سلاموطندار، دنیانینگ تورلی اولکهلریده توغیلگن و افغانستاننی هیچ قچان کورمهگن ۳۲ نفر افغانستان یاشلری (۲۰ نفر قیز و ۱۲ نفر اوغیل) بیلن وطن گه بولگن مهر-محبتی همده احتمالی قیتیش شرایطلری حقیده صحبت قیلگن. تدقیقات نتیجهلری شونی کورستهدی کی، برچه یاشلر مملکت گه نسبتن قیزیقیش و مهر تویغوسیگه ایگه بولیب، بیر کون کیلیب افغانستاننی کوریشنی آرزو قیلسه-ده، اولرنینگ کوپچیلیگی اوچون قیتیش معیین شرایطلر گه باغلیق.
گزارشده صحبت قیلگنلرنینگ ۲۴ نفری (۱۷ نفر قیز و ییتی نفر اوغیل) افغانستان گه قیتیشی میزبان مملکتلرده خوفسیزلیک، تینگ تعلیم امکانیتلری، ایش اورینلری و عیال همده ایرککلر اوچون تینگ حقوق فرصتلریگه باغلیقلیگینی ایتگن. قالگن سکیز نفری – اوچ قیز و بیش اوغیل – افغانستان گه کیلمسلیک سببینی اقتصادی معمالر بیلن ایضاحلهگن.
بو یاشلرنینگ ۱۴ نفری ایرانده، آلتی نفری جرمنیده، اوچ نفری تورکیهده، ایکی نفری امریکا قوشمه ایالتلریده و بیتهدن پاکستان، ناروی، بلجیم، کانادا، فرانسه، هالند و سعودی عربستانده توغیلگن. اولرنینگ کوپچیلیگی حاضرگچه توغیلگن مملکتلریده یشب کیلماقده.
ایرانده توغیلگن ۲۵ یاشلی مرضیه و بلجیمده توغیلگن ۲۲ یاشلی ظهور، افغانستان گه کیلیشنی ایستهیدیلر، بیراق اولرنینگ ایتیشیچه، افغانستاندهگی شرایط سببلی کیله آلمهیدیلر.
مرضیه شوندهی دییدی: «هر دایم اوقیشیمنی توگهتگنیمدن کیین افغانستان گه باریب، او ییرده ایشلش و یششنی آرزو قیلهمن. بیراق مملکتده سونگی تورت ییلدهگی وضعیت بو آرزونینگ عملگه آشیشنی امکانسیز قیلیب قویدی. اگر افغانستان گه قیتیش گه مجبور بولسم، موجود چیکلاولر سببلی اوقیگن ساحهم بوییچه ایشلهی آلمهی من.»
ظهور هم شوندهی دییدی: «گرچی مین افغانستانده توغیلمهگن بولسم-ده، تامیرلریمده آقهیاتگن قان حقیقتن هم افغان قانی دیر. اگر تینچلیک، خوفسیزلیک، برادرلیک و اینیقسه قیزلر اوچون تعلیم امکانیتی موجود بولسه، افغانستان گه باریشنی ایستهیمن.»
بو آرهده، ۲۰ نفر یاش (سکیز نفر اوغیل و ۱۲ نفر قیز) چیتایلده آلگن بیلیم و تجربهلریدن افغانستاننی رواجلنتیریش یولیده فایدهلنیش اوچون ایستشلرینی بیلدیرگن؛ ینه ۱۲ نفری ایسه بو بارهده انیق فکر بیلدیرمهگن.
ناوریده یشاوچی ۲۵ یاشلی شهیر کوهستانی، بالهلر روانشناسی یونهلیشی بیتتیروچیسی، شوندهی دییدی: «خارجده تعلیم، تجربه و کونیکمه (مهارت)لر گه ایگه بولگن افغانلر، افغانستاننینگ رواجلنیشی و ترقیاتیگه حصه قوشیشلری کیرهک. تخنیک بیلیم، مدنی و اجتماعی کمک آرقهلی اوز مملکتیینگ یخشیراق کیلهجگینی برپا ایتیشده مهم رول اوینشلری ممکن.»
ایرانده توغیلگن و بو مملکتده بیش ییل یشهگنیدن سونگ جرمنی گه کوچیب کیتگن ۱۹ یاشلی ستایش هم شوندهی دییدی: «خارجده یشهیاتگن افغان یاشلری بیلیم، تعلیم و تجربهلری آرقهلی افغانستان کیلهجگی اوچون فایدهلی بولیشلری ممکن. مین اوزیم هم کیلهجکده افغانستان بالهلرینینگ تعلیمی اوچون بیرار ایش قیلیشنی خواهلهیمن.»
۳۲ ته عایلهدن ۲۶ تهسی خوفسیزلیک شرایطلرینی، تورت تهسی تورموش شرایطلرینینگ یخشیلنیشینی، ایکیتهسی ایسه ایشسیزلیک و اقتصادی معمالرنی مهاجرت سببلریدن بیری صفتیده کورستگن.
ایرانده توغیلگن ۲۴ یاشلی علیراض و ۲۶ یاشلی زهرا، اوز عایلهلرینینگ نیمه سببدن مهاجر بولگنلری حقیده سوزلب بیریشهدی.
علیرضا شوندهی دییدی: «مینینگ عایلهم مین توغیلیشیمدن ییللر آلدین اوروش، خوفسیزلیک معمالری و اقتصادی قیینچیلیکلر سببلی ایران گه کوچیب کیتگن. مین ایرانده توغیلگن من.»
زهرا هم شوندهی دییدی: «عایلهمنینگ مهاجر بولیشیگه یگانه سبب – فرزندلرینینگ کیلهجگی و اولر اوچون یخشیراق حیات یرهتیش امکانیتیگه ایگه بولیش ایدی.»
جمعیتشناسلرنینگ فکریچه، بیر مملکتدهگی اجتماعی و سیاسی وضعیت فقط فقرالر گه بلکی، مملکت تشقریسیده توغیلگن اولادلرنینگ دنیا قرهشی و حتا اوزلیگینی انگلشیگه هم تأثیر کورستهدی.
جمعیتشناس جویا، وطن گه بولگن منسوبلیک حسینی انساننینگ اوزینی و مدنیتینی انگلشیده مهم عامل دیب بیلهدی همده اونگه اعتبار بیرمسلیک شخصیت یوقالیشی و اجتماعی یککهلنیشگه آلیب کیلیشی ممکنلیگینی تأکیدلهیدی. او شوندهی دییدی: «وطن گه منسوبلیک حسینینگ اجتماعی اهمیتی شونده کی، بو تویغو انساننینگ اوزینی انگلشیگه، مدنیت، تاریخ، تیلنی تنیشیگه و اولادلر اورتهسیدهگی مناسبت شکللرینی انیقلشیگه یاردم بیرهدی. بو حادثه گه اعتبار بیرمسلیک اوزلیکنی یوقاتیش، اجتماعی چلکشلیک، اجتماعی بیردملیکنینگ سوسهیشی، انسانلر اورتهسیدهگی همجمهتلیکنینگ کمهیشی، یککهلنیش، کمسیتیلیش و اجتماعی چیتلهتیشگه آلیب کیلیشی ممکن.»
شو بیلن بیرگه، عایله مصلحتچیلری، عایله فرزندلر و اولرنینگ مدنی ایلدیزلری اورتهسیدهگی بیرینچی علاقه کوپریگی دیر. وطن گه منسوبلیک حسی دستلب عایله محیطیده شکللنیشینی ایتهدیلر.
عایله مصحلتچیسی امجدخان دانش، چیتایلده توغیلگن اولادلرده مدنی اوزلیکنی سقلش مهملیگینی تأکیدلهیدی. او شوندهی دییدی: «باله اوز مدنیتی، تیلی و ایلدیزلری بیلن هیچ قندهی علاقه گه ایگه بولمسه، کیلهجکده اوزلیکنی انگلش بیلن باغلیق چلکشلیککه دوچ کیلیشی ممکن. یعنی او نه عایلهسینینگ مدنیتیگه تولیق منسوب بولهدی، نه میزبان مملکت مدنیتینینگ تولیق اعضاسی بوله آلهدی. بو حالت بالهنینگ اوزیگه بولگن ایشانچی، منسوبلیک حسی، عایلهوی مناسبتلری و روحی سلامتلیگیگه سلبی تأثیر کورسهتیشی ممکن.»
شونگه قرهمی، افغانستان هنوز دنیادهگی مهاجرلرنینگ اساسی کیلیب چیقیش مملکتلری قطاریدهگی آلتی ته دولتدن بیری بولیب قالماقده. شو بیلن بیرگه، بیرلشگن ملتلرتشکیلاتینینگ قاچقینلر بوییچه عالی کمیسارلیگینینگ میلادی ۲۰۲۶-ییلگی جهان کوچیریش احتیاجلری گزارشی گه کوره، دنیا بوییچه قیته جایلشتیریشگه احتیاج کمهیب، ۲.۹ میلیون کیشیدن ۲.۵ میلیون کیشی گچه توشگن بولسه-ده، افغان قاچقینلرینی قیته جایلشتیریش احتیاجی عمومی دنیا جریانی گه ضد روشده آشگن. حاضرده افغانلر دنیاده قیته جایلشتیریش گه اینگ کوپ محتاج بولگن قاچقینلر گروهینی تشکیل ایتهدی.
