سونگی کونلرده قندوز، تخار، بدخشان و بغلان ولایتلریده یوز بیرگن سوو تاشقینلری کینگ کولمده مالیهوی ضرر ییتکزیب و یوزلب عایله حیاتینی قیینچیلیک بیلن روپهره قیلگن. اوشبو طبیعی آفت طفیلی جبرلنگن عایلهلر، یشش اویلری و ایکینچیلیک ییرلری بوزیلیشیگه قوشیمچه، تیز یاردم بیریلمسلیک اولرنی تشویشیگه سبب بولگنینی ایتهدیلر.
قندوز علیآباد تومنی یشاوچیسی رحمتالله گه کوره، سوو تاشقینی سببلی یشش اویینینگ بیر قسمی بوزیلگن، بیراق اونینگ قیته قوریش اوچون حاضرگچه یاردم بیریلمهگن. او شوندهی دییدی: «سوو تاشقین برچه نرسهمیزنی آلیب کیتدی. اوییمیزنینگ بیر قسمی بوزیلدی و ایندی بالهلریم بیلن قرینداشلریمیزنینگ اوییده یشهیپمیز. جبرلنگنلر هنوزگچه آزیق-آوقت، کمپل و باشپنه گه احتیاجی بار. حکومت و یاردم بیروچی تشکیلاتلردن تیز یاردم بیریشنی سورهیمیز.»
شو بیلن بیرگه، تخار اشکمش تومنی یشاوچیسی صفتالله، بدخشان یمگان تومنیده محنتکار عبدالله، سونگی سوو تاشقینلریدن جبرلنگن کیشیلردن بولیب، تیز یاردم کورسهتیلیشینی سورهیدیلر.
صفتالله شوندهی دییدی: «آدملرنینگ ایکینلری تولیق یوق بولگن و چاروالری تلف بولگن. یوللر توسیلگن و موترلر قیشلاق ایچیگه باره آلمهیدی. یشاوچیلر جودهیم تشویشده و تیزلیک بیلن یاردم بیریلیشینی ایستهیدیلر.»
عبداللهنینگ ایتیشیچه: «ییر، باغلر و همه نرسهمیز سوو-سیلاب طعمهسی بولدی. ییغیم-تیریم وقتی یقین ایدی؛ بیراق همه نرسه یوق بولدی و حاضرگچه دولت یا کی تشکیلاتلر یاردم کورستگنی یوق.»
قندوز ولایتی چهاردره تومنیده محنتکار غلامنبینینگ ایتیشیچه، سوو تاشقینلری عاقبتیده ایکینچیلیک ییرلری بوزیلگن و عایلهلر جدی قیینچیلیکلر بیلن روپهره بولگنلر. او شوندهی دییدی: «سونگی سوو تاشقینلری بوتون ایکینچیلیک ییرلریمیزنی بوزیب تشلهگن. قیشلاق اهالیسی جدی قیینچیلیک بیلن روپهره دیر. کوچلی یامغیر یاغسه آدملر سوو تاشقینی یوز بیریشیدن تشویش قیلهدی و کوپینچه عایلهلرنینگ هنوزگچه باشپنهسی یوق و تیریکچیلیک احواللری آغیر.»
برچهسی بیلن، طبیعی آفتلر گه قرشی کورهش اداره سوزلاوچیسی یوسف حماد، جبرلنگن عایلهلر گه یاردم بیریلگنینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «طبیعی آفتلر گه قرشی کورهش اداره، قویاش ۱۴۰۵ ییل باشلنگنیدن بویان ۱۶۳ مینگ ۸۱۷ عایله گه آزیق-آوقت، ۸۳ مینگ ۱۳ عایله باشقه بویوم همده ۸۰ مینگ ۸۰۴ عایله گه نقد پول ترقهتگن.»
یشش محیط بیلرمانلرینینگ ایتیشیچه، اقلیم اوزگریشی، اورمانلر کیسیلیشی و ییلاولر بوزیلیشی، افغانستانده سوو تاشقینلری کوپهیش اصلی عامللریدن حسابلنهدی.
یشش محیط بیلرمانی نایب صدیقی، ییر ایسیشی و اورمانلر یوق بولیشی سببلی کوچلی یامغیرلر یاغیب و سوو تاشقینلری خطرینی آشیرگن دییدی. او شوندهی دییدی: «حکومت طبیعی آفتلر آلدی آلینیشیگه دقت قیلسه و خبردارلیک بیریش تیزیمنی تشکیل ایتیش، استنادی دیوارلر قوریش و ایچیملیک سوو، آزیق-آوقت و دارو کبی یاردملرنی ییتکزیب بیریش آرقهلی کوپراق ضررلر آلدینی آلیشی ممکن.»
یشش محیط بیلرمانلریدن باشقه بیری نجیبالله سدید، «النینو» دیب اتهلووچی اقلیم حادثهسی ایریم حدودلرده یاغینگرچیلیکنینگ کوپهیشیگه سبب بولیشی ممکنلیگینی ایتهدی. بیراق حکومت آلدینی آلیش دستورلرینی عملگه آشیریش آرقهلی ضرر کوریش درجهسینی کمهیتیریشی ممکن. اونینگ ایتیشیچه: «حکومت نیچته ایش جملهدن قوم توکیلیشینی باشقریش، چکدملر قوریش، استنادی دیوارلرنی تشکیل ایتیشگه دقت قیلسین، اولسواللیکلر گه هم صلاحیت بیرسهی قیشلاقلر بویلب یاردملرنی ییتکزیب بیرسهلر، یشاوچیلر خبردارلیگینی آشیرسه و خطرلر آلدی آلینسه.»
سوو تاشقینلریدن جبرلنگن عایلهلر قیینچیلیکلری بارلیگی و تیز یاردم بیریلمسلیگیدن شکایت قیلهیاتگن بیر پیتده، بیلرمانلر یشش محیط توغری باشقریلمسلیک و آلدینی آلیش دستورلری بولمسه، بوندهی حادثهلر تکرارلنیش خوفی ینهده آرتیشینی آگاهلنتیرهدیلر.
