک. یخشی بولهدی که چقهلاققه ایکی ییل سوت بیریلسه و ینگی حمل آلینمسه.»
بو توغریده سرپل ساغلیقنی سقلش ریاستی مسئوللرینینگ فکرینی آلیش ایستهدیک؛ بیراق کیتمه-کیت قونقیراغلر بیلن موفق بولمهدیک. ۱۴۰۳-ییلده خلقارا ساغلیقنی سقلش تشکیلاتی معلوماتی اساسیده، افغانستان ده هر ۱۰۰ مینگ توغیشده، ۶۳۸ آنه جانینی قولدن بیرهدی. ساغلیق حوزهسی بوییچه بیلرمانلر، اوشبو وضعیت اصلی سببینی طبی خذمتلردن آنهلرنینگ ییترلیچه فایدهلنه آلمسلیگی، توغروقلر آرهسیده فاصله قوییش حقیده عایلهلرنینگ آگاهیلیگی کملیگی و کیتمه-کیت توغیشلرنی تجربه قیلیش دیهدیلر.
