سلاموطندارنینگ ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی، خلقارا تشکیلاتلر معلوماتلری همده متخصصلر بیلن صحبت نتیجهسی شونی کورستهدی کی، افغانستانده سزارین یولی بیلن توغروق حالتلری آرتیب بارماقده.
سونگی بیش ییل ایچیده افغانستانده سزاریننینگ کوپهیشی
اوشبو معلوماتلر گه کوره، میلادی ۲۰۲۱ ییلدن ۲۰۲۵ ییلگچه سزارین یولی بیلن توغروقلر سانی تخمیناً ۳۸ فایز گه آشگن بولیب، فقط میلادی ۲۰۲۴ ییلدن ۲۰۲۵ ییلگچه بولگن دورده ایسه ۱۵ فایزلیک کوپهیش قید ایتیلگن.
متخصصلر و ساغلیقنی سقلش نهادلری، جنین آکسیجنی ییتیشمسلیگی، مدتدن آلدینگی قان کیتیش، طبی توغروق جریانینینگ توختب قالیشی و آنهلرده کمقانلیک کبی عامللرنی سزارین کوپهیش سببلری عنوان قیلهدیلر. بوندن تشقری، آنهلر تورموش طرزینینگ اوزگریشی، نسایی-ولادی متخصص شفاکارلری ییتیشمسلیگی، توغروقدن آلدینگی طبی کوریکلر گه کیچ مراجعت قیلیش، ایریم خصوصی طبیات مرکزلرینینگ مالیهوی منفعتلری همده بعضی آنهلرنینگ طبی توغروق آغریغیدن قاچیشی هم اوشبو جریان آرتیشیگه بولهیاتگن عامل صفتیده قید ایتیلهدی.
شفاکارلر، تکرار سزارین، اگر اعتبارسیز قالدیریلسه، بچهدان یاپیشقاقلیگی و ایکیلمچی بیپُشتلیک خوفینی آشیریشی ممکن.
سلاموطندار ۱۰ولایتدن ۱۷ نفر بیلن اوتکزگن صحبتلری شونی انیقلهگن کی، اولرنینگ کوپچیلیگی حاملهدارلیکلر آرهسیدهگی تنفسنینگ اهمیتی حقیده ییترلی بیلیمگه ایگه ایمسلیگی سببلی، توصیه ایتیلگن مدتدن قیسقهراق آرهلیقلرده تکراری سزارینلرنی باشدن کیچیرگن و بونینگ جسمانی همده روحی عاقبتلریدن شکایت قیلهدیلر.
میلادی ۲۰۲۵ ییلده ۹۷ مینگدن آرتیق سزارین حالتی قید ایتیلیشی
افغانستان ساغلیقنی سقلش وزیرلیگینینگ طبی اخبارات مدیریتی تیزیمی (HMIS) معلوماتلریگه کوره، میلادی ۲۰۲۵ ییلده مملکتده ۹۷ مینگدن آرتیق سزارین حالتی قید ایتیلگن. بو کورستکیچ میلادی ۲۰۲۴ ییلده قید ایتیلگن ۸۴ مینگدن آرتیق حالتگه نسبتن ۱۵ فایزلیک کوپهیشنی انگلتهدی. اوشبو معلوماتلر گه کوره، کابل اینگ یوقاری اولوشنی قید ایتیب، ۲۸ فایزدن آرتیق کورستیکچ بیلن بیرینچی اورینده، نورستان ایسه اینگ پست اولوش – ۰.۴ فایز بیلن آخرگی اورینده قید ایتیلگن.
ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی سوزلاوچیسی شرافت زمان امرخیل شوندهی دییدی: «میلادی ۲۰۲۵ ییلده افغانستانده ۹۷.۰۰۷ ته سزارین حالتی قید ایتیلگن. بو کورستکیچ میلادی ۲۰۲۴ ییل بیلن سالیشتیرگنده ۸۴.۲۷۴ ته حالت و دییرلی ۱۵ فایز آشیشنی کورستهدی. کابل ولایتی ۲۸ فایزدن آرتیق اولوش بیلن ۲۰۲۵ ییلده اینگ کتته حصهنی قید ایتگن، نورستان ایسه ۳۷ ته حالت بیلن اینگ کم کورستکیچنی ۰.۴ فایزنی تشکیل ایتگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی، میلادی ۲۰۲۱ ییلدن ۲۰۲۵ ییلگچه سزارین رقمی ۳۸ فایز گه آشگنینی تأکیدلب، بو حالتلرنینگ ۸۸ فایزی توغروقدهگی اسارتلرنی باشقریش، مثلاً قیین توغروق یا کی حاملهنینگ فوقالعاده حالتی کبی سببلر بیلن عملگه آشیریلگنینی معلوم قیلگن. «۲۰۲۱ ییلده ۷۰.۲۹۳ ته بولگن سزارین رقمی ۲۰۲۵ ییلده ۹۶.۹۸۴ ته گه آشگن. اولرنینگ اکثریتی فوقالعاده حالتلرده و توغروق دهگی معمالر سببلی عملگه آشیریلگن. بو آشیشگه بیر نیچته عامللر سبب بولگن؛ عیال شفاکارلر ییتیشمسلیگی، شهرلرده بعضی عیاللرنینگ سزاریننی افضل کوریشی، خصوصی طبیات مرکزلریده خذمت صفتی یوقاریلیگی، شفاکارلرنینگ مالی انگیزهلری و توغروقدن آلدینگی طبی کوزهتولرنینگ کیچیکیشی. اینگ کوپ سزارین کابلدهگی خصوصی طبی مرکزلرده قید ایتیلگن.»
شو بیلن بیرگه، چیگره بیلمس شفاکارلر تشکیلاتینینگ ساغلیقنی سقلش بوییچه اورین باسری عبدالقیوم پوپل، سونگی ییللرده اوشبو تشکیلات تامانیدن قوللب-قوتلنهدیگن طبی مرکزلرده هم سزارین حالتلری آشگنینی معلوم قیلگن. او شوندهی دییدی: «چیگره بیلمس شفاکارلر تشکیلاتیگه قرهشلی کسلخانهلرده میلادی ۲۰۲۵ ییلده جمعی ۲۴.۹۵۲ نفر مراجعت قیلوچیدن ۷۹۵ تهسی سزارین آرقهلی توغروق قیلگن بولیب، بو ۳ فایزنی تشکیل ایتهدی. میلادی ۲۰۱۳ ییلده ایسه ۱۳.۳۷۴ بیماردن ۳۷۵ تهسیده سزارین عملگه آشیریلگن و بو ۲ فایز گه تینگ بولگن. بو رقملر میلادی ۲۰۱۳ ییلدهگی ۲ فایزدن ۲۰۲۵ ییلده ۳ فایزگچه سزارین اولوشی آشگنینی کورستهدی.»
قیین توغروقدن آنگلی تنلاوگچه؛ سزارین کوپهیشینینگ سببلری
نسایی ولادی متخصصلری هم سزارین حالتلری کوپهیگنینی تأکیدلهیدی. اولرنینگ فکریچه، حامله (جنین)ده آکسیجن ییتیشمسلیگی، مدتیدن آلدینگی قان کیتیشلر، توغروق جریانینینگ توختب قالیشی و بو حالتنینگ حامله حیاتیدهگی خوف توغدیریشی، کمقانلیک همده حاملهدارلیک دوریده ییترلی طبی کوزهتوونینگ یوقلیگی – سزارین اساسی سببلریدن حسابلنهدی. شفاکارلر، سزارین آنه و چقهلاق حیاتینی سقلب قالیش اوچون ضرور بولگن حالتلرده مهم ایکنینی، بیراق طبی احتیاطسیزلیک بولسه، کیینچهلیک ایکیلمچی بیپُشتلیک (کیینگی فرزند کوره آلمسلیک) خوفینی هم آشیریشی ممکنلیگینی قوشیمچه قیلهدی.
نسایی ولادی شفاکاری سونیتا بهرام شوندهی دییدی: «سزارین قیسقه مدتلی عاقبتلری آرهسیده جراحلیک یرهسینینگ یلیغلنیشی (التهاب) باش ایلهنیشی، کوچلی آغریقلر و قان قویوقلری حاصل بولیشی قید ایتیلهدی. بیراق شفاکارلر اعتبارسیز بولسه، بو حالت بچهدان و قارین موشکلریده یاپیشمهلر پیدا بولیشیگه همده ایکیلمچی بیپُشتلیککه آلیب کیلیشی ممکن. متخصصلرنینگ تأکیدلشیچه، عیالده سزارین عملگه آشیریلسه، باشقه توقیمهلر گه ضرر ییتیشی، بیتیشمهلر و بیپُشتلیک خوفی هم شونچهلیک آرتهدی.»
نسایی ولادی شفاکاری عابده رها، مملکتده سزارین سببلرینی ینه بیر نیچته عامللر بیلن ایضاحلهیدی. اونگه کوره، تورموش طرزی، آرتیقچه وزن، بعضی آنهلرنینگ توغروق آغریغینی باشدن کیچیرمسلیکنی تنلشی همده خصوصی طبی مرکزلرنینگ مالیهوی منفعتلری بو جریاننینگ آشیشیگه تأثیر قیلماقده.
او شوندهی دییدی: «کوپچیلیک عیاللر توغروق آغریقلرنی باشدن کیچیرمسلیکنی ایستهب، سزاریننی اوزلری تنلهیدی. تجربهلر شونی کورستهدی کی، سزارین کوپ حاللرده طبی ضرورت ایمس، بلکی تنلاو اساسیده عملگه آشیریلهدی. شونینگدیک، سزارین سانینینگ آشیشیگه ینه بیر سبب صفتیده بو عملیاتنینگ خصوصی شفاخانهلرده مالیهوی درآمد منبعی بولیشی هم کورستیلهدی.
تکراری سزاریننینگ عاقبتلری حقیده آگاهلنتیریش
شفاکارلر تکراری سزارین و اونینگ عاقبتلرینینگ آلدینی آلیش اوچون قوییدهگی چارهلرنی مهم دیب حسابلهیدی: سزاریندن کیین حاملهدارلیکلر آرهسیده معلوم تنفس گه رعایه قیلیش، حاملهدارلیکدن آلدین شفاکار بیلن مصلحتلشیش و حاملهدارلیک دوریده منتظم طبی کوزهتوو و پرورش آلیش
نسایی ولادی شفاکاری زرغونه محبت شوندهی دییدی: «آلدینگی حاملهدارلیگیده سزارین بولگن عیال، کیینگی حاملهدارلیککه قرار قیلگنده شفاکار نظارتیده بولیشی و حاملهدارلیکدن آلدین طبی بهالشدن اوتیشی کیرهک. حاملهدارلیک دوریده ایسه او شفاکار بیلن منتظم اوچرهشیب توریشی لازم. ضرور تیکشیروولر اوتکزیلیشی و حاملهدارلیک بوییچه برچه پرورشلر شفاکار بیلگیلهگن جدول اساسیده قبول قیلینیشی کیرهک.
خلقارا ساغلیقنی سقلش تشکیلاتی توصیهلریگه کوره، کیتمه-کیت ایکی سزارین آرهسیده تخمیناً ۲۴ آی یا کی اوندن کوپراق وقت بولیشی کیرهک. بو عادتده حاملهدارلیکنی باشلش اوچون کمیده ۱۵-۱۸ آیلیک تنفسنی انگلتهدی. بوندن قیسقه مدتلر اینیقسه ۶-۱۲ آیدن کم بولسه، قوییدهگی خوفلرنی آشیریشی ممکن؛ بچهدان یاریلیشی (حاملهدارلیک یا کی توغروق وقتیده) مدتیدن آلدین توغروق، چقهلاقنینگ پست وزنده توغیلیشی همده یولداش بیلن باغلیق اسارتلر.
حاملهدارلیکلر آرهسیدهگی تنفس حقیده ییترلی خبردارسیزلیک
شونگه قرهمی، سلاموطندار تامانیدن تیارلنگن اوشبو حسابات دایرهسیده ۱۰ ولایتدن ۱۷ نفر عیال بیلن اوتکزیلگن صحبتلر شونی کورستهدی کی، بو عیاللر حاملهدارلیک آرهسیدهگی تنفس اصوللری و اونینگ ساغلیق بیلن باغلیق معمالری، مثلاً، یوقاری قان باسیمی، کمقانلیک، حاملهنینگ بچهدانده ناتوغری جایلشووی کبی حالتلر حقیده ییترلی معلومات گه ایگه بولمهگنی سببلی ایکینچی یا کی اوندن کوپ سزارین باشدن کیچیرگن.
ایکی باله آنهسی ۲۹ یاشلی ریحانه و ایکی مراتبه سزارین بولگن ایتیشیچه: «مین بیرینچی مرته حاملهدار بولگنیمده شفاخانه گه باردیم. اولر ایتیشدی، فرزندینگ سووسیز (سویوقلیکسیز) و کیسیب آلیش خوفلی، شونینگ اوچون سزارین قیلیش کیرهک. مین عملیات بولدیم. ایکینچی سفر ایسه بیر یریم ییلدن کیین ینه حاملهدار بولدیم و شفاخانه گه باردیم. اولر ایتیشدی، سیز بیر مرته عملیات بولگنسیز، شونینگ اوچون ایکینچی سفر هم عملیات کیرهک، چونکی توغروقلر آرهسیدهگی مدت قیسقه و بچهدان یاریلیشی خوفی بار.»
سمنگانلیک ۳۵ یاشلی تهمینه و اوچ فرزند آنهسی، اوچ مراتبه سزارین بولگن شوندهی دییدی: «هر بیر سزارین آرهسیدهگی مدت بیر ییلدن ایکی ییلگچه ایدی. بیر فرزندیم بیلن بیر ییل باشقهسی بیلن ایسه ایکی ییل فرق بار. مین اوچ مرته سزارین بولدیم. بونینگ سببی کمقانلیک و فرزندیمنینگ ییترلی رواجلنمهگنی ایدی، شونینگ اوچون عملیات قیلیندیم.»
صحبتلشیلگن عیاللر، شونینگدیک سزارین عاقبتلری صفتیده صبرسیزلیک، روحی بوزیلیشلر، حاملهدارلیکدن قورقوو و باشقهلر گه قرهملیکنی هم تیلگه آلهدی. اولرنینگ ایتیشیچه، سزاریندن کیین اولر فرزندلریگه تولیق و توغری غمخورلیک قیله آلمسلیکلرینی حس قیلیشهدی.
دایکندیلیک ۲۰ یاشلی شکیلا و هراتلیک ۲۸ یاشلی کبرا، ایکیلهسی ایکی مرته سزارین بولگن. شکیلا شوندهی دییدی: «بیز ضعیفلشیب قالدیک، مین کمقان من. آغیر اوی ایشلرینی قیله آلمهی من، دایم کونگلیم عینیدی و حاملهدارلیکدن جوده قورقه من. اوزیمگه ایتهمن اگر شفاکارلر بیرآز صبر قیلیشگنیده، مین طبیعی یول بیلن فرزندنی دنیا گه کیلتیره آلردیم. بیراق هیچ قندهی خبریم یوقلیگی سببلی سزارین گه راضی بولدیم.»
شونینگدیک، کبرا گه کوره: «هر بیر سزاریندن کیین تنهم ینهده ضعیفلشگنیمنی حس قیلردیم. قارین و بیل آغریقلری بار ایدی، تیز چرچردیم. بالهلر گه قرهش هم قیین بولدی، چونکی اولرنینگ آرهسیدهگی فرق جوده کم ایدی. روحی جهتدن هم باسیم کوچلی ایدی، چونکی اوزیم هم یخشی ایمسدیم و بیر نیچته کیچیک باله گه غمخورلیک قیلیشگه مجبور ایدیم. شونینگ اوچون اویلهیمن کی، اگر توغروقلر آرهسیدهگی مصافه قیسقه بولسه، کیتمه-کیت سزارین انساننی ینهده کوپراق معما گه آلیب کیلهدی.»
معلوماتلر شونی کورستهدی کی، مملکت ساغلیقنی سقلش تیزیمی توغروقدهگی شاشیلینچ و فوقالعاده حالتلر گه جواباً سزارین گه کوپراق تینهدی و بو تیزیم عیاللرنی سزارین عاقبتلری همده حاملهدارلیکلر آرهسیدهگی تنفس حقیده ییترلیچه خبردار قیله آلمهگن. باشقه تاماندن، شفاکارلرنینگ آگاهلنتیریشیچه، خلقارا تشکیلاتلر رقملر حقیده معلومات کیریتسه هم، بیراق بو معلوماتلردن خبردار بولهدیگن عیاللر چیتده قالیب کیتگن.
