په داسې حال کې چې یو لوری د ستراتیژیکو کښتیو د ځواک او حضور په اړه خبرې کوي، بل لوری بیا د همدغو کښتیو د لهمنځه وړو پر وړتیا ټینګار کوي. دا متضاد دریځونه د مسقط او جینیوا د ډیپلوماتیکو هڅو تر سیوري لاندې مطرح کېږي، خو وروستیو تحولاتو ښودلې چې وضعیت د ارامېدو پر ځای د لا پېچلتیا پر لور روان دی.
که څه هم د جېنېوا خبرو د تاوتریخوالي د کمېدو هیلې راپارولې وې، خو یوازې دوه ورځې وروسته کړکېچ یوې حساسې او جدي مرحلې ته داخل شوی دی. په سیمه کې د امریکا ستراتیژیکې وسلې پرلهپسې ځای پر ځای کېږي، داسې انګېرل کېږي چې د جګړې نښې له لرې نه، بلکې له نږدې اورېدل کېږي.
د CBS News خبري اژانس د راپور له مخې، د امریکا د ملي امنیت لوړپوړو چارواکو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته پر ایران د احتمالي پوځي برید په اړه معلومات ورکړي دي.
له بلخوا، د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف پر ایران احتمالي برید «د اور لوبه» بللې او ټینګار یې کړی چې د سیمې هېڅ هېواد تاوتریخوالی نه غواړي.
د سیاسي چارو شنونکی او د پوهنتون استاد محمداکرم عارفي په دې باور دی چې په سیمه کې د امریکا د پوځي تاسیساتو پراخېدل د دې نښه ده چې واشنګټن د خبرو د ناکامېدو لپاره ځان چمتو کړی دی. د هغه په وینا، د دواړو لوریو ترمنځ د نظرونو واټن تر بل هر وخت زیات شوی چې دا چاره سیاسي موافقې ته رسېدل ستونزمنوي.
سلاموطندار پر اېکسپاڼه هم وڅارئ
د سلاموطندار پښتو فېسبوکپاڼه وڅارئ
هغه وویل: «د جګړهییزو وسایلو د پراخ حضور هدف دا دی چې د پیاوړي پوځي فشار له لارې ایران سیاسي شاتګ ته اړ کړي. که د امریکا له نظره سیاسي هوکړه ترلاسه نهشي، نو پر ایران به پوځي برید وشي. د دواړو لوریو ترمنځ د نښتې احتمال ډېر لوړ دی، ځکه چې د هغوی د لیدلورو ترمنځ واټن ډېر زیات شوی دی. له هرې تېرېدونکې ورځې سره د سیاسي هوکړې د ترلاسه کېدو امکان لا کم او محدودېږي.»
سره له دې چې د جېنېوا خبرې په نسبي قناعتبښونکې فضا کې شوي، خو د نړیوالو اړیکو استاد حبیبالله جعفري وایي چې د دواړو خواوو ترمنځ بېباوري ورځ تر بلې زیاتیږي او د خبرو بهیر یې تر سیوري لاندې راوستی دی.
نوموړي وویل: «د نښتې د احتمال د زیاتېدو اصلي لامل دا دی چې دواړه لوري پر یو بل بشپړ بېباوره دي. له همدې امله، دواړه خواوې په یو وخت کې هم د ډیپلوماسۍ لاره پر مخ وړي او هم پوځي ډګر ته تیاری نیسي.»
په همدې حال کې، د ایران پر وړاندې د امریکایي چارواکو دریځونه له ورځې بلې ته بدلېږي. که څه هم د ډیپلوماټیکې موافقې لپاره لاهم هیلې شته، خو د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي چې په ایران کې سیاسي پرېکړې د دیني لید له مخې کېږي او ټینګار یې کړی چې د امریکا اړوند پرېکړې د کانګرس له لارې کېږي.
بلخوا د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي د جېنېوا له خبرو وروسته ویلي چې مذاکرات پرمخ روان دي او دواړه لوري د «لارښود اصولو» پر سر یوې موافقې ته رسېدلي دي.
سیاسي شنونکي باور لري چې په دواړو هېوادونو کې د ډیپلوماټانو او امنیتي بنسټونو ترمنځ لازم همغږي نه لیدل کېږي. که څه هم دواړه لوري پر ډیپلوماسۍ ټینګار کوي، خو پوځي مانورونه او د جګړې چمتووالی د نورو سناریوګانو احتمال هم پیاوړی کوي.
په همدې لړ کې، د ایران د هوايي چلند سازمان اعلان کړی چې د هېواد په جنوب کې د توغندیو ازموینو له امله به نن پنجشنبه د ورځې په ځینو ساعتونو کې هوايي تګ راتګ محدود شي.
په ورته مهال ایراني رسنۍ راپور ورکوي چې تهران او مسکو به نن د عمان سمندر او د هند سمندر په شمال کې ګډ پوځي تمرینات پيل کړي. که څه هم دواړه لوري وایي چې دا تمرینات د ایران او امریکا له روانو کړکېچونو سره مستقیم تړاو نه لري، خو وخت او سیمه یې د پام وړ ګڼل کېږي.