سالنگ قتناو یولی شمال و افغانستان پایتختی اورتهسیده سودا توارلرنی تشیش مهم یونهلیشلردن بیری حسابلنهدی. بو یول قیته تعمیرلنیشی اوچون تیلری موترلرنینگ باریب-کیلیشیگه چیکلاو یرهتیلگنیدن بیر آی اوتماقده. تیلری موترلر هیداوچیلردن ایریملرینینگ ایتیشیچه، بو یونهلیش یاپیلگنی سودا توارلرنی تشیشده اوزاق یوریشگه مجبور بولیب و اولرنینگ خرهجتی کوپهیتیرگن.
تیلری موتر هیداوچیسی گلمرزا، دییرلی ۲۰ ییلدن بیری اوشبو یونهلیشده موتر هیدهیدی، سالنگ قتناو یولی قیته تعمیرلشنی تیزلشتیریشنی سورهیدی. او شوندهی دییدی: «تیلری موتریم بار و قریب ۲۰ ییلدن بیری بو یولگه قتنهیمن. مقابل یونهلیش یوق. خاواک و دره شکاری یونهلیشلری بار بیزنی موترلر او ییرلردن باره آلمهیدی. کرایه آشهدی. گاز، تیل و اون نرخی قیمت بولهدی.»
تیلری موتر هیداوچیلریدن باشقه بیری شمریز پکتیاوال، سالنگ قتناو یولی قیته تعمیرلنیش ایشی یکونیگه قدر باشقه مقابل یونهلیش یرهتیلیشی کیرهک دییدی: اونگه کوره: «اوشبو یونهلیش توزهلگنیدن خورسند من. مین کبی مینگلب هیداوچی عایله سرپرستی دیر. بو وضعیت بیز اوچون قیین؛ سالنگ اوچون مقابل یونهلیشلری یرهتیلیشی کیرهک.»
شو بیلن بیرگه، کیچیک موتر هیداوچیلردن ایریملری هم، مقابل یونهلیشلرده اوزاق یول یوریشگه مجبور ایکنلریدن شکایت قیلهدیلر.
اوشبو یونهلیش هیداوچیلریدن بولگن توریالی گه کوره، بوندن ایلگری ۷-۸ ساعت یورهدیگن یولده، ایندی قریب ۱۵ ساعت یول یوریدی؛ اونگه کوره، بو احوال سفر خرهجتینی آشیرگن.
سالنگ یولی هیداوچیلریدن بیری نوروز شوندهی دییدی: «مزاردن کیلدیم؛ گوجوملیک اوچون ۱۰ ساعت یوریدیک. قیش بولسه بو یول کوپراق بوزیلهدی.»
بیراق تشویش فقط هیداوچیلر بیلن یکونلنیب قالمهیدی. بعضی سوداگرلرنینگ ایتیشیچه، آغیر یوک تاشووچی موترلرنینگ آز باریب-کیلیشی سودا توارلرنی تشیشنی قیینلشتیرگن و نتیجهده بازارده توارلر قیمتیگه تأثیر قویگن.
افغانستان-پاکستان قوشمه سودا اتاقی باشلیغی خانجان الکوزی گه کوره، ترانزیتی مهم یونهلیشلر یاپیلیشی طبیعی روشده توارلرنی تشیش جریانینی قیینچیلیککه دوچ قیلهدی. اونینگ ایتیشیچه: «سالنگ مملکتنینگ مهم یونهلیشلریدن بیری حسابلنهدی. شبههسیز بو یول یاپیلسه و یوک تاشووچی موترلر قتنهی آلمسه، طبیعی که قیینچیلیک تاپیلهدی.»
اقتصادشناس عبدالولی هژیر، سالنگ قتناو یولی یاپیلیشی دوام ایتگن حالده، بازارلرده توارلر قیمتیگه تأثیر قوییشینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «سالنگ اوچون مقابل یونهلیش بار، بیراق بو یونهلیش عملی روشده موجود ایمس. اوزاق مدتده مقابل یونهلیش اساسی احتیاجلردن سنلهدی. طبیعی که، اوشبو یونهلیش یاپیلیشی توارلر قیمتیگه تأثیر قوییب و کوپراق مصرف قیلوچیلر ضرر کورهدی.»
شو بیلن بیرگه، اسلام امیرلیگی فواید عامه وزیرلیگی، تیلری موترلر گه بولگن چیکلاو فقط سالنگ یولینی قیته تعمیرلشنی تیزلشتیریش بولیب و مقابل یونهلیشنی یرهتیشگه حرکت قیلینهیاتگنینی بیلدیرهدی.
اوشبو وزیرلیک سوزلاوچیسی محمداشرف حقشناس شوندهی دییدی: «ایش تیزلشتیریلیشی مقصدیده، ۱۹ سرطاندن بیری تیلری موترلر گه سالنگدن قتنش ایزینی بیریلمهگن. باشقه یونهلیش یرهتیلیشیگه حرکت قیلینماقده. ایندی دوشی-بامیان یونهلیشینینگ عملی ایشی دوام ایتماقده.»
ایندی تیلری موترلر اوچون مقابل یونهلیش یوق و بو موترلر سالنگ یولیده توختهتیلگن. شو بیلن بیرگه، لاری و باشقه یوک تاشووچی موترلر پنجشیر ولایتی خاواک یولی و بامیان ولایتی شیبر کوتلی آرقهلی قتنهماقده.
