دلته د کابل ښار په «شهرارا» سیمه کې د «احمدي» په نوم د ګاڼو او سینګار توکو جوړولو کارځای دی؛ چېرې چې یوشمېر ښځې د ګاڼو او سینګار توکو جوړولو لپاره پر کار بوختې دي.
یوشمېر زیارکښې ښځې د ګاڼو جوړولو په یوه کوچني مرکز کې سره راټولې شوي او په خپلو ځانګړو مهارتونو سره له قیمتي او نیمهقیمتي ډبرو زینتي ګاڼې جوړوي.
سلاموطندار په دغه راپور کې له بېلابېلو ولایتونو څخه له ۲۰ سوداګرو ښځو سره خبرې کړي چې ۱۵ هغو ویلي، د کسبوکار ملاتړ لپاره یې
د هرات د حوزوي روغتون یوشمېر ډاکټران وايي چې ډېری امېندواره مېرمنې د امېندوارۍ پرمهال د تورو لکو «پرمخ تور داغونه» یا د امېندوارۍ ماسک درملنې لپاره دغه روغتون ته مراجعه نهکوي. فاطمه امیني او معصومه مومني امېندواره مېرمنې دي چې پرمخ د تورو داغونو څخه رنځېږي.
په هېواد کې یوشمېر ځوانان د رسمي یا دایمي دندې ترڅنګ له ځینو شرکتونو او بنسټونو سره په مستقیمه یا غیرمستقیمه توګه مسلکي کار کوي.
د یاو ځوانانو د شغلي وضعیت ارزونې لپاره سلاموطندار له ۳۰ ځوانانو سره چې رسنیو، انجینیري او ګرافیک برخه کې فعالیت لري، مرکې کړې دي.
افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان مرستیاله مکتا شرما وايي چې هر یوه ساعت کې د زېږون پرمهال یوه افغان مور خپل ژوند له لاسه ورکوي.
نوموړې دغه څرګندونې نن دوشنبه، اپرېل اوومه، د عامې روغتیا وزارت له لوري کابل کې د روغتیا نړیوالې ورځې په نمانځغونډه کې کړې دي.
«دا تنور چې سوځي، یوازې مې همدې ته ژوند خاورې کړ. راځم ډوډۍ پخوم، لږ ډوډۍ مې ماشومانو ته هم وړم. دا هم ژوند دی.»
فاطمه چې شاوخوا پنځوس کلنه ښکاري، ديارلس کاله کېږي چې يوې ويجاړې شوې خاورینې کوټه کې پر جوړ تنور ډودۍ پخوي.
فاطمه هر سهار د کابل له لوېدیځ دشتبرچي سیمې څخه پلسرخ ته راځي، څو د نورو لپاره د ډوډۍ په پخولو سره، د خپلې کورنۍ لپاره یوه مړۍ ډوډۍ پیدا کړي.
د اختر په را نژدې کېدو سره، یوشمېر افغان نجونې یو ځل بیا له سرپرست حکومته غوښتنه کوي چې د دوی پر زدهکړو او کار
د اسټرالیا بهرنیو چارو وزارت یوه خبرپاڼه کې ویلي، دغه هېواد د افغان ښځو او نجونو د ملاتړ لپاره ۵ میلیون ډالر ځانګړي کړي دي.
د اسټرالیا د بهرنیو چارو وزیرې پیني وانګ ټینګار کړی چې هېواد یې د افغان ښځو او نجونو د حقونو ملاتړ کوي.
د ملګروملتونو د سرمنشي ویاند سټیفن دوجاریک ویلي، که چېرې افغانستان کې روان وضعیت او د سرپرست حکومت محدودیتونه همداسې دوام وکړي، له ۴ میلیون ډېرې افغان نجونې به د زدهکړو د دوام له حقه محرومې شي.
هغه د یونیسف د وروستي رپوټ پر بنسټ یوې خبري غونډې ته ویلي، افغانستان کې دامهال ۲.۲ میلیون نجونې له زدهکړو محرومې دي او تمه لري چې دغه وضعیت دوام ونهکړي.
افغانستان کې د مېرمنو وژنې او ځانوژنې پېښو ارزونې په اړه د سلاموطندار ارزونې ښيي چې د ۱۴۰۳کال پرمهال رسنیو په هېواد کې د وژنې او ځانوژنې د ۹۲ پېښو راپور ورکړی دی.
دغه شمېرې ښيي چې په منځنۍ کچه رسنیو کې هره میاشت د مېرمنو د وژنې او ځانوژنې پېښې ثبت شوي دي.
کابل کې یوشمېر ډاکټران وايي چې یوشمېر خواړه او معدې ناروغۍ ښځو کې د «اپنډېکس» ناروغي لامل کېږي.
دوی زیاتوي چې دا ستونزه ناروغ ته ناوړه پایلې لري او په وینا یې، د ناسم تشخیص له کبله د مېرمنې ترمنځ د ناامیندوارۍ لامل هم کېدای شي.
۳۶ کلنه فیروزه په خپلو ستړو لاسونو او په ډېرو هیلو سره د خیاطي ماشین څرخ تاوه وي، څو د خپل ژوند اړتیاې پرې برابرې کړي.
هغه وايي: «له کوچنيوالي مې دا هیله وه چې خیاطي وکړم، ګلدوزي وکړم او له دې لارې عواید ولرم، خپلې کورنۍ سره د اړتیاو برابرو کې مالي مرسته وکړم.»
سلاموطندار له ۲۲ سوداګرو او کاروباري مېرمنو سره د مرکو په ترڅ کې موندلې چې یادې مېرمنې له شته ستونزو سره سره پر دې بریالۍ شوي چې خپل کوچني کاروبارونو ته له کوره پراختیا ورکړي او د پام وړ لاستهراوړنې ولري. د کابل اوسېدونکې ۲۳کلنه قدسیه له درېوو کلونو راهیسې خیاطي کوي.
د افغانستان ۱۴ ولایتونو کې له هغو ۳۰ ځوانانو سره چې له رواني ستونزو کړیږي، د سلاموطندار د مرکو پایلې ښيي چې ۱۲ یې د ټولنې د منفي لیدلوري له وېرې، اقتصادي ستونزو او په رواني خدماتو د باور نهلرلو په دلیل د مشورې ترلاسه کولو لپاره مراکزو ته مراجعه نهده کړې.
د امربالمعروف، نهيعن المنکر او شکایتونو اورېدو وزارت ویاند سیف الاسلام خیبر سره مرکه مرکهکونکی: رحیمګل نایل په اوسنیو شرایطو کې افغانستان د بشري او
د خوست د ډاکټرانو او درملو ټولنې مسوولان وايي چې پرون جمعه، کب ۲۴مه د خوست لرې پرتې ځاځيميدان ولسوالي کې یې، د سلګونه ناروغانو وړیا درملنه کړې ده.
